English Russian له موږ سره مو اړيكې د ليكنو ارشيف ويډيوگانې انځورونه زموږ هدف كور پاڼه  
  لـــــــــړليك  
  غازی امان الله خان - ملی اتل  
  د افغانستان ټولنه  
  د افغانستان سياست  
  ډيورنډ لاين  
  ليکني او مقالې   
  نړۍ وال پښتو ټلویزیون   
  د افغانستان سفارت - مسکو روسیه  
  افعانې موسقې   
  افعانان په روسېه کې   
په مسکو کې د افغانانو نوی کال.. / اسدالله نوري
.. / د سانکت پیتربورګ ښاردافغانانویووالی مرکز اجتماعی سازمان لوی اختر
په مسکو ستر افغاني نندارتون پرانېستل شو .. / زيارمل صافی
ماسکو:د افغانستان او منځنۍ اسيا د امنيت سيسټم غونډه جوړه سوه .. /
د افغانستان سفارت .. / مسکو روسیه
دفیدرالی روسی سانکت پیترپورګ ښاردافغانانویووالی مرکزاجتماعی سازمان مشر .. / دوکتور محمد نعیم ګل (ځدران)
د ملګرو ملتوسرمنشی محترم بان کی مون.. / Dr.Naim Gul Zadran
لوی افغانستان نړیوال پښتو ټلویزیون.. /
  لوړې ‌‌ذده کړې په روسېه کې   
  شعرونه او لنډۍ  
   د اونۍ سروې  
د ستا په نظر به افعانستان کی امن اوسوله څنګه راشی
  د ورځې انځور    
   افغانستان    
  پوهندوى محمد اسمعيل يون    
  استاد نجيب منلى    
  اجمل خټک    
  نورالبشر نويد کالم - پښتونخوا    
  ژورنالست (دټولني ترجمان)    
  رفيع الله روشن -لنډه کيسي    
  د پښتو اتلان    
  علمې ځېړنې    
  خبرتيا او گزارشونه    
  اسلام او فلسفه    
  د اونۍ ويډيو    
پخوانی ولس مشرخدای بښلی نورمحمد تره کی llllkjl
  په پاڼه كې اعلان    
   ځواکونو وتل 'زما' پر ژوند څه اغېز لري؟    
زلمی، ټکسي چلوونکی
زلمی، ټکسي چلوونکی

زلمی، ټکسي چلوونکی

له دوولسو کلونو راهیسې ټکسي چلوم او ډاډه یم که چېرېژ امریکایان ولاړ شي، منفي اغېز به ولري.

لومړی دا چې موږ داسې ځای ته لانه یو رسېدلي، چې له خپل ځانه دفاع وکړای شو او پر خپل ځان بسیا شو. زموږ ملي اردو ډېره کمزورې ده تر اوسه موږ سم هوايي ځواک، توپ او ټانک هم نه لرو.

زموږ هېواد بهرنیو ځواکونو ته ډېره اړتیا لري که چېرې پاتې شي، موږ به خوشحاله شو؛ ځکه چې زموږ هېواد ابادېږي، خو که ولاړ شي، خدای مه کړه نور هېوادونه به لاسوهنې ډېرې کړي، او دغه هېواد به بیا خراب کړي.

13.03.2014
زلمی، ټکسي چلوونکی...
زلمی، ټکسي چلوونکی

زلمی، ټکسي چلوونکی

له دوولسو کلونو راهیسې ټکسي چلوم او ډاډه یم که چېرېژ امریکایان ولاړ شي، منفي اغېز به ولري.

لومړی دا چې موږ داسې ځای ته لانه یو رسېدلي، چې له خپل ځانه دفاع وکړای شو او پر خپل ځان بسیا شو. زموږ ملي اردو ډېره کمزورې ده تر اوسه موږ سم هوايي ځواک، توپ او ټانک هم نه لرو.

زموږ هېواد بهرنیو ځواکونو ته ډېره اړتیا لري که چېرې پاتې شي، موږ به خوشحاله شو؛ ځکه چې زموږ هېواد ابادېږي، خو که ولاړ شي، خدای مه کړه نور هېوادونه به لاسوهنې ډېرې کړي، او دغه هېواد به بیا خراب کړي.

وجیهه، محصله
وجیهه، محصله

زه په دې نظر یم چې د بهرنیانو شتون او یا تګ زما لپاره ښه راتلونکی نه شي تضمینولی، موږ مسلمانان یو او زموږ راتلوکی له خدای پرته بل څوک نه شي تضمینولی.

اوس چې بهرنیانو له افغانستانه د وتلو پرېکړه کړې، که چېرې زموږ حکومت سم شي او پر خپلو پښو ودرېږي، هېڅ خبره نه ده زموږ د دفاع او کورنیو چارو وزارتونه پر خپلو پښو ودرېږي.

که اقتصادي ستونزې ډېرې هم ي، فکر نه کوم چې دومره حد ته دې ورسېږي، چې وېره خپره کړي.

13.03.2014
وجیهه، محصله...
وجیهه، محصله

زه په دې نظر یم چې د بهرنیانو شتون او یا تګ زما لپاره ښه راتلونکی نه شي تضمینولی، موږ مسلمانان یو او زموږ راتلوکی له خدای پرته بل څوک نه شي تضمینولی.

اوس چې بهرنیانو له افغانستانه د وتلو پرېکړه کړې، که چېرې زموږ حکومت سم شي او پر خپلو پښو ودرېږي، هېڅ خبره نه ده زموږ د دفاع او کورنیو چارو وزارتونه پر خپلو پښو ودرېږي.

که اقتصادي ستونزې ډېرې هم ي، فکر نه کوم چې دومره حد ته دې ورسېږي، چې وېره خپره کړي.

ملالۍ یوسفي، کندوز کې د یوې سیمه ییزې رادیو مشره
ملالۍ یوسفي، کندوز کې د یوې سیمه ییزې رادیو مشره

ملالۍ یوسفي، کندوز کې د یوې سیمه ییزې رادیو مشره

دلته د د بهرنیو ځواکونو له خوا د ګڼو مؤسسو مالي ملاتړ کېږي. تر اوسه چې کوم بهرني ځواکونه وتلي، د دوی زیات فعالیتونه درېدلي دي او خپل کارکوونکي یې بیخي کم کړي او ګڼو مېرمنو هم خپلې دندې له لاسه وکړې دي.

ما چې په تېر کې د امریکا د سفارت او جرمني حکومت له خوا پروژې لرلې، خو اوس دغه پروژې محدودې شوې او یا درېدلې دي.

موږ دا وېره هم لرو که چېرې بهرني ځواکونه ولاړ شي، په ښار کې به زموږ تګ - راتګ هم محدود شي او په ټولنه کې به د ښځو فعالیتونه هم کم شي.

13.03.2014
ملالۍ یوسفي، کندوز کې د یوې سیمه ییزې رادیو مشره...
ملالۍ یوسفي، کندوز کې د یوې سیمه ییزې رادیو مشره

ملالۍ یوسفي، کندوز کې د یوې سیمه ییزې رادیو مشره

دلته د د بهرنیو ځواکونو له خوا د ګڼو مؤسسو مالي ملاتړ کېږي. تر اوسه چې کوم بهرني ځواکونه وتلي، د دوی زیات فعالیتونه درېدلي دي او خپل کارکوونکي یې بیخي کم کړي او ګڼو مېرمنو هم خپلې دندې له لاسه وکړې دي.

ما چې په تېر کې د امریکا د سفارت او جرمني حکومت له خوا پروژې لرلې، خو اوس دغه پروژې محدودې شوې او یا درېدلې دي.

موږ دا وېره هم لرو که چېرې بهرني ځواکونه ولاړ شي، په ښار کې به زموږ تګ - راتګ هم محدود شي او په ټولنه کې به د ښځو فعالیتونه هم کم شي.

عبدالخالق، لاسي خرڅوونکی
عبدالخالق، لاسي خرڅوونکی

عبدالخالق، لاسي خرڅوونکی

زه د جوزجان له شبرغانه دلته راغلی یم، زموږ ولایت کې بهرنیان کم دي، یو یو بهرنی دی، که چېرې بهرنیان ووځي، موږ ته هېڅ مهمه نه ده، موږ کلیوال خلک یو، او هلته څوک د بهرنیانو په اړه فکر نه کوي.

نه پوهېږم که بهرنیان وي یا نه وي، څه به کېږي، ځکه چې زموږ خلک اصلاً په دې مسائلو هېڅ فکر نه کوي.

زما مشتریان بهرنیان هم دي او افغانان هم.

13.03.2014
عبدالخالق، لاسي خرڅوونکی...
عبدالخالق، لاسي خرڅوونکی

عبدالخالق، لاسي خرڅوونکی

زه د جوزجان له شبرغانه دلته راغلی یم، زموږ ولایت کې بهرنیان کم دي، یو یو بهرنی دی، که چېرې بهرنیان ووځي، موږ ته هېڅ مهمه نه ده، موږ کلیوال خلک یو، او هلته څوک د بهرنیانو په اړه فکر نه کوي.

نه پوهېږم که بهرنیان وي یا نه وي، څه به کېږي، ځکه چې زموږ خلک اصلاً په دې مسائلو هېڅ فکر نه کوي.

زما مشتریان بهرنیان هم دي او افغانان هم.

عطاء الله نیازی، صراف
عطاء الله نیازی، صراف

که چېرې بهرني ځواکونه ولاړ شي، وېره لرم چې زموږ فعالیتونه به ودرېږي او یا به زموږ کاروبار له ستونزو سره مخامخ شي.

وېره لرم که چېرې بهرنیان ووځي، ناامني او ګډوډي ډېره شي، څه به کېږي. نو بیا زه نه شم کولی دلته له دغو پیسو سره راشم؛ ځکه زموږ کار ډېر حساسیت او نازکتیا لري.

د بهرنیانو وتل د ګڼو افغانانو پر ژوند منفي اغېز کوي، تاسو ګورئ چې ټول خلک کار کوي، ځینې یې چلوونکي دي، ځینې نور یې ژباړن دي، ځينې یې ساتونکي دي، که چېرې امریکایان ولاړ شي، ټول وزګارېږي او د افغانستان اقتصاد ته زیان رسېږي.

13.03.2014
عطاء الله نیازی، صراف...
عطاء الله نیازی، صراف

که چېرې بهرني ځواکونه ولاړ شي، وېره لرم چې زموږ فعالیتونه به ودرېږي او یا به زموږ کاروبار له ستونزو سره مخامخ شي.

وېره لرم که چېرې بهرنیان ووځي، ناامني او ګډوډي ډېره شي، څه به کېږي. نو بیا زه نه شم کولی دلته له دغو پیسو سره راشم؛ ځکه زموږ کار ډېر حساسیت او نازکتیا لري.

د بهرنیانو وتل د ګڼو افغانانو پر ژوند منفي اغېز کوي، تاسو ګورئ چې ټول خلک کار کوي، ځینې یې چلوونکي دي، ځینې نور یې ژباړن دي، ځينې یې ساتونکي دي، که چېرې امریکایان ولاړ شي، ټول وزګارېږي او د افغانستان اقتصاد ته زیان رسېږي.

حامد عزیزي، ښوونکی
حامد عزیزي، ښوونکی

حامد عزیزي، ښوونکی

پرته له دې چې اقتصادي مسائلو ته وګورو، په لومړي ګام کې دا وېره لرم، چې افغانستان دېرش کاله وړاندې پېر ته ستون نه شي، زما په هدف پوی شوې چې تنظیمونه دي که چېرې بهرنیان ووځي، نو کورنۍ جګړه به بیا پیل شي.

زما په نظر له اقتصادي پلوه هم که چېرې بهرنیان ووځي، موږ د خپل هېواد د ابادولو وس نه لرو، موږ بهرنیانو ته اړتیا لرو چې پیسې راته پیدا کړي؛ ځکه چې د افغانستان بودیجه له بهره تامینېږي.

ه چېرې بهرنیان ولاړ شي او موږ ته پیسې رانه کړي، له ډېرو ستونزو سره به مخامخ شو، ځکه چې افغانستان پر خپل ځان بسیا نه دی.


13.03.2014
حامد عزیزي، ښوونکی...
حامد عزیزي، ښوونکی

حامد عزیزي، ښوونکی

پرته له دې چې اقتصادي مسائلو ته وګورو، په لومړي ګام کې دا وېره لرم، چې افغانستان دېرش کاله وړاندې پېر ته ستون نه شي، زما په هدف پوی شوې چې تنظیمونه دي که چېرې بهرنیان ووځي، نو کورنۍ جګړه به بیا پیل شي.

زما په نظر له اقتصادي پلوه هم که چېرې بهرنیان ووځي، موږ د خپل هېواد د ابادولو وس نه لرو، موږ بهرنیانو ته اړتیا لرو چې پیسې راته پیدا کړي؛ ځکه چې د افغانستان بودیجه له بهره تامینېږي.

ه چېرې بهرنیان ولاړ شي او موږ ته پیسې رانه کړي، له ډېرو ستونزو سره به مخامخ شو، ځکه چې افغانستان پر خپل ځان بسیا نه دی.


جمیله، کابل، سوالګره
جمیله، کابل، سوالګره

جمیله، کابل، سوالګره

موږ چې ځمکه نه لرو، وطن نه لرو او هېڅ نه لرو، که بهرنیان ولاړ شي هېڅ توپیر نه کوي، په هر حالت کې دلته راځم او سوال کوم چې پیسې پیدا کړم.

ان که امنیت خراب هم شي او طالبان بېرته راشي، موږ ته هېڅ توپیر نه کوي، موږ بې وزه یو او خپل ځواب به پخپله وایو.

زموږ اصلي وېره دا ده چې بیا پاکستان ته کډې کولو ته اړ نه شو، پر موږ نه طالب کار لري، نه بهرنی او نه هم بل څوک.

په تېرو کلونو کې بهرني ځواکونه دلته زموږ د عکسونو اخیستو لپاره راغلي وو او یوازې خبرې به یې کولې.

هېڅ د مرستې ژمنه یې هم راسره ونه کړه، پخپله افغانان یې اخلي او تر موږ نه رارسیږي، هېچا زموږ لاسنیوی ونه کړ.

13.03.2014
جمیله، کابل، سوالګره...
جمیله، کابل، سوالګره

جمیله، کابل، سوالګره

موږ چې ځمکه نه لرو، وطن نه لرو او هېڅ نه لرو، که بهرنیان ولاړ شي هېڅ توپیر نه کوي، په هر حالت کې دلته راځم او سوال کوم چې پیسې پیدا کړم.

ان که امنیت خراب هم شي او طالبان بېرته راشي، موږ ته هېڅ توپیر نه کوي، موږ بې وزه یو او خپل ځواب به پخپله وایو.

زموږ اصلي وېره دا ده چې بیا پاکستان ته کډې کولو ته اړ نه شو، پر موږ نه طالب کار لري، نه بهرنی او نه هم بل څوک.

په تېرو کلونو کې بهرني ځواکونه دلته زموږ د عکسونو اخیستو لپاره راغلي وو او یوازې خبرې به یې کولې.

هېڅ د مرستې ژمنه یې هم راسره ونه کړه، پخپله افغانان یې اخلي او تر موږ نه رارسیږي، هېچا زموږ لاسنیوی ونه کړ.

عبدالحکیم، د غالیو سوداګر
عبدالحکیم، د غالیو سوداګر

عبدالحکیم، د غالیو سوداګر

که چېرې بهرنیان زموږ له هېواده ووځي، سوداګري یو نړیوال کار دی، زموږ کار به ادامه پیدا کړي.

که چېرې بهرنیانو تر اوسه له موږ سره مرسته کړې وای، ښه به وای، خو وینم چې سمه مرسته یې نه ده کړې، چې افغانستان کې کاروبار ډېر شي.

تر ډېره په جګړه کې فکر کوي او بنسټیز کارونه یې نه دي کړي، حال دا چې په یوه ورځ کې یې افغانستان ابادولی شوای.

خو په اقتصادي کارونو کې زموږ کاروبار مخکې ښه و، خو اوس ټول کارونه سره خراب شوي، افغانان د دغو غالیو د رانیولو وس نه لري، ځکه چې بیې یې لوړې ديږ

په هر حال، که بهرنیان ووځي، موږ ته روزي راکوونکی خدای دی، موږ لومړی خپل لوی خدای لرو او بیا خپل حکومت، که څه هم له حکومته لاره ورکه ده، خو لرو یې.

13.03.2014
عبدالحکیم، د غالیو سوداګر...
عبدالحکیم، د غالیو سوداګر

عبدالحکیم، د غالیو سوداګر

که چېرې بهرنیان زموږ له هېواده ووځي، سوداګري یو نړیوال کار دی، زموږ کار به ادامه پیدا کړي.

که چېرې بهرنیانو تر اوسه له موږ سره مرسته کړې وای، ښه به وای، خو وینم چې سمه مرسته یې نه ده کړې، چې افغانستان کې کاروبار ډېر شي.

تر ډېره په جګړه کې فکر کوي او بنسټیز کارونه یې نه دي کړي، حال دا چې په یوه ورځ کې یې افغانستان ابادولی شوای.

خو په اقتصادي کارونو کې زموږ کاروبار مخکې ښه و، خو اوس ټول کارونه سره خراب شوي، افغانان د دغو غالیو د رانیولو وس نه لري، ځکه چې بیې یې لوړې ديږ

په هر حال، که بهرنیان ووځي، موږ ته روزي راکوونکی خدای دی، موږ لومړی خپل لوی خدای لرو او بیا خپل حکومت، که څه هم له حکومته لاره ورکه ده، خو لرو یې.

  د افغانستان اقتصاد    
قزاقستان په افغان معادنو کې پانگونه کوي
قزاقستان په افغان معادنو کې پانگونه کوي
خپريدو وخت: 16:16 گرینویچ - چارشنبه 13 جون 2012 - 24 غبرگولی 1391

د بهرنیو چارو دواړو وزیرانو د خپلې لیدنې په پای کې د سلا مشورې دوه اړخیزه سند هم لاسلیک کړ.

افغان حکومت وايي، قزاقستان په افغانستان کې د کانو د راسپړلو او د اوسپنې پټلۍ په غځولو کې پانګونې ته لیواله دی.

د قزاقستان د بهرنیو چارو وزیر په کابل کې له خپل افغان سیال او ولسمشر کرزي سره تر خبرو وروسته وویل، هېواد یې له افغانستان سره په اقتصادي، سیاسي، امنیتي او سیمه ییزو همکاریو کې د پراخوالي غوښتونکی دی.


د قزاقستان د بهرنیو چارو وزیر، يرژان قاضي خانوف له نور میلمنو وړاندې کابل ته رسیدلی او له افغان ولسمشر حامد کرزي او خپل سیال زلمي رسول سره یې لیده کاته کړي دي.
يرژان قاضي خانوف، چې د اسیا زړه هېوادونو په کنفرانس کې د برخې اخیستو لپاره کابل ته تللی، د بهرنیو چارو له افغان وزیر سره د سیاسي سلا مشورو یو سند هم لاسلیک کړ.

د دغو کتنو اصلي ټکی اقتصادي، سیاسي، امنيتي او سیمه ییزه همکاري بلل شوې ده.

د افغانستان د بهرنیو چارو وزیر زلمی رسول وايي، قزاقستان د افغانستان د کانو په راسپړلو او د اوسپنې پټلیو په غځولو کې پانګونې ته لیوالتیا لري.

"په خپلو خبرو کې مو په اقتصادي، سیاسي او امنیتي برخو کې ډیرې ګټورې خبرې درلودې. قزاقستان هیله لري، چې نه یوازې په افغانستان کې پانګونه وکړي، بلکې غواړي د بشري مرستو، د کانو په را څپړلو او د اورګاډي د پټلیو په غځولو کې هم پراخې مرستې وکړي"

د بهرنیو چارو دواړو وزیرانو د خپلې لیدنې په پای کې د سلا مشورې دوه اړخیزه سند هم لاسلیک کړ.

"قزاقستان هیله لري، چې نه یوازې په افغانستان کې پانګونه وکړي، بلکې غواړي د بشري مرستو، د کانو په را څپړلو او د اورګاډي د پټلیو په غځولو کې هم پراخې مرستې وکړي."

د افغانستان د بهرنیو چارو وزیر زلمی رسول

د قزقستان د بهرنیو چاروزیر يرژان قاضي خانوف وايي، هېواد یې هڅه کوي، چې له افغانستان سره خپلې اړیکې لا پیاوړي کړي.

ښاغلي خانوف وویل، قزقستان به له افغانستان سره خپلو بشري مرستو ته دوام ورکړي.

قزاقستان له افغانستان سره نژدې ۲۰ کلنې اړیکې لري او یو له هغو هېوادونو دی چې د افغانستان په تړاو یې په شیکاګو او استانبول کنفرانسونو کې برخه اخیستې وه.

اوس مهال په افغانستان کې د غنمو ډیره مصرفېدونکې برخه له قزاقستانه راوړل کیږي

14.06.2012
قزاقستان په افغان معادنو کې پانگونه کوي...
قزاقستان په افغان معادنو کې پانگونه کوي
خپريدو وخت: 16:16 گرینویچ - چارشنبه 13 جون 2012 - 24 غبرگولی 1391

د بهرنیو چارو دواړو وزیرانو د خپلې لیدنې په پای کې د سلا مشورې دوه اړخیزه سند هم لاسلیک کړ.

افغان حکومت وايي، قزاقستان په افغانستان کې د کانو د راسپړلو او د اوسپنې پټلۍ په غځولو کې پانګونې ته لیواله دی.

د قزاقستان د بهرنیو چارو وزیر په کابل کې له خپل افغان سیال او ولسمشر کرزي سره تر خبرو وروسته وویل، هېواد یې له افغانستان سره په اقتصادي، سیاسي، امنیتي او سیمه ییزو همکاریو کې د پراخوالي غوښتونکی دی.


د قزاقستان د بهرنیو چارو وزیر، يرژان قاضي خانوف له نور میلمنو وړاندې کابل ته رسیدلی او له افغان ولسمشر حامد کرزي او خپل سیال زلمي رسول سره یې لیده کاته کړي دي.
يرژان قاضي خانوف، چې د اسیا زړه هېوادونو په کنفرانس کې د برخې اخیستو لپاره کابل ته تللی، د بهرنیو چارو له افغان وزیر سره د سیاسي سلا مشورو یو سند هم لاسلیک کړ.

د دغو کتنو اصلي ټکی اقتصادي، سیاسي، امنيتي او سیمه ییزه همکاري بلل شوې ده.

د افغانستان د بهرنیو چارو وزیر زلمی رسول وايي، قزاقستان د افغانستان د کانو په راسپړلو او د اوسپنې پټلیو په غځولو کې پانګونې ته لیوالتیا لري.

"په خپلو خبرو کې مو په اقتصادي، سیاسي او امنیتي برخو کې ډیرې ګټورې خبرې درلودې. قزاقستان هیله لري، چې نه یوازې په افغانستان کې پانګونه وکړي، بلکې غواړي د بشري مرستو، د کانو په را څپړلو او د اورګاډي د پټلیو په غځولو کې هم پراخې مرستې وکړي"

د بهرنیو چارو دواړو وزیرانو د خپلې لیدنې په پای کې د سلا مشورې دوه اړخیزه سند هم لاسلیک کړ.

"قزاقستان هیله لري، چې نه یوازې په افغانستان کې پانګونه وکړي، بلکې غواړي د بشري مرستو، د کانو په را څپړلو او د اورګاډي د پټلیو په غځولو کې هم پراخې مرستې وکړي."

د افغانستان د بهرنیو چارو وزیر زلمی رسول

د قزقستان د بهرنیو چاروزیر يرژان قاضي خانوف وايي، هېواد یې هڅه کوي، چې له افغانستان سره خپلې اړیکې لا پیاوړي کړي.

ښاغلي خانوف وویل، قزقستان به له افغانستان سره خپلو بشري مرستو ته دوام ورکړي.

قزاقستان له افغانستان سره نژدې ۲۰ کلنې اړیکې لري او یو له هغو هېوادونو دی چې د افغانستان په تړاو یې په شیکاګو او استانبول کنفرانسونو کې برخه اخیستې وه.

اوس مهال په افغانستان کې د غنمو ډیره مصرفېدونکې برخه له قزاقستانه راوړل کیږي

افغانستان د روسیې د خصوصي پانګې ورتګ ته سترګې پر لاره دی
افغانستان د روسیې د خصوصي پانګې ورتګ ته سترګې پر لاره دی
 
28.03.2012, 18:53
افغانستان د روسیې د خصوصي پانګې ورتګ ته سترګې پر لاره دی
Photo: RIA Novosti



له افغانستان سره د اقتصادي همکارۍ پینځم سیمه ییز کنفرانس خپل کار پرون ماښام د تاجکستان په پلازمېنه دوشنبې کې پایته ورساوه. د دغه کنفرانس افغاني او د روسیې برخه والو د « روسیې غږ » راډیو له خبریالې ماريیا کازلوفسکایه سره په مرکه کې ددې هیله څرګنده کړه، چې د کنفرانس پرېکړې یوازې د کاغذ پر مخ پاتې نه شي.

  د افغانستان د اقتصادي بیا ودانولو موضوع، یوه له هغو ډېرو اساسي موضوعګانو څخه وه، چې د دوشنبې په کنفرانس کې ژورې او هراړخیزې وڅېړل شوې. روسیه د افغانستان د اقتصادي بیا ودانولو په بهیر کې ډېر فعال ګډون لري او غواړي، چې په کیلي ییزو لوریو کې له کابل سره، خپلې همکارۍ ته دوام ورکړي. د روسیې د بهرنیو چارو وزارت د اسیا د دویمې څانګې مرستیال رییس الکسې دېدوف د « روسیې غږ » راډیو له خبریالې سره په مرکه کې د همدغې خبرې د کولو په ترڅ کې زیاته کړه: مسکو به له کابل سره په ټولنیزه – اقتصادي بیا ودانونه، په هیواد کې د سیاسي ثبات په راوستلو، د نېشه یي توکو د قاچاق او تروریزم په وړاندې په مبارزه کې خپله همکاري پراخه کړي. بیخي په ډاګه ده، چې موږ په افغانستان کې د نېشه یي توکو د تولید او سوداګرۍ پراختیا ته په اندېښنه کې یو. دا هم منو، چې په افغانستان کې د نېشه یي بوټو د کروندو مساحت کم شوی او د نېشه یي توکو د تولید په حجم کې لږوالی راغلی. خو سره له همدې ټولو په دغه لوري کې د سترو بریاوو پر لاسته راوړلو غږېدل له وخته دمخه دي. یوازې د افغانستان د اقتصاد رغول ددې ضمانت کولای شي، چې په دغه لوري کې د لېدلو وړ بریاوې لاسته راوړل شي.

  د دوشنبې په کنفرانس کې ګڼ شمېر برخه والو هیوادونو، چې روسیه هم پکې ده، د افغانستان د رغولو پلانونه وړاندې کړل. د یادولو وړ ده، چې روسیه په افغانستان کې  د اقتصادي پروژو په ودانولو او د کارګري ځایونو په جوړولو کې د همکارۍ بډایه تجربه لري. د روسیې د بهرنیو چارو د وزارت استازی په همدې اړه د غږېدو په ترڅ کې زیاتوي: موږ په دې باور یو، چې هر څومره زیات وګړي په سترو ودانیزو پروژو کې پر کار کولو بوخت وي، په همغه اندازه د جګړه مارانو لیکي ړینګۍ کیږي. ځکه چې په دغو لیکو کې معمولاً هغه ځوانان دریږي، چې د ژوند کولو لپاره د عایداتو د پیدا کولو بله لاره نه لري. د یادولو وړ ده، چې په خپل وخت کې یوازې د کوشکه – هرات – کندهار د لویې لارې د جوړولو په پروژه کې تر لسو زرو زیات وګړي په کار اچول شوي وو. سربېره پر همدې د جلال اباد د اوبولګولو د کانال په پروژه کې، د مزارشریف د برېښنا او کیمیاوي سرو په فابریکه کې، د سالنګ د تونل او د هغه له منځه د تېرې شوې لویې لارې د جوړولو په پروژه کې کې هم زیات شمېر افغانان پر کار اچول شوي وو. که چېرې په افغانستان کې بیا د دغه ډول پروژو جوړول پیل شي او په هغو کې زیات شمېر وګړي په کار واچول شي، نو ډېر خلک به د نیشه یي بوټو په کروندو کې کار کول په خپله پرېږدي.

    په افغانستان کې د پانګو اچول یوبل داسې میکانیزم دی، چې د افغانستان په اقتصادي بیا ودانولو کې ډېر اغېزمن رول لوبولی شي. الکسې دېدوف په همدې اړه د غږېدو په ترڅ کې زیاتوي: اوس په افغانستان کې داخلي سیاسي حالات ډېر پېچلي دي. خو په دغو پېچلو حالاتو کې هم افغاني کاروال د روسیې د محصولاتو د لاسته راوړلو په تړاو ډېره لېوالتیا ښيي. دغو محصولاتو په خپل وخت کې، چې د شوروي اتحاد او افغانستان تر منځ د ډېرې ګټورې همکارۍ وخت وو، په افغانستان کې ډېر ښه نوم ګټلی وو. موږ هم په همدغه لوري کې پراخې همکارۍ ته چمتو یو.

  له روسیې سره اقتصادي همکارۍ ته وده ورکول، د افغانستان په لومړیتوبونو کې هم دي. د افغانستان د بهرنیو چارو وزیر زلمي رسول د « روسیې غږ » راډیو خبریالې مارییا کازلوفسکایه سره په مرکه کې په همدې اړه د غږېدو په ترڅ ک په ډاګه وویل: موږ غواړو، چې په افغانستان کې د اقتصادي پروژو په بیا ودانولو کې د روسیې د خصوصي پانګې پراخ ګډون ووینو.

12.06.2012
افغانستان د روسیې د خصوصي پانګې ورتګ ته سترګې پر لاره دی...
افغانستان د روسیې د خصوصي پانګې ورتګ ته سترګې پر لاره دی
 
28.03.2012, 18:53
افغانستان د روسیې د خصوصي پانګې ورتګ ته سترګې پر لاره دی
Photo: RIA Novosti



له افغانستان سره د اقتصادي همکارۍ پینځم سیمه ییز کنفرانس خپل کار پرون ماښام د تاجکستان په پلازمېنه دوشنبې کې پایته ورساوه. د دغه کنفرانس افغاني او د روسیې برخه والو د « روسیې غږ » راډیو له خبریالې ماريیا کازلوفسکایه سره په مرکه کې ددې هیله څرګنده کړه، چې د کنفرانس پرېکړې یوازې د کاغذ پر مخ پاتې نه شي.

  د افغانستان د اقتصادي بیا ودانولو موضوع، یوه له هغو ډېرو اساسي موضوعګانو څخه وه، چې د دوشنبې په کنفرانس کې ژورې او هراړخیزې وڅېړل شوې. روسیه د افغانستان د اقتصادي بیا ودانولو په بهیر کې ډېر فعال ګډون لري او غواړي، چې په کیلي ییزو لوریو کې له کابل سره، خپلې همکارۍ ته دوام ورکړي. د روسیې د بهرنیو چارو وزارت د اسیا د دویمې څانګې مرستیال رییس الکسې دېدوف د « روسیې غږ » راډیو له خبریالې سره په مرکه کې د همدغې خبرې د کولو په ترڅ کې زیاته کړه: مسکو به له کابل سره په ټولنیزه – اقتصادي بیا ودانونه، په هیواد کې د سیاسي ثبات په راوستلو، د نېشه یي توکو د قاچاق او تروریزم په وړاندې په مبارزه کې خپله همکاري پراخه کړي. بیخي په ډاګه ده، چې موږ په افغانستان کې د نېشه یي توکو د تولید او سوداګرۍ پراختیا ته په اندېښنه کې یو. دا هم منو، چې په افغانستان کې د نېشه یي بوټو د کروندو مساحت کم شوی او د نېشه یي توکو د تولید په حجم کې لږوالی راغلی. خو سره له همدې ټولو په دغه لوري کې د سترو بریاوو پر لاسته راوړلو غږېدل له وخته دمخه دي. یوازې د افغانستان د اقتصاد رغول ددې ضمانت کولای شي، چې په دغه لوري کې د لېدلو وړ بریاوې لاسته راوړل شي.

  د دوشنبې په کنفرانس کې ګڼ شمېر برخه والو هیوادونو، چې روسیه هم پکې ده، د افغانستان د رغولو پلانونه وړاندې کړل. د یادولو وړ ده، چې روسیه په افغانستان کې  د اقتصادي پروژو په ودانولو او د کارګري ځایونو په جوړولو کې د همکارۍ بډایه تجربه لري. د روسیې د بهرنیو چارو د وزارت استازی په همدې اړه د غږېدو په ترڅ کې زیاتوي: موږ په دې باور یو، چې هر څومره زیات وګړي په سترو ودانیزو پروژو کې پر کار کولو بوخت وي، په همغه اندازه د جګړه مارانو لیکي ړینګۍ کیږي. ځکه چې په دغو لیکو کې معمولاً هغه ځوانان دریږي، چې د ژوند کولو لپاره د عایداتو د پیدا کولو بله لاره نه لري. د یادولو وړ ده، چې په خپل وخت کې یوازې د کوشکه – هرات – کندهار د لویې لارې د جوړولو په پروژه کې تر لسو زرو زیات وګړي په کار اچول شوي وو. سربېره پر همدې د جلال اباد د اوبولګولو د کانال په پروژه کې، د مزارشریف د برېښنا او کیمیاوي سرو په فابریکه کې، د سالنګ د تونل او د هغه له منځه د تېرې شوې لویې لارې د جوړولو په پروژه کې کې هم زیات شمېر افغانان پر کار اچول شوي وو. که چېرې په افغانستان کې بیا د دغه ډول پروژو جوړول پیل شي او په هغو کې زیات شمېر وګړي په کار واچول شي، نو ډېر خلک به د نیشه یي بوټو په کروندو کې کار کول په خپله پرېږدي.

    په افغانستان کې د پانګو اچول یوبل داسې میکانیزم دی، چې د افغانستان په اقتصادي بیا ودانولو کې ډېر اغېزمن رول لوبولی شي. الکسې دېدوف په همدې اړه د غږېدو په ترڅ کې زیاتوي: اوس په افغانستان کې داخلي سیاسي حالات ډېر پېچلي دي. خو په دغو پېچلو حالاتو کې هم افغاني کاروال د روسیې د محصولاتو د لاسته راوړلو په تړاو ډېره لېوالتیا ښيي. دغو محصولاتو په خپل وخت کې، چې د شوروي اتحاد او افغانستان تر منځ د ډېرې ګټورې همکارۍ وخت وو، په افغانستان کې ډېر ښه نوم ګټلی وو. موږ هم په همدغه لوري کې پراخې همکارۍ ته چمتو یو.

  له روسیې سره اقتصادي همکارۍ ته وده ورکول، د افغانستان په لومړیتوبونو کې هم دي. د افغانستان د بهرنیو چارو وزیر زلمي رسول د « روسیې غږ » راډیو خبریالې مارییا کازلوفسکایه سره په مرکه کې په همدې اړه د غږېدو په ترڅ ک په ډاګه وویل: موږ غواړو، چې په افغانستان کې د اقتصادي پروژو په بیا ودانولو کې د روسیې د خصوصي پانګې پراخ ګډون ووینو.

افغانستان د روسیې د خصوصي پانګې ورتګ ته سترګې پر لاره دی
افغانستان د روسیې د خصوصي پانګې ورتګ ته سترګې پر لاره دی


(مضامين
ځ
سياست
 
28.03.2012, 18:53
افغانستان د روسیې د خصوصي پانګې ورتګ ته سترګې پر لاره دی
Photo: RIA Novosti
ليکنه چاپولملګري ته ويلپه بلوګ کې خپرول

له افغانستان سره د اقتصادي همکارۍ پینځم سیمه ییز کنفرانس خپل کار پرون ماښام د تاجکستان په پلازمېنه دوشنبې کې پایته ورساوه. د دغه کنفرانس افغاني او د روسیې برخه والو د « روسیې غږ » راډیو له خبریالې ماريیا کازلوفسکایه سره په مرکه کې ددې هیله څرګنده کړه، چې د کنفرانس پرېکړې یوازې د کاغذ پر مخ پاتې نه شي.

  د افغانستان د اقتصادي بیا ودانولو موضوع، یوه له هغو ډېرو اساسي موضوعګانو څخه وه، چې د دوشنبې په کنفرانس کې ژورې او هراړخیزې وڅېړل شوې. روسیه د افغانستان د اقتصادي بیا ودانولو په بهیر کې ډېر فعال ګډون لري او غواړي، چې په کیلي ییزو لوریو کې له کابل سره، خپلې همکارۍ ته دوام ورکړي. د روسیې د بهرنیو چارو وزارت د اسیا د دویمې څانګې مرستیال رییس الکسې دېدوف د « روسیې غږ » راډیو له خبریالې سره په مرکه کې د همدغې خبرې د کولو په ترڅ کې زیاته کړه: مسکو به له کابل سره په ټولنیزه – اقتصادي بیا ودانونه، په هیواد کې د سیاسي ثبات په راوستلو، د نېشه یي توکو د قاچاق او تروریزم په وړاندې په مبارزه کې خپله همکاري پراخه کړي. بیخي په ډاګه ده، چې موږ په افغانستان کې د نېشه یي توکو د تولید او سوداګرۍ پراختیا ته په اندېښنه کې یو. دا هم منو، چې په افغانستان کې د نېشه یي بوټو د کروندو مساحت کم شوی او د نېشه یي توکو د تولید په حجم کې لږوالی راغلی. خو سره له همدې ټولو په دغه لوري کې د سترو بریاوو پر لاسته راوړلو غږېدل له وخته دمخه دي. یوازې د افغانستان د اقتصاد رغول ددې ضمانت کولای شي، چې په دغه لوري کې د لېدلو وړ بریاوې لاسته راوړل شي.

  د دوشنبې په کنفرانس کې ګڼ شمېر برخه والو هیوادونو، چې روسیه هم پکې ده، د افغانستان د رغولو پلانونه وړاندې کړل. د یادولو وړ ده، چې روسیه په افغانستان کې  د اقتصادي پروژو په ودانولو او د کارګري ځایونو په جوړولو کې د همکارۍ بډایه تجربه لري. د روسیې د بهرنیو چارو د وزارت استازی په همدې اړه د غږېدو په ترڅ کې زیاتوي: موږ په دې باور یو، چې هر څومره زیات وګړي په سترو ودانیزو پروژو کې پر کار کولو بوخت وي، په همغه اندازه د جګړه مارانو لیکي ړینګۍ کیږي. ځکه چې په دغو لیکو کې معمولاً هغه ځوانان دریږي، چې د ژوند کولو لپاره د عایداتو د پیدا کولو بله لاره نه لري. د یادولو وړ ده، چې په خپل وخت کې یوازې د کوشکه – هرات – کندهار د لویې لارې د جوړولو په پروژه کې تر لسو زرو زیات وګړي په کار اچول شوي وو. سربېره پر همدې د جلال اباد د اوبولګولو د کانال په پروژه کې، د مزارشریف د برېښنا او کیمیاوي سرو په فابریکه کې، د سالنګ د تونل او د هغه له منځه د تېرې شوې لویې لارې د جوړولو په پروژه کې کې هم زیات شمېر افغانان پر کار اچول شوي وو. که چېرې په افغانستان کې بیا د دغه ډول پروژو جوړول پیل شي او په هغو کې زیات شمېر وګړي په کار واچول شي، نو ډېر خلک به د نیشه یي بوټو په کروندو کې کار کول په خپله پرېږدي.

    په افغانستان کې د پانګو اچول یوبل داسې میکانیزم دی، چې د افغانستان په اقتصادي بیا ودانولو کې ډېر اغېزمن رول لوبولی شي. الکسې دېدوف په همدې اړه د غږېدو په ترڅ کې زیاتوي: اوس په افغانستان کې داخلي سیاسي حالات ډېر پېچلي دي. خو په دغو پېچلو حالاتو کې هم افغاني کاروال د روسیې د محصولاتو د لاسته راوړلو په تړاو ډېره لېوالتیا ښيي. دغو محصولاتو په خپل وخت کې، چې د شوروي اتحاد او افغانستان تر منځ د ډېرې ګټورې همکارۍ وخت وو، په افغانستان کې ډېر ښه نوم ګټلی وو. موږ هم په همدغه لوري کې پراخې همکارۍ ته چمتو یو.

  له روسیې سره اقتصادي همکارۍ ته وده ورکول، د افغانستان په لومړیتوبونو کې هم دي. د افغانستان د بهرنیو چارو وزیر زلمي رسول د « روسیې غږ » راډیو خبریالې مارییا کازلوفسکایه سره په مرکه کې په همدې اړه د غږېدو په ترڅ ک په ډاګه وویل: موږ غواړو، چې په افغانستان کې د اقتصادي پروژو په بیا ودانولو کې د روسیې د خصوصي پانګې پراخ ګډون ووینو

10.06.2012
افغانستان د روسیې د خصوصي پانګې ورتګ ته سترګې پر لاره دی...
افغانستان د روسیې د خصوصي پانګې ورتګ ته سترګې پر لاره دی


(مضامين
ځ
سياست
 
28.03.2012, 18:53
افغانستان د روسیې د خصوصي پانګې ورتګ ته سترګې پر لاره دی
Photo: RIA Novosti
ليکنه چاپولملګري ته ويلپه بلوګ کې خپرول

له افغانستان سره د اقتصادي همکارۍ پینځم سیمه ییز کنفرانس خپل کار پرون ماښام د تاجکستان په پلازمېنه دوشنبې کې پایته ورساوه. د دغه کنفرانس افغاني او د روسیې برخه والو د « روسیې غږ » راډیو له خبریالې ماريیا کازلوفسکایه سره په مرکه کې ددې هیله څرګنده کړه، چې د کنفرانس پرېکړې یوازې د کاغذ پر مخ پاتې نه شي.

  د افغانستان د اقتصادي بیا ودانولو موضوع، یوه له هغو ډېرو اساسي موضوعګانو څخه وه، چې د دوشنبې په کنفرانس کې ژورې او هراړخیزې وڅېړل شوې. روسیه د افغانستان د اقتصادي بیا ودانولو په بهیر کې ډېر فعال ګډون لري او غواړي، چې په کیلي ییزو لوریو کې له کابل سره، خپلې همکارۍ ته دوام ورکړي. د روسیې د بهرنیو چارو وزارت د اسیا د دویمې څانګې مرستیال رییس الکسې دېدوف د « روسیې غږ » راډیو له خبریالې سره په مرکه کې د همدغې خبرې د کولو په ترڅ کې زیاته کړه: مسکو به له کابل سره په ټولنیزه – اقتصادي بیا ودانونه، په هیواد کې د سیاسي ثبات په راوستلو، د نېشه یي توکو د قاچاق او تروریزم په وړاندې په مبارزه کې خپله همکاري پراخه کړي. بیخي په ډاګه ده، چې موږ په افغانستان کې د نېشه یي توکو د تولید او سوداګرۍ پراختیا ته په اندېښنه کې یو. دا هم منو، چې په افغانستان کې د نېشه یي بوټو د کروندو مساحت کم شوی او د نېشه یي توکو د تولید په حجم کې لږوالی راغلی. خو سره له همدې ټولو په دغه لوري کې د سترو بریاوو پر لاسته راوړلو غږېدل له وخته دمخه دي. یوازې د افغانستان د اقتصاد رغول ددې ضمانت کولای شي، چې په دغه لوري کې د لېدلو وړ بریاوې لاسته راوړل شي.

  د دوشنبې په کنفرانس کې ګڼ شمېر برخه والو هیوادونو، چې روسیه هم پکې ده، د افغانستان د رغولو پلانونه وړاندې کړل. د یادولو وړ ده، چې روسیه په افغانستان کې  د اقتصادي پروژو په ودانولو او د کارګري ځایونو په جوړولو کې د همکارۍ بډایه تجربه لري. د روسیې د بهرنیو چارو د وزارت استازی په همدې اړه د غږېدو په ترڅ کې زیاتوي: موږ په دې باور یو، چې هر څومره زیات وګړي په سترو ودانیزو پروژو کې پر کار کولو بوخت وي، په همغه اندازه د جګړه مارانو لیکي ړینګۍ کیږي. ځکه چې په دغو لیکو کې معمولاً هغه ځوانان دریږي، چې د ژوند کولو لپاره د عایداتو د پیدا کولو بله لاره نه لري. د یادولو وړ ده، چې په خپل وخت کې یوازې د کوشکه – هرات – کندهار د لویې لارې د جوړولو په پروژه کې تر لسو زرو زیات وګړي په کار اچول شوي وو. سربېره پر همدې د جلال اباد د اوبولګولو د کانال په پروژه کې، د مزارشریف د برېښنا او کیمیاوي سرو په فابریکه کې، د سالنګ د تونل او د هغه له منځه د تېرې شوې لویې لارې د جوړولو په پروژه کې کې هم زیات شمېر افغانان پر کار اچول شوي وو. که چېرې په افغانستان کې بیا د دغه ډول پروژو جوړول پیل شي او په هغو کې زیات شمېر وګړي په کار واچول شي، نو ډېر خلک به د نیشه یي بوټو په کروندو کې کار کول په خپله پرېږدي.

    په افغانستان کې د پانګو اچول یوبل داسې میکانیزم دی، چې د افغانستان په اقتصادي بیا ودانولو کې ډېر اغېزمن رول لوبولی شي. الکسې دېدوف په همدې اړه د غږېدو په ترڅ کې زیاتوي: اوس په افغانستان کې داخلي سیاسي حالات ډېر پېچلي دي. خو په دغو پېچلو حالاتو کې هم افغاني کاروال د روسیې د محصولاتو د لاسته راوړلو په تړاو ډېره لېوالتیا ښيي. دغو محصولاتو په خپل وخت کې، چې د شوروي اتحاد او افغانستان تر منځ د ډېرې ګټورې همکارۍ وخت وو، په افغانستان کې ډېر ښه نوم ګټلی وو. موږ هم په همدغه لوري کې پراخې همکارۍ ته چمتو یو.

  له روسیې سره اقتصادي همکارۍ ته وده ورکول، د افغانستان په لومړیتوبونو کې هم دي. د افغانستان د بهرنیو چارو وزیر زلمي رسول د « روسیې غږ » راډیو خبریالې مارییا کازلوفسکایه سره په مرکه کې په همدې اړه د غږېدو په ترڅ ک په ډاګه وویل: موږ غواړو، چې په افغانستان کې د اقتصادي پروژو په بیا ودانولو کې د روسیې د خصوصي پانګې پراخ ګډون ووینو

چین د افغانستان له لارې د ترکمنستان غازو نل لیکه جوړوي
چین د افغانستان له لارې د ترکمنستان غازو نل لیکه جوړوي

چین د افغانستان له لارې د ترکمنستان غازو نل لیکه جوړوي

د خپريدو وخت: 10:07 گرینویچ - چارشنبه 06 جون 2012 - 17 غبرگولی 1391
نل لیکه

ولسمشر کرزي د افغانستان له لارې چین ته د غازو د نل لیکې غځېدل د هېواد په ګټه بللي دي.

چین ویلي چې له ترکمنستان نه د افغانستان او تاجکستان له لارې د غازو نل لیکه غځوي.

د افغانستان د ولسمشرۍ دفتر ویلي چې په دې اړه ولسمشر کرزی د چارشنبې په ورځ (جون شپږمه) بیجینګ کې د پټرولو د ملي شرکت له مشر سره غږېدلی دی.


بیجینګ ویلي چې په دې کار کې د افغانستان مرسته اړینه ده.
چین لېوالتیا ښودلې چې د امو سیند د نفتي حوزې له لارې دغه نل لیکه وغځول شوي.

ولسمشر کرزي د افغانستان له لارې چین ته د غازو نل لیکې غځونه د هېواد په ګټه بللې ده.

له ولسمشرۍ دفتره خپرې شوې ویناپاڼې ویلي چې ''موږ د افغانستان ثبات او اقتصادي پرمختګ له چین سره د اقتصادي همکاریو په پراختیا کې وینو.''

له ولسمشر کرزي سره د کانونو افغان وزیر هم د چین د نفتو له چارواکو سره کتلي دي.

وحیدالله شهراني ته دنده سپارل شوې چې د چین د پټرولو د ملي شرکت له چارواکو سره په دې تړاو مناسب چوکاټ جوړ کړي.

په پام کې ده چې د چین له لوري د دغې نل لیکې د لومړنیو چارو پر سر د خبرو لپاره یو پلاوی کابل ته ولاړ شي.

10.06.2012
چین د افغانستان له لارې د ترکمنستان غازو نل لیکه جوړوي...
چین د افغانستان له لارې د ترکمنستان غازو نل لیکه جوړوي

چین د افغانستان له لارې د ترکمنستان غازو نل لیکه جوړوي

د خپريدو وخت: 10:07 گرینویچ - چارشنبه 06 جون 2012 - 17 غبرگولی 1391
نل لیکه

ولسمشر کرزي د افغانستان له لارې چین ته د غازو د نل لیکې غځېدل د هېواد په ګټه بللي دي.

چین ویلي چې له ترکمنستان نه د افغانستان او تاجکستان له لارې د غازو نل لیکه غځوي.

د افغانستان د ولسمشرۍ دفتر ویلي چې په دې اړه ولسمشر کرزی د چارشنبې په ورځ (جون شپږمه) بیجینګ کې د پټرولو د ملي شرکت له مشر سره غږېدلی دی.


بیجینګ ویلي چې په دې کار کې د افغانستان مرسته اړینه ده.
چین لېوالتیا ښودلې چې د امو سیند د نفتي حوزې له لارې دغه نل لیکه وغځول شوي.

ولسمشر کرزي د افغانستان له لارې چین ته د غازو نل لیکې غځونه د هېواد په ګټه بللې ده.

له ولسمشرۍ دفتره خپرې شوې ویناپاڼې ویلي چې ''موږ د افغانستان ثبات او اقتصادي پرمختګ له چین سره د اقتصادي همکاریو په پراختیا کې وینو.''

له ولسمشر کرزي سره د کانونو افغان وزیر هم د چین د نفتو له چارواکو سره کتلي دي.

وحیدالله شهراني ته دنده سپارل شوې چې د چین د پټرولو د ملي شرکت له چارواکو سره په دې تړاو مناسب چوکاټ جوړ کړي.

په پام کې ده چې د چین له لوري د دغې نل لیکې د لومړنیو چارو پر سر د خبرو لپاره یو پلاوی کابل ته ولاړ شي.

  Sport لوبې    
افغانستان له پاکستان سره څنګه لوبه وکړه؟
افغانستان له پاکستان سره څنګه لوبه وکړه؟

افغانستان له پاکستان سره څنګه لوبه وکړه؟

کریکټ

که څه هم افغان کریکټ ملي لوبډله له پاکستان سره په لوبه کې وستایل شوه، خو باید او شاید دوی له دغې لوبې ډېرې تجربې ترلاسه کړې وي.

افغانانو له پاکستان سره د شارجې په نړیوال لوبغالي کې د تېرې جمعې په ورځ (۱۰ـ۲ـ۲۰۱۲) د هیلو خلاف ښه لوبه وکړه او خپل مینوال یې نهیلي نه کړل.

له پاکستان غوندې یوې پیاوړې لوبډلې سره د افغانانو لوبې د ډېرو په باور دا په ثبات ورسوله چې په تېرو څو کلونو کې په کریکټ کې د افغانانو لاس ته راوړنې د چانس له لارې نه وې بلکې دوی یې رښتیا هم وړتیا لري او د خپل استعداد پر مټ یې ځانونه تر دغه ځایه رسولي دي.

افغان لوبغاړي باید د پاکستان په څېر له نړیوالو پیاړو لوبډلو سره سیالۍ د هانګ، نیپال، عمان، کویټ او د ټېټې کچې له نورو هېوادونو سره پرتله نه کړي، لکه چې ځېنو افغان لوبغاړو له پاکستان سره لوبه کې همداسې وکړل.

شاهد خان اپریدي پنځه افغان لوبغاړي وسوځول او افغانستان ته یې لوی سرخوږی جوړ کړ. شاهد اپریدی هغه نړیوال لوبغاړی دی چې تل یې پاکستان ته لوبې ګټلې دي.

که څه هم افغان کریکټ ملي لوبډله له پاکستان سره په لوبه کې وستایل شوه، خو باید او شاید دوی له دغې لوبې ډېرې تجربې ترلاسه کړې وي.

که افغان منډه جوړونکو له اپریدي سره پام کړی وای، دا لوبه نوره هم په زړه پورې کېدې شوه، که څه هم کپټان نوروز منګل تر لوبې وړاندې ویلي و چې د پاکستان د رو بالرانو لپاره یې ځانګړی پلان جوړ کړی و خو په ډګر کې داسې کوم څه ترسترګو نه شول.

ښه بیلګه یې په خپله دنوروز منګل سوځېدل دي چې پر اپریدي یې د غټ شارټ وهلو هڅه وکړه، همدا راز محمد شهزاد او صادق خان صادق هم یادولی شو.

فیلډینګ

دویم ټکی چې له پاکستان سره په لوبه کې نړیوالو کریکټ څارونکو پرې تبصرې وکړي هغه د افغان لوبغاړو کمزوری فیلډینګ (په ډګر کې توپ نیونه) و.

افغان لوبغاړو دوه رن اوټه ( په منډو کې سوځول)، د دوی کیچونو غورځول او ځېنې بي ځایه توپ اچونې،چې پاکستان ته بری ډېر اسانه کړ.

افغان لوبغاړو د میرویش اشرف په یوه اور کې د یونس خان یو رن او ټ او عمران فرحت یو کیچ میس کړ،په کریکټ کې یوه اصطلاح ده چې کیچ لوبه ګټي، افغان لوبغاړي باید په نورو لوبو کې دا ډول تجربه تکرار نه کړي او په خپلې دغې کمزورتیا لا ډېر کار وکړي او له منځه یې یوسي.

دریم ټکی چې ځينې کریکټ شنونکو د افغانانو بې تجربه توب یاد کړ، په منډو جوړولو کې د دوی بې حوصله توب و، هر افغان بیټسمن منډه جوړوونکي داسې ښکارېده چې ګواکې دا د شل اورونو لوبه ده او میدان ته د غټو شارټونو د وهلو له هوډ سره راښکته شول چې ښه بېلګه یې د شهزاد او نوروز منګل سوځېدل و.

که څه هم په وروستیو کې د افغان منډه جوړونکو په بیټینګ کې ښه پرمختګ شوی خو باید دغه پرمختګ لا نوره وده هم وکړي او افغانان د پنځوسو اورونو او ټسیټ سیالیو د کولو حوصله پیدا کړي.

که څه هم افغان کریکټ ملي لوبډله له پاکستان سره په لوبه کې وستایل شوه، خو باید او شاید دوی له دغې لوبې ډېرې تجربې ترلاسه کړې وي

16.02.2012
افغانستان له پاکستان سره څنګه لوبه وکړه؟...
افغانستان له پاکستان سره څنګه لوبه وکړه؟

افغانستان له پاکستان سره څنګه لوبه وکړه؟

کریکټ

که څه هم افغان کریکټ ملي لوبډله له پاکستان سره په لوبه کې وستایل شوه، خو باید او شاید دوی له دغې لوبې ډېرې تجربې ترلاسه کړې وي.

افغانانو له پاکستان سره د شارجې په نړیوال لوبغالي کې د تېرې جمعې په ورځ (۱۰ـ۲ـ۲۰۱۲) د هیلو خلاف ښه لوبه وکړه او خپل مینوال یې نهیلي نه کړل.

له پاکستان غوندې یوې پیاوړې لوبډلې سره د افغانانو لوبې د ډېرو په باور دا په ثبات ورسوله چې په تېرو څو کلونو کې په کریکټ کې د افغانانو لاس ته راوړنې د چانس له لارې نه وې بلکې دوی یې رښتیا هم وړتیا لري او د خپل استعداد پر مټ یې ځانونه تر دغه ځایه رسولي دي.

افغان لوبغاړي باید د پاکستان په څېر له نړیوالو پیاړو لوبډلو سره سیالۍ د هانګ، نیپال، عمان، کویټ او د ټېټې کچې له نورو هېوادونو سره پرتله نه کړي، لکه چې ځېنو افغان لوبغاړو له پاکستان سره لوبه کې همداسې وکړل.

شاهد خان اپریدي پنځه افغان لوبغاړي وسوځول او افغانستان ته یې لوی سرخوږی جوړ کړ. شاهد اپریدی هغه نړیوال لوبغاړی دی چې تل یې پاکستان ته لوبې ګټلې دي.

که څه هم افغان کریکټ ملي لوبډله له پاکستان سره په لوبه کې وستایل شوه، خو باید او شاید دوی له دغې لوبې ډېرې تجربې ترلاسه کړې وي.

که افغان منډه جوړونکو له اپریدي سره پام کړی وای، دا لوبه نوره هم په زړه پورې کېدې شوه، که څه هم کپټان نوروز منګل تر لوبې وړاندې ویلي و چې د پاکستان د رو بالرانو لپاره یې ځانګړی پلان جوړ کړی و خو په ډګر کې داسې کوم څه ترسترګو نه شول.

ښه بیلګه یې په خپله دنوروز منګل سوځېدل دي چې پر اپریدي یې د غټ شارټ وهلو هڅه وکړه، همدا راز محمد شهزاد او صادق خان صادق هم یادولی شو.

فیلډینګ

دویم ټکی چې له پاکستان سره په لوبه کې نړیوالو کریکټ څارونکو پرې تبصرې وکړي هغه د افغان لوبغاړو کمزوری فیلډینګ (په ډګر کې توپ نیونه) و.

افغان لوبغاړو دوه رن اوټه ( په منډو کې سوځول)، د دوی کیچونو غورځول او ځېنې بي ځایه توپ اچونې،چې پاکستان ته بری ډېر اسانه کړ.

افغان لوبغاړو د میرویش اشرف په یوه اور کې د یونس خان یو رن او ټ او عمران فرحت یو کیچ میس کړ،په کریکټ کې یوه اصطلاح ده چې کیچ لوبه ګټي، افغان لوبغاړي باید په نورو لوبو کې دا ډول تجربه تکرار نه کړي او په خپلې دغې کمزورتیا لا ډېر کار وکړي او له منځه یې یوسي.

دریم ټکی چې ځينې کریکټ شنونکو د افغانانو بې تجربه توب یاد کړ، په منډو جوړولو کې د دوی بې حوصله توب و، هر افغان بیټسمن منډه جوړوونکي داسې ښکارېده چې ګواکې دا د شل اورونو لوبه ده او میدان ته د غټو شارټونو د وهلو له هوډ سره راښکته شول چې ښه بېلګه یې د شهزاد او نوروز منګل سوځېدل و.

که څه هم په وروستیو کې د افغان منډه جوړونکو په بیټینګ کې ښه پرمختګ شوی خو باید دغه پرمختګ لا نوره وده هم وکړي او افغانان د پنځوسو اورونو او ټسیټ سیالیو د کولو حوصله پیدا کړي.

که څه هم افغان کریکټ ملي لوبډله له پاکستان سره په لوبه کې وستایل شوه، خو باید او شاید دوی له دغې لوبې ډېرې تجربې ترلاسه کړې وي

په ٢٠١٢ کال کې کومو نويو لوبغاړو ته سترگې ور اوړي؟
په ٢٠١٢ کال کې کومو نويو لوبغاړو ته سترگې ور اوړي؟

په ٢٠١٢ کال کې کومو نويو لوبغاړو ته سترگې ور اوړي؟

افغان لوبغاړي

٢٠١٢کال د افغانستان د کريکټ لپاره خورا مهم کال دى.

سږ کال د افغانستان د ١٩ کلنو لوبډله په نړيوالو اتلوليو کې برخه اخلي. ملي لوبډله مو د شل اوريزو نړيوالو اتلوليو د غوراوي په پړاو کې بخت ازمويي.

د ٢٠١٥ کال د نړيوالو اتلوليو د غوراوي ځينې نورې لوبې هم لرو. هره لوبډله د نويو لوبغاړو راتلو ته اړتيا لري.

که نوي ځوانان رانه شي د نړۍ تر ټولو تکړه لوبډله هم يوه نه يوه ورځ ختميږي.

له ښه مرغه په افغانستان کې گڼ نوي او تنکي ځوانان شته چې زموږ هيله پوره کولى شي.

دلته زۀ پنځه لوبغاړي يادوم. يو تيز بالر، يو ويکټ ساتونکى او درې بيټسمينان چې ورو بالينگ هم کولى شي.

زۀ دا نه وايم چې موږ يوازې همدا لوبغاړي لرو خو زما په خيال همدا لوبغاړي ښايي په ٢٠١٢ کال کې سر راپورته کړي او په ملي لوبډله کې د ځان لپاره ځاى پيدا کړي او يا خپل پيدا کړى ځاى پوخ کړي.

آفتاب عالم ( تيز بالر، ١٩ کلن)

افتاب عالم

آفتاب عالم یو تیز ښی مټی توپ اچونکی يا بالر دی.

د هیواد ملي ۱۵ کلنې لوبډلې کپتان پاتې شوی دی ، په کمکي عمر يې لا گڼې لاسته راوړنې او اتلولۍ لرلي دي.

د ۱۵ کلنې لوبډلې له کپتانۍ وروسته نوموړي د ۱۷ کلنو په ملي لوبډله کې لوبه وکړه او تر ننه پورې د کلنو۱۹ په ملي لوبډله کې لوبه تر سره کوي.

همدارنګه نوموړي د ملي ۱۹ کلنې لوبډلې کپتاني هم تر سره کړې ده.

افتاب عالم له فزیکي پلوه تکړه او د غوره جسامت درلودونکی لوبغاړی دی چې ډیر زحمت ایستونکی دی. آفتاب عالم په هره سیالۍ کې ځانګړی کوشش کوي.

له دې سره سره، آفتاب عالم د سترو شارټونو پوره صلاحیت هم لري، نوموړی د تاج ملک عالم، هستي ګل عابد او کریم صادق کشری ورور دی او زه پوره امید لرم، څرنګه چې اوس آفتاب عالم پر مخ روان دی نوموړی به په راتلونکي کې د افغانستان ملي لوبډلې له مهمو لوبغاړو څخه وي.

دۀ وار دمخه د ملي لوبډلې څخه رسمي يو ورځنۍ لوبې يا ون ډې انټرنشنل لوبې کړي دي او څوک يې مايوسه کړي نه دي. ٢٠١٢ کال به د دۀ د لا غوړيدا لپاره مهم وي.

افسر ځاځی ( ويکټ ساتونوکى ١٩ کلن)

افسر خان ځاځى

افسر ځاځی ډير ښه ویکټ کیپر يا ويکټ ساتونکى دی .

د هیواد ملي ۱۵ کلنو، ۱۷ کلنو او ۱۹ کلنه لوبډلو کې یې غوره لوبې تر سره کړي او ډیرې ښې لاسته راوړنې یې لرلي دي.

نوموړی ښی مټی بټسمن هم دی چې د بیټ وهنې په برخه کې هم ځانته ځانګړتیاوې لري.

زما په آند، افسر ځاځی د هیواد د کريکټ راتلونکي لپاره یو ډیر تکړه لوبغاړی ښايي ثابت شي.

افسر ځاځی لوړه ځواني لري او له ځوانۍ سره سره له فزیکي پلوه پوره چمتووالى لري.

نوموړی په ویکیټ کیپنګ او بیټ وهنه کې ډیره خواري کوي او د غټو شارټونو پوره صلاحیت لري. افسر ځاځی د هیواد د کريکټ پرمختیا په ډګر کې یو غوره راتلونکی لري.

لکه څرنګه چې نوموړی په خپل مسلک کې خورا زیار باسی، انشاء الله هغه ورځ لیرې نه ده چې افسر ځاځی به د هیواد کريکټ ملي لوبډلې لپاره ډیر څه وکړي.

حشمت الله شهیدي ( کيڼ لاسى بيټسمن ١٨ کلن)

حشمت شهيدي

حشمت الله شهیدي د هغو ځوانانو له جملې څخه دی چې یو ډول طبعي استعداد پرې د څښتن تعالی ج له لوري لورول شوی دی.

نوموړی چپ لاسۍ بیټ وهونکی او ښی مټی ورو توپ اچونکی يا سپين بالر دی. حشمت الله شهیدي د هیواد په ملي ۱۵ کلنو او ۱۷ کلنو لوبډلو کې لوبې تر سره کړې دي او اوس مهال د هیواد په ملي نولس کلنه لوبډله کې لوبې تر سره کوي.

حشمت الله شهیدي ډیر په زړه پورې ځمکني شارټونه وهي.

په ونه ټیټ دی خو په صلاحیتونو او اخلاقي لحاظ لوړ ځوان دی. نوموړی ډیر زحمت ایستونکی او په ډیرو هیلو سمبال دی چې د هیواد لپاره د ډیرو خدمتونو تر سره کولو زورورې هیلې له ځانه سره لري.

د ١٩ کلنو په راتلونکي نړیوال جام کې له حشمت څخه ډیرې هیلې لرو او امید دی چې نوموړی به د هیواد کريکټ راتلونکي لپاره ښه رول ولوبوي.

زما په آند، هغومره استعداد چې زه یې په حشمت کې وینم، تر اوسه پورې هغسې نه دی ځلیدلی او هیله کیږي چې نوموړی به د افغانستان د راتلونکو ستورو څخه یو مهم او ځلانده ستوری وي.

ناصر جمال احمدزی ( بيټسمتن ١٩ کلن)

ناصر جمال احمدزى

قاري ناصر جمال احمدزی د هیواد د کريکټ لپاره یوه بله له استعداده ډکه څیره ده چې د هیلو کاروان به د بریالیتوبونو تر ډګره بدرګه کړي.

نوموړي د هیواد د ۱۷ کلنو په لوبډله کې هم برخه اخیستې وه او اوس د هیواد په ملي نولس کلنه لوبډله کې د ښي مټي بیټ وهونکي په توګه دنده ترسره کوي او په خپله رشته کې د ځانګړي استعداد درلودونکی لوبغاړی دی.

نوموړي د ۱۹ کلنو لوبډلې لپاره د نړيوالو غوراويو په لوبو کې د نمیبیا پر خلاف په ډیر اساس وخت کې ۶۵ منډې وکړې او له دې سره یې افغانستان ته د نړیوال جام سیالیو په لور د تګ لاره هواره کړه.

قاري احمدزی لوړه ځواني لري، د قرآن کریم حافظ دی او د خورا نیکو اخلاقو څښتن دی.

نوموړی د غوره شارټ وهلو صلاحیت لري او د ډیر وخت لپاره په ویکټ د پاتې کیدو ځواک لري.

نوموړی د افغانستان د کريکټ پرمختیا په ډګر کې یو غوره راتلونکی لري او پوره توقع ترې کیږي چې په راتلونکي کې هم د افغانستان لپاره ډیر خدمت ترسره کړي.

نجیب ځدراڼ ( کيڼ لاسى بيټسمن ١٨ کلن)

نجيب ځدراڼ

نجيب ځدراڼ یو چپ مټی بیټ وهونکی لوبغاړی دی چې د غټو شارټونو په ترسره کولو کې ځانګړی شهرت لري.

نوموړی په ملي ۱۵ کلنې، ۱۷ کلنې، ۱۹ کلنې او ملي لوبډله کې ډیرې لوبې تر سره کړي دي چې مدام یې له ځانه خورا استعداد او غوره فعالیت ښودلی دی.

نجيب ځدراڼ له فزیکي پلوه سمبال او د قوي مټو څښتن لوبغاړی دی چې له قوي جسامت سره سره د نیکو اخلاقو درلودونکی هم دی.

نوموړي د پاکستان په کراچۍ کې د راولپنډۍ لوبډلې پر خلاف ډیره ښه بیټ وهنه تر سره کړه او د خپلو غټو شارټونو صلاحیت یې د کريکټ ټولو مینه والو ته په اثبات ورساوه.

له نوموړي څخه ډیرې هیلې کیږي او تمه ده چې نجيب ځدراڼ به د افغانستان لپاره په راتلونکې کې هم تر دې ډیرې لاسته راوړنې ولري.

زما په آند نجيب ځدراڼ ډیر ځلې له حوصلې څخه کار نه اخلي او همدا بې حوصلې توب د نوموړي وړتیاوې تر ډیره بریده تر اغیز لاندې راولي، خو پوره باور لرم چې په نوموړي کې ډیر صلاحیتونه دي او انشاءالله په راتلونکې کې به د افغانستان له ډیرو مهمو لوبغاړو څخه شمیرل کیږي.

 

16.02.2012
په ٢٠١٢ کال کې کومو نويو لوبغاړو ته سترگې ور اوړي؟...
په ٢٠١٢ کال کې کومو نويو لوبغاړو ته سترگې ور اوړي؟

په ٢٠١٢ کال کې کومو نويو لوبغاړو ته سترگې ور اوړي؟

افغان لوبغاړي

٢٠١٢کال د افغانستان د کريکټ لپاره خورا مهم کال دى.

سږ کال د افغانستان د ١٩ کلنو لوبډله په نړيوالو اتلوليو کې برخه اخلي. ملي لوبډله مو د شل اوريزو نړيوالو اتلوليو د غوراوي په پړاو کې بخت ازمويي.

د ٢٠١٥ کال د نړيوالو اتلوليو د غوراوي ځينې نورې لوبې هم لرو. هره لوبډله د نويو لوبغاړو راتلو ته اړتيا لري.

که نوي ځوانان رانه شي د نړۍ تر ټولو تکړه لوبډله هم يوه نه يوه ورځ ختميږي.

له ښه مرغه په افغانستان کې گڼ نوي او تنکي ځوانان شته چې زموږ هيله پوره کولى شي.

دلته زۀ پنځه لوبغاړي يادوم. يو تيز بالر، يو ويکټ ساتونکى او درې بيټسمينان چې ورو بالينگ هم کولى شي.

زۀ دا نه وايم چې موږ يوازې همدا لوبغاړي لرو خو زما په خيال همدا لوبغاړي ښايي په ٢٠١٢ کال کې سر راپورته کړي او په ملي لوبډله کې د ځان لپاره ځاى پيدا کړي او يا خپل پيدا کړى ځاى پوخ کړي.

آفتاب عالم ( تيز بالر، ١٩ کلن)

افتاب عالم

آفتاب عالم یو تیز ښی مټی توپ اچونکی يا بالر دی.

د هیواد ملي ۱۵ کلنې لوبډلې کپتان پاتې شوی دی ، په کمکي عمر يې لا گڼې لاسته راوړنې او اتلولۍ لرلي دي.

د ۱۵ کلنې لوبډلې له کپتانۍ وروسته نوموړي د ۱۷ کلنو په ملي لوبډله کې لوبه وکړه او تر ننه پورې د کلنو۱۹ په ملي لوبډله کې لوبه تر سره کوي.

همدارنګه نوموړي د ملي ۱۹ کلنې لوبډلې کپتاني هم تر سره کړې ده.

افتاب عالم له فزیکي پلوه تکړه او د غوره جسامت درلودونکی لوبغاړی دی چې ډیر زحمت ایستونکی دی. آفتاب عالم په هره سیالۍ کې ځانګړی کوشش کوي.

له دې سره سره، آفتاب عالم د سترو شارټونو پوره صلاحیت هم لري، نوموړی د تاج ملک عالم، هستي ګل عابد او کریم صادق کشری ورور دی او زه پوره امید لرم، څرنګه چې اوس آفتاب عالم پر مخ روان دی نوموړی به په راتلونکي کې د افغانستان ملي لوبډلې له مهمو لوبغاړو څخه وي.

دۀ وار دمخه د ملي لوبډلې څخه رسمي يو ورځنۍ لوبې يا ون ډې انټرنشنل لوبې کړي دي او څوک يې مايوسه کړي نه دي. ٢٠١٢ کال به د دۀ د لا غوړيدا لپاره مهم وي.

افسر ځاځی ( ويکټ ساتونوکى ١٩ کلن)

افسر خان ځاځى

افسر ځاځی ډير ښه ویکټ کیپر يا ويکټ ساتونکى دی .

د هیواد ملي ۱۵ کلنو، ۱۷ کلنو او ۱۹ کلنه لوبډلو کې یې غوره لوبې تر سره کړي او ډیرې ښې لاسته راوړنې یې لرلي دي.

نوموړی ښی مټی بټسمن هم دی چې د بیټ وهنې په برخه کې هم ځانته ځانګړتیاوې لري.

زما په آند، افسر ځاځی د هیواد د کريکټ راتلونکي لپاره یو ډیر تکړه لوبغاړی ښايي ثابت شي.

افسر ځاځی لوړه ځواني لري او له ځوانۍ سره سره له فزیکي پلوه پوره چمتووالى لري.

نوموړی په ویکیټ کیپنګ او بیټ وهنه کې ډیره خواري کوي او د غټو شارټونو پوره صلاحیت لري. افسر ځاځی د هیواد د کريکټ پرمختیا په ډګر کې یو غوره راتلونکی لري.

لکه څرنګه چې نوموړی په خپل مسلک کې خورا زیار باسی، انشاء الله هغه ورځ لیرې نه ده چې افسر ځاځی به د هیواد کريکټ ملي لوبډلې لپاره ډیر څه وکړي.

حشمت الله شهیدي ( کيڼ لاسى بيټسمن ١٨ کلن)

حشمت شهيدي

حشمت الله شهیدي د هغو ځوانانو له جملې څخه دی چې یو ډول طبعي استعداد پرې د څښتن تعالی ج له لوري لورول شوی دی.

نوموړی چپ لاسۍ بیټ وهونکی او ښی مټی ورو توپ اچونکی يا سپين بالر دی. حشمت الله شهیدي د هیواد په ملي ۱۵ کلنو او ۱۷ کلنو لوبډلو کې لوبې تر سره کړې دي او اوس مهال د هیواد په ملي نولس کلنه لوبډله کې لوبې تر سره کوي.

حشمت الله شهیدي ډیر په زړه پورې ځمکني شارټونه وهي.

په ونه ټیټ دی خو په صلاحیتونو او اخلاقي لحاظ لوړ ځوان دی. نوموړی ډیر زحمت ایستونکی او په ډیرو هیلو سمبال دی چې د هیواد لپاره د ډیرو خدمتونو تر سره کولو زورورې هیلې له ځانه سره لري.

د ١٩ کلنو په راتلونکي نړیوال جام کې له حشمت څخه ډیرې هیلې لرو او امید دی چې نوموړی به د هیواد کريکټ راتلونکي لپاره ښه رول ولوبوي.

زما په آند، هغومره استعداد چې زه یې په حشمت کې وینم، تر اوسه پورې هغسې نه دی ځلیدلی او هیله کیږي چې نوموړی به د افغانستان د راتلونکو ستورو څخه یو مهم او ځلانده ستوری وي.

ناصر جمال احمدزی ( بيټسمتن ١٩ کلن)

ناصر جمال احمدزى

قاري ناصر جمال احمدزی د هیواد د کريکټ لپاره یوه بله له استعداده ډکه څیره ده چې د هیلو کاروان به د بریالیتوبونو تر ډګره بدرګه کړي.

نوموړي د هیواد د ۱۷ کلنو په لوبډله کې هم برخه اخیستې وه او اوس د هیواد په ملي نولس کلنه لوبډله کې د ښي مټي بیټ وهونکي په توګه دنده ترسره کوي او په خپله رشته کې د ځانګړي استعداد درلودونکی لوبغاړی دی.

نوموړي د ۱۹ کلنو لوبډلې لپاره د نړيوالو غوراويو په لوبو کې د نمیبیا پر خلاف په ډیر اساس وخت کې ۶۵ منډې وکړې او له دې سره یې افغانستان ته د نړیوال جام سیالیو په لور د تګ لاره هواره کړه.

قاري احمدزی لوړه ځواني لري، د قرآن کریم حافظ دی او د خورا نیکو اخلاقو څښتن دی.

نوموړی د غوره شارټ وهلو صلاحیت لري او د ډیر وخت لپاره په ویکټ د پاتې کیدو ځواک لري.

نوموړی د افغانستان د کريکټ پرمختیا په ډګر کې یو غوره راتلونکی لري او پوره توقع ترې کیږي چې په راتلونکي کې هم د افغانستان لپاره ډیر خدمت ترسره کړي.

نجیب ځدراڼ ( کيڼ لاسى بيټسمن ١٨ کلن)

نجيب ځدراڼ

نجيب ځدراڼ یو چپ مټی بیټ وهونکی لوبغاړی دی چې د غټو شارټونو په ترسره کولو کې ځانګړی شهرت لري.

نوموړی په ملي ۱۵ کلنې، ۱۷ کلنې، ۱۹ کلنې او ملي لوبډله کې ډیرې لوبې تر سره کړي دي چې مدام یې له ځانه خورا استعداد او غوره فعالیت ښودلی دی.

نجيب ځدراڼ له فزیکي پلوه سمبال او د قوي مټو څښتن لوبغاړی دی چې له قوي جسامت سره سره د نیکو اخلاقو درلودونکی هم دی.

نوموړي د پاکستان په کراچۍ کې د راولپنډۍ لوبډلې پر خلاف ډیره ښه بیټ وهنه تر سره کړه او د خپلو غټو شارټونو صلاحیت یې د کريکټ ټولو مینه والو ته په اثبات ورساوه.

له نوموړي څخه ډیرې هیلې کیږي او تمه ده چې نجيب ځدراڼ به د افغانستان لپاره په راتلونکې کې هم تر دې ډیرې لاسته راوړنې ولري.

زما په آند نجيب ځدراڼ ډیر ځلې له حوصلې څخه کار نه اخلي او همدا بې حوصلې توب د نوموړي وړتیاوې تر ډیره بریده تر اغیز لاندې راولي، خو پوره باور لرم چې په نوموړي کې ډیر صلاحیتونه دي او انشاءالله په راتلونکې کې به د افغانستان له ډیرو مهمو لوبغاړو څخه شمیرل کیږي.

 

  ټکنالوژئ -کمپيوټر    
''نژدې ۷۰٪ افغانان مخابراتي خدمتونه کاروي''
د خپريدو وخت: 12:02 گرینویچ - چارشنبه 16 می 2012 - 27 غویی 1391
تیلې فون

هر کال د مۍ اوولسمه د مخابراتو د نړیوالې ورځې په توګه لمانځل کېږي.

د تېرو اتو کالو پرمهال افغانستان کې د مخابراتي فعالیتونو پراختیا د ګڼو افغانانو په ژوند کې لوی بدلون راوستی دی.

اوسمهال نژدې لس میلیونه افغانان مخابراتي خدمتونو ته لاسرسی لري.ر

اخیستو سره انټرنېټي خدمتونه پراخه شوي دي.''

پر ورځنیو ناامنیو او تاوتریخوالو سربېره، په هېواد کې مخابراتي ټیکنالوژي مخ پروړاندې ځي.

بازار ته د ۳جي یا درېیم نسل سیستم په راتګ سره، افغانستان له ګاونډیو او د سیمې له هېوادونو سره په مخابراتي برخه کې سیالي پیل کړې ده.

د مخابراتو وزارت د معلوماتي ټیکنالوژۍ مسؤول ایمل مرجان وايي، دا مهال په رسمي توګه یو میلیون کسان انټرنېټ کاروي:

انټرنېټ

دا مهال تر یو میلیون ډېر افغانان انټرنېټي خدمتونو ته لاسرسی لري.

''کومې شمېرې چې موږ لرو د انټرنېټ کاروونکو شمېر یو میلیون کسان ثبت شوی. داسې چې شاید له یوې کورنۍ یو کس انټرنېټ ولري، خو ښايي درې څلور کسه ګټه ترې واخلي، که چېرې دغه اټکل ته وکتل شي، د انټرنېټ کاروونکو شمېر ښايي څلور میلیون کسانو ته ورسېږي، خو د قرارداد له مخې د مشتریانو شمېر یو میلیون دی.''

بل خوا، د افغانستان د اطلاعاتو او کلتور وزارت وايي په هېواد کې د مخابراتي فعالیتونو پراختیا نېغ په نېغه د رسنیو پر څرنګوالي او څومره والي مثبت اغېز کړی دی.

د تېرو نژدې اتو کالو پرمهال د افغانستان په مخابراتي برخه کې نژدې یو اعشاریه اووه میلیارد ډالر پانګونه شوې ده.

د مخابراتو وزارت وايي، دا مهال د مخابراتو په برخه کې ۱۱۰ زره کسان په کار بوخت دي، چې هر کال له مخابراتي شرکتونو نژدې ۱۷۰ میلیون ډالر مالیه د دولت خزانې ته لوېږي.

04.06.2012
''نژدې ۷۰٪ افغانان مخابراتي خدمتونه کاروي'' ...
''نژدې ۷۰٪ افغانان مخابراتي خدمتونه کاروي''
د خپريدو وخت: 12:02 گرینویچ - چارشنبه 16 می 2012 - 27 غویی 1391
تیلې فون

هر کال د مۍ اوولسمه د مخابراتو د نړیوالې ورځې په توګه لمانځل کېږي.

د تېرو اتو کالو پرمهال افغانستان کې د مخابراتي فعالیتونو پراختیا د ګڼو افغانانو په ژوند کې لوی بدلون راوستی دی.

اوسمهال نژدې لس میلیونه افغانان مخابراتي خدمتونو ته لاسرسی لري.ر

اخیستو سره انټرنېټي خدمتونه پراخه شوي دي.''

پر ورځنیو ناامنیو او تاوتریخوالو سربېره، په هېواد کې مخابراتي ټیکنالوژي مخ پروړاندې ځي.

بازار ته د ۳جي یا درېیم نسل سیستم په راتګ سره، افغانستان له ګاونډیو او د سیمې له هېوادونو سره په مخابراتي برخه کې سیالي پیل کړې ده.

د مخابراتو وزارت د معلوماتي ټیکنالوژۍ مسؤول ایمل مرجان وايي، دا مهال په رسمي توګه یو میلیون کسان انټرنېټ کاروي:

انټرنېټ

دا مهال تر یو میلیون ډېر افغانان انټرنېټي خدمتونو ته لاسرسی لري.

''کومې شمېرې چې موږ لرو د انټرنېټ کاروونکو شمېر یو میلیون کسان ثبت شوی. داسې چې شاید له یوې کورنۍ یو کس انټرنېټ ولري، خو ښايي درې څلور کسه ګټه ترې واخلي، که چېرې دغه اټکل ته وکتل شي، د انټرنېټ کاروونکو شمېر ښايي څلور میلیون کسانو ته ورسېږي، خو د قرارداد له مخې د مشتریانو شمېر یو میلیون دی.''

بل خوا، د افغانستان د اطلاعاتو او کلتور وزارت وايي په هېواد کې د مخابراتي فعالیتونو پراختیا نېغ په نېغه د رسنیو پر څرنګوالي او څومره والي مثبت اغېز کړی دی.

د تېرو نژدې اتو کالو پرمهال د افغانستان په مخابراتي برخه کې نژدې یو اعشاریه اووه میلیارد ډالر پانګونه شوې ده.

د مخابراتو وزارت وايي، دا مهال د مخابراتو په برخه کې ۱۱۰ زره کسان په کار بوخت دي، چې هر کال له مخابراتي شرکتونو نژدې ۱۷۰ میلیون ډالر مالیه د دولت خزانې ته لوېږي.

GPSاوRSSڅه شی دی
GPSاوRSSڅه شی دی

د لور موندنې نړيوال غونډالGPS

د لور موندنې نړيوال غونډال يا (جي، پي، اېس) د سپوږمکۍ يو نړيوال لور موندونکی دی، چې په هر مهال او د کال په هر څپرکي کې سم موقعيت او په وخت مالومات ښيي. دغه د ځای موندلو غونډال په ټولو وختونو کې او په هر ځای کې، که پر ځمکه وي او که ځمکې ته نږدې وي، او په هغه ځايونو کې چې د سټلايت د موقعيت موندلو څلور يا زياتو سپوږمکيو لپاره د لېدو بې بندښته لوری شتون ولري، مالومات برابروي.

 

ستاسو په کمپيوټر کي پښتو آر اس اسRSS-Reader

آر اس اس:پښتو خبرونو او مطالبوته پخپله او اسانه لاس رسی.

آر اس اس څه شی دی او څنګه کيدلای سي د هغه څخه په ګټه اخستو سره د يوې ويب پاڼي خبرونه او ډول ډول مطالب پخپله تر لاسه کړي؟

د Really simple syndication يعني ساده او په اسانه توګه خپرول ( هغه خپرونه ده چي استفاده کونکو ته ددې امکان ورکوي چي د پښتو ويب پاڼي تازه خبرونه او مطالب اتومات تر لاسه کړي.)

د دې پروګرام په کارولو سره، به تاسو سمدستي تازه خبرونه او مطالب هغه وخت تر لاسه کوي چي، هغه په اصلي ويب پاڼه کي خپاره سي.

دRSS د ترلاسه کولو لپاره څه کول په کار دي.

دRSS-Reader ( لوستونکی).

د آر اس اس د تر لاسه کولو لپاره دلته کليک وکړی:

RSS څنګه تر لاسه کولای سي؟

لومړی د خپلي خوښي د خبرونو يا مطلبونو انترنيټي پته کاپي او پخپل، آر اس اس- لوستونکي کي يې واچوی.

The Global Positioning System (GPS)

is a space-based system that provides location and time information in all weather, anywhere on or near the Earth, where there is an unobstructed line of sight to four or more GPS satellites. It is maintained by the USA government and is freely accessible by anyone with a GPS Servers

The GPS program provides critical capabilities to military, civil and commercial users around the world. In addition, GPS is the backbone for modernizing the global air traffic system.

The GPS project was developed in 1973 to overcome the limitations of previous navigation systems,integrating ideas from several predecessors, including a number of classified engineering design studies from the 1960s. GPS was created and realized by the United states(DoD) and was originally run with 24 satellites. It became fully operational in 1994.

Advances in technology and new demands on the existing system have now led to efforts to modernize the GPS system and implement the next generation of GPS III satellites and Next Generation Operational Control System (OCX). Announcements from the Vice President and the White House in 1998 initiated these changes. In 2000, U.S. Congress authorized the modernization effort, referred to as GPS III.

In addition to GPS, other systems are in use or under development. The Russian GLObal NAvigation Satellite System was in use by only the Russian military, until it was made fully available to civilians in 2007.

 

وقار خان «ځــدراڼ »
15.02.2012
GPSاوRSSڅه شی دی ...
GPSاوRSSڅه شی دی

د لور موندنې نړيوال غونډالGPS

د لور موندنې نړيوال غونډال يا (جي، پي، اېس) د سپوږمکۍ يو نړيوال لور موندونکی دی، چې په هر مهال او د کال په هر څپرکي کې سم موقعيت او په وخت مالومات ښيي. دغه د ځای موندلو غونډال په ټولو وختونو کې او په هر ځای کې، که پر ځمکه وي او که ځمکې ته نږدې وي، او په هغه ځايونو کې چې د سټلايت د موقعيت موندلو څلور يا زياتو سپوږمکيو لپاره د لېدو بې بندښته لوری شتون ولري، مالومات برابروي.

 

ستاسو په کمپيوټر کي پښتو آر اس اسRSS-Reader

آر اس اس:پښتو خبرونو او مطالبوته پخپله او اسانه لاس رسی.

آر اس اس څه شی دی او څنګه کيدلای سي د هغه څخه په ګټه اخستو سره د يوې ويب پاڼي خبرونه او ډول ډول مطالب پخپله تر لاسه کړي؟

د Really simple syndication يعني ساده او په اسانه توګه خپرول ( هغه خپرونه ده چي استفاده کونکو ته ددې امکان ورکوي چي د پښتو ويب پاڼي تازه خبرونه او مطالب اتومات تر لاسه کړي.)

د دې پروګرام په کارولو سره، به تاسو سمدستي تازه خبرونه او مطالب هغه وخت تر لاسه کوي چي، هغه په اصلي ويب پاڼه کي خپاره سي.

دRSS د ترلاسه کولو لپاره څه کول په کار دي.

دRSS-Reader ( لوستونکی).

د آر اس اس د تر لاسه کولو لپاره دلته کليک وکړی:

RSS څنګه تر لاسه کولای سي؟

لومړی د خپلي خوښي د خبرونو يا مطلبونو انترنيټي پته کاپي او پخپل، آر اس اس- لوستونکي کي يې واچوی.

The Global Positioning System (GPS)

is a space-based system that provides location and time information in all weather, anywhere on or near the Earth, where there is an unobstructed line of sight to four or more GPS satellites. It is maintained by the USA government and is freely accessible by anyone with a GPS Servers

The GPS program provides critical capabilities to military, civil and commercial users around the world. In addition, GPS is the backbone for modernizing the global air traffic system.

The GPS project was developed in 1973 to overcome the limitations of previous navigation systems,integrating ideas from several predecessors, including a number of classified engineering design studies from the 1960s. GPS was created and realized by the United states(DoD) and was originally run with 24 satellites. It became fully operational in 1994.

Advances in technology and new demands on the existing system have now led to efforts to modernize the GPS system and implement the next generation of GPS III satellites and Next Generation Operational Control System (OCX). Announcements from the Vice President and the White House in 1998 initiated these changes. In 2000, U.S. Congress authorized the modernization effort, referred to as GPS III.

In addition to GPS, other systems are in use or under development. The Russian GLObal NAvigation Satellite System was in use by only the Russian military, until it was made fully available to civilians in 2007.

 

وقار خان «ځــدراڼ »
داجمل خان زاهد   کمپیوټر نوی کتاب
داجمل خان زاهد کمپیوټر نوی کتاب


 

کمپیوټرخپله زده کړی

ښاغلی اجمل خان زاهد نوی کتاب چه د کمپیوټر په حقله دی د چاپ د پروسس لاندی دی او په همدی میاشت کی به له چاپه راووځی.همدا نوی ټولګه په ۷ مختلفو برخو ګډه ده

Windows Vista,

Microsoft Word 2007

,Microsoft Excel 2007

Microsoft Access 2007

Microsoft Power Powerpoint

Keyboard

Shortcuts Keys.

لنډ ژوند ليک

 

چه په قوم ځدراڼ د په پښوتنخوا

هنګو ټل نومی شهر کښی پیدا شوی دی. لومړنی زده کړی د خپل کلی په مکتب کی تر سره کړی دی او بیا یی د ټل د govt High School  څخه شهادتنامه ترلاسه کړه.د لیسی نه بعد یی په ریاضی او اقتصاد کیgovt Dagree College thall city لوړی زده کړی وکړی . په کمپیوټر کی یی ډیپلوم د د پیشاور په ( secos I T college ) څخه واخیست .لوړی زده کړی د پیشاور په مشهوراقرأ یونیورسټی کی تر سره کړی

د زده کړی سره سره یی په ټل او پیشاور کی د کمپیوټر په برخه کی د استازی دندی هم تر سره کړی دی .

اجمل خان زاهد د اقتصاد په برخه کی د لوړو زده کړو لپاره اوکراین دولت ته سفر وکړ چه او د اقتصاد ډیپلوم ی ترلاسه کړ.

او بعد له هغی د اوکراین په دولت کی د اقتصاد په حقله یو په زړه پوری په روسی ژبه کتاب ولیکه چه نوم یی افغانستان او نړی دی یعنی( Афганистан и мир)او په ۲۰۰۸ زیږدیز کال کی دا کتاب په مسکو او کییف کی دچاپ څخه راووت .او ډیر ښه شهر ت یی بیاموند.

پاتی دنه وی چه نوموړی کتاب ښه په ساده او معاصره ژبه لیکل شوی او په زړه پوری اقتصادی معلوما ت لری.نوموړی کتاب نه یوازی د خپل لیکوالی رنګ ښایی بلکه د افغانستان په اقتصادی حالاتو یی ژوره رڼا اچولی ده. د کتاب معاصرت هغه وخت له زیات شو چه کله د په کلیفورنیا کی د میشتو افغانانو له ددی کتاب په انګلیسی ا

و پښتو کی په خپلو لګښتونو د ژباړی غوښتنه وکړه چه بیا وروسته په نوموړو ژبو هم وژباړل شو.

ښاغلی اجمل خان زاهد د یو پښتو په انګلیسی ژبی قاموس او ګرامری ټولګه هم لری.

لیکوال د شپی او ورځی د بیداری او پښتانی ټولنی ته د چوپړ په پایله کی ۱کتاب چه کمپیوټر هارډوییر او کمپیوټر نیټورکینګ ( کمپیوټری پیوستون) بلل کیږی د چاپ څخه پخوا راوتلی دی.

ښاغلی اجمل خان زاهد په پښتو-دری- اردو-انګلیسی -فرانسوی او روسی ژبو باندی روانی خبری کولی شی.

نوموړی یادوشوو ژبو سربیره لیکوال عربی هم خبری کولای شی. لیکوال میل لری چه په راتلونکی کی د کمپیوټر د ګرافیکس پروګرامونه بل کتاب چاپ کړی نوموړی کتاب د خپلی دوری دسی کتاب دی چه د معلوماتو لړی یی ډیر غنی ده.نوموړی کتاب به د روان زیږدیز کال د فیبروری میاشتی په ۲۲ نیټه له چاپ راووځی. نوموړی لیکوال ددی څخه مخکی هم یو کتاب د خپلو پښتانو وروڼو او خویندو لپاره لیکلی چه کمپیوټر هارډوییر اونیټورکینګ نومیږی. چههمداکمپیوټرخپله زده کړی کتاب یی هم په ۷ برخو ویشل شوی وه

Hard Ware,

Windows Vista,

Microsoft Word 2007

,Microsoft Excel 2007

, Microsoft Access 2007

, Microsoft Power

Powerpoint and Keyboard

Shortcuts Keys

د لیکوال ډیری ښه والی نه یواځی د ډیرو او بی پری کتابونو چاپول نه دی بلکه د هغه اثر د هغه د کم عمری او ددومره استعداد او جرآت او واړه نسل ته دچوپړ لاره ورښودل دی. چه ځوان نسل به یی هیڅ وخت هیر نه کړی.له بلی خوا که وګورو ډیر ځوانان شته چه شعر او ادبیاتو کتابونو لیکی خو دسی ځوانان به ډیر کم پیدا شی چه د نړی ضرورت یعنی کمپیوټر او ټیکنالوجی کی د دودولو په لار کی پوره پوره چوپړ وکړی.له بلی خوا خپلو پښتانو وروڼو او خویندو ته په خپله صادقانه ژبه کتاب ولیکی. همدا لیکوال همدا مهال دویم کتاب هم له چاپه وباسی . د یادونی وړ ده چه د تیر په څیر دغه ټولګه هم په وړیا ډول چاپوی.

.اجمل خان زاهد د اوس لپاره د اروپا په سویزرلینډ هیواد کی شپی سبا کوی

په گران او سوځېدلې افغانستان کښې دعلم ، پوهي اوخپل منځی مينې او محبت زياتېدو لورته د پياوړو گامونو دپورته کېدو اوخپل هيواد د هر خواخوږي او صادق قلموال ، علمي او ادبي شخصيت د ستاينې او هڅونې په هيله . ومن الله التوفيق

ليكوال  : بصيرخان« ځــدراڼ»

www.afghancenter.ru

د فیدرالی روسیی دسانګت پیتیربورګ ښار د ټولومیشته افغانانو

اجتماعی سازمان 

بصيرخان« ځــدراڼ»
12.02.2012
داجمل خان زاهد کمپیوټر نوی کتاب...
داجمل خان زاهد کمپیوټر نوی کتاب


 

کمپیوټرخپله زده کړی

ښاغلی اجمل خان زاهد نوی کتاب چه د کمپیوټر په حقله دی د چاپ د پروسس لاندی دی او په همدی میاشت کی به له چاپه راووځی.همدا نوی ټولګه په ۷ مختلفو برخو ګډه ده

Windows Vista,

Microsoft Word 2007

,Microsoft Excel 2007

Microsoft Access 2007

Microsoft Power Powerpoint

Keyboard

Shortcuts Keys.

لنډ ژوند ليک

 

چه په قوم ځدراڼ د په پښوتنخوا

هنګو ټل نومی شهر کښی پیدا شوی دی. لومړنی زده کړی د خپل کلی په مکتب کی تر سره کړی دی او بیا یی د ټل د govt High School  څخه شهادتنامه ترلاسه کړه.د لیسی نه بعد یی په ریاضی او اقتصاد کیgovt Dagree College thall city لوړی زده کړی وکړی . په کمپیوټر کی یی ډیپلوم د د پیشاور په ( secos I T college ) څخه واخیست .لوړی زده کړی د پیشاور په مشهوراقرأ یونیورسټی کی تر سره کړی

د زده کړی سره سره یی په ټل او پیشاور کی د کمپیوټر په برخه کی د استازی دندی هم تر سره کړی دی .

اجمل خان زاهد د اقتصاد په برخه کی د لوړو زده کړو لپاره اوکراین دولت ته سفر وکړ چه او د اقتصاد ډیپلوم ی ترلاسه کړ.

او بعد له هغی د اوکراین په دولت کی د اقتصاد په حقله یو په زړه پوری په روسی ژبه کتاب ولیکه چه نوم یی افغانستان او نړی دی یعنی( Афганистан и мир)او په ۲۰۰۸ زیږدیز کال کی دا کتاب په مسکو او کییف کی دچاپ څخه راووت .او ډیر ښه شهر ت یی بیاموند.

پاتی دنه وی چه نوموړی کتاب ښه په ساده او معاصره ژبه لیکل شوی او په زړه پوری اقتصادی معلوما ت لری.نوموړی کتاب نه یوازی د خپل لیکوالی رنګ ښایی بلکه د افغانستان په اقتصادی حالاتو یی ژوره رڼا اچولی ده. د کتاب معاصرت هغه وخت له زیات شو چه کله د په کلیفورنیا کی د میشتو افغانانو له ددی کتاب په انګلیسی ا

و پښتو کی په خپلو لګښتونو د ژباړی غوښتنه وکړه چه بیا وروسته په نوموړو ژبو هم وژباړل شو.

ښاغلی اجمل خان زاهد د یو پښتو په انګلیسی ژبی قاموس او ګرامری ټولګه هم لری.

لیکوال د شپی او ورځی د بیداری او پښتانی ټولنی ته د چوپړ په پایله کی ۱کتاب چه کمپیوټر هارډوییر او کمپیوټر نیټورکینګ ( کمپیوټری پیوستون) بلل کیږی د چاپ څخه پخوا راوتلی دی.

ښاغلی اجمل خان زاهد په پښتو-دری- اردو-انګلیسی -فرانسوی او روسی ژبو باندی روانی خبری کولی شی.

نوموړی یادوشوو ژبو سربیره لیکوال عربی هم خبری کولای شی. لیکوال میل لری چه په راتلونکی کی د کمپیوټر د ګرافیکس پروګرامونه بل کتاب چاپ کړی نوموړی کتاب د خپلی دوری دسی کتاب دی چه د معلوماتو لړی یی ډیر غنی ده.نوموړی کتاب به د روان زیږدیز کال د فیبروری میاشتی په ۲۲ نیټه له چاپ راووځی. نوموړی لیکوال ددی څخه مخکی هم یو کتاب د خپلو پښتانو وروڼو او خویندو لپاره لیکلی چه کمپیوټر هارډوییر اونیټورکینګ نومیږی. چههمداکمپیوټرخپله زده کړی کتاب یی هم په ۷ برخو ویشل شوی وه

Hard Ware,

Windows Vista,

Microsoft Word 2007

,Microsoft Excel 2007

, Microsoft Access 2007

, Microsoft Power

Powerpoint and Keyboard

Shortcuts Keys

د لیکوال ډیری ښه والی نه یواځی د ډیرو او بی پری کتابونو چاپول نه دی بلکه د هغه اثر د هغه د کم عمری او ددومره استعداد او جرآت او واړه نسل ته دچوپړ لاره ورښودل دی. چه ځوان نسل به یی هیڅ وخت هیر نه کړی.له بلی خوا که وګورو ډیر ځوانان شته چه شعر او ادبیاتو کتابونو لیکی خو دسی ځوانان به ډیر کم پیدا شی چه د نړی ضرورت یعنی کمپیوټر او ټیکنالوجی کی د دودولو په لار کی پوره پوره چوپړ وکړی.له بلی خوا خپلو پښتانو وروڼو او خویندو ته په خپله صادقانه ژبه کتاب ولیکی. همدا لیکوال همدا مهال دویم کتاب هم له چاپه وباسی . د یادونی وړ ده چه د تیر په څیر دغه ټولګه هم په وړیا ډول چاپوی.

.اجمل خان زاهد د اوس لپاره د اروپا په سویزرلینډ هیواد کی شپی سبا کوی

په گران او سوځېدلې افغانستان کښې دعلم ، پوهي اوخپل منځی مينې او محبت زياتېدو لورته د پياوړو گامونو دپورته کېدو اوخپل هيواد د هر خواخوږي او صادق قلموال ، علمي او ادبي شخصيت د ستاينې او هڅونې په هيله . ومن الله التوفيق

ليكوال  : بصيرخان« ځــدراڼ»

www.afghancenter.ru

د فیدرالی روسیی دسانګت پیتیربورګ ښار د ټولومیشته افغانانو

اجتماعی سازمان 

بصيرخان« ځــدراڼ»
دافغانستان دقهرمان اولمړنی ستورمزلي
دافغانستان دقهرمان اولمړنی ستورمزلي

 

حبيب الله غمخور
د۲۰۱۲ زکال دجنوري ۱۹

دافغانستان دقهرمان اولمړنی ستورمزلي درناوی دهغه له ټاټوبي بهرکيږي
داڅېرې دهېرېدونه دي !


دمځکې پر مخ ټول ولسونه دخپلو وتلوهيوادوالوپه برياو وياړي،هغوي نازوی اوتاريخوال هغه دتاريخ پاڼوته رسوی ترڅودهيواد راتلونکي نسلونه دخپل هيواد دټولنيز،علمي اوفرهنگی برياواودهغوي له قهرمانانونه پوره خبرتياترلاسه کړي .
متا سفانه زموږ په هيواد کي هرڅه دشخصې سمپتيو،اړېکو،حزبي ،سازماني،قومي اومنطقوي روابطوپر بنياد تاريخ پاڼوته

 

 سپارل کيږي اويادهغه کارنامې ديوه نسل نه تربل پوري رسېږي .
ځکه خو زموږ عام خلک وايي چي ژوندی وي په کاڼوئي ولي اوچي مړسی پرې ساندي وايي .داخبره ترډيره بريده دعالمانو،شاعرانو،اديبانو،هنرمندانواونوروکلتوري شخصيتونوپه هکله کېږي ،دبېلگې په توگه دابوريحان البېروني اودهغه پشان پخوانيو عالمانوله نومونوسره زموږ دااوسنۍ نسل اشنايي نلري ،سيدجمالدين افغان له وطن څخه فرارته مجبورسو،زموږلوي ليکوال اوپېژندل سوې څېره کاتب هزاره ، دپياوړي وطنپال قيام الدين خادم صاحب ،اوالفت صاحب نومونه دافغاني چارواکودخوښی پر بنياد يادېږي، پياوړی ليکوال اوسياسي څېره ښاغلي عبدالروف بينوا هډونه په امريکاکي خاوري سول،ښاغلی رښتين،استاد برېښنا،عبدالهادي داوي، عبدالرحمان پژواک ، تاريخ پوهان هريو غلام محمد غبار،احمد علي کهزاد،سيد قاسم رښتيا،نورمحمد تره کي،پوهاند عبدالحی حبيبي ،مير محمد صديق فرهنگ ،مشهورعالم رشاد،نوميالي اوهغه غوندي نور په سلهاووکسان چي که دټولونومونه راپيادکړم اودلته ئې وليکم زماليکنه به ددولت داوسنيواوپخوانيو چارواکو په وړاندي دنفرت وثېقه جوړه سي .داچي ژوندی دي هغه خودټولوهير اونړۍ په ډکه ده ،ددې پرځاي چي ددوي له عملي پانگې نه دخپل هيوادپه گټه استفاده سوې واي ،متاسفانه دمهاجرت په ستوزمنوشرايطوکښي شپې او ورځې سباکوي .
غواړم خپل ځوان نسل پدې خبرکړم چي تاسو دنړۍ دنوروهيوادونودولسونوپه دودډير وياړلي شخصيتونه اوڅېرې لری ،خومتاسفانه زورواکانواودولت واکانويوازي دخپل دولتي حاکميت دساتلواودوام په هکله فکر کړی ،دهغوي نه تاريخ ،تاريخي وياړونه اوتاريخي ارزښتونوساتل ،دعلمی ،فرهنگي اوادبی شخصيتونونازول اوهڅول نه داچي هيروه اودی ،بلکي ددوي لپاره بيگانه ول .ځکه خوياددوي له جملې يوشمير زموږځوان نسل ته په غلطه ورپېژندل سوی اوياددوي په علمي،ادبي اوتاريخي هڅواووړتياباندي دخپلو شخصی تنگ نظريواومختليفوتعصباتوپر بنيادسترگي پټې سوی دي .
که هنري برخي ته راسودلته هم زموږ خوږژبې هنرمندان په ژوندکي ترټل سوی اوپه مړينه ورباندي ژاړي،دبېلگې په توگه استاد اولمير ،رحيم غمزده ،استاد رحيم بخش ،استاد سراآهنگ اوداسي نور .
په حقيقت کشي زموږ دوياړلي هيوادددنگودنگوغرونوپه لمنوکښي دټولنيز ژوندپه ټولواخونواوبرخوکښي وياژلي شخصيتونه روزلي خوپه تکراروايم زموږ دولتي چارواکودهغوي دناه ژوندي ساتلواوددوي له علمی پانگي نه دولس په گټه استفادې ته هيڅ ډول پاملرنه نده کړې .
هرڅه زموږ دولس نه پټ اوياددوي له نظره ليري ساتل سوي ،چي ډيره ښه بېلگه ئي همدا عبدلاحد مومند دي،پدې پوره باورلرم هغوي چي په ۱۹۸۰ کال زېږېدلي چي اوس ۳۲ کلن کيږي غوڅ اکثريت ئي ددې وياړلي شخصيت له نامه اوکارنامونه خبرتيانلري .
سوال پيدا کيږي داددوي گنا ده اوکه ديوبل چا؟ نه داددوی گناه نده ،داددولتي چارواکواواړونده علمي اواکاډيميکوادارو اومؤسسوگناه ده چي دبيلابيلوتعصباتوپر بنياد ئي کوښش کړی اويادې ملي مسوليت ته متوجه سوی نه دی چي ددې افغان ستورمزلي نوم دډله ايزورسنېواويانوروعلمي پروگرامونوله لاري زموږ تر ځوان نسل اوپه عامه توگه ترټولوورسوي .
زه به دده لنډ ژوندليک تردي تبصرې وروسته نشرکړم ،خوغواړم دې ټکی ته ستاسو پام راواړوم چي تاسوپه بل کوم هيوادکي ليدلي اويااورېدلي دي چي ديوه هيواد قهرمان اوهغه هم دعلم پداسي برخه کښي چي ولس پرې وياړلاي سی په مهاجرت کښي ژوند وکړي اوخپله پوهه دپردولپاره په کارواچوي .
عبدالاحد مومنددجگړې قهرمان نه بلکې لومړنۍ افغان ووچي دهغه وخت دشوروی نظام په مالي اومادي مرسته ئې فضاته سفر وکړ اوپه خپل دې سفرسره ئي نه يوازي داچي دافغانانواستعداداوتوانايي نړيوالونندارې ته کښېښودل بلکې ټوله نړۍ پدې خبره سول چي يوافغان هم فضاته پورته سواوپدې بڼه دعلم اوپراکتيک په ډگرکښي افغانان دنيک نامۍ اوسرلوړی لامل شو .
هغه لمړ نۍ افغان وو چي ديوه مسلمان په توگه ئي په نړيوال فضايي ستېشن (تم ځاي )کښي دقران کريم څومبارک آياتونه تلاوت کړه .
مومند لومړنۍ افغان ووچي دچارواکوپه سترگو اونظرونوکښي رټلې پښتو ژبه ئي دکوسموس اوفضایي اړيکوياپه بله اصطلاح ددوستوروژبه کړه .
اوس تاسو قضاوت وکړۍ !که لږ شاته ولاړسوله نن څخه زياتو کم ۵۱ کاله اوڅومياشتي پخوادپخواني شوري نه همدې تشيالۍ ياخلاته يوري گاگارين دلمړنی انسان په توگه فضاته سفر وکړ ،هغه سفردومره اوږد نه وولکه دعبدالاحد مومند،مگر کله چي مځکې ته راستون سونونه يوازي داچي دهغه وخت شوروی نظام ټوله مشرتابه ئي مخته ورغلل بلکې سمدواره دشوروی نظام دحاکم حزب عمومی منشي اوسياسي بيروغړو ورسره وکتل اودده سره ئي دهغه دهڅونې په موخه يادگاري عکسونه واخيستل ،دشوري اتحاد دقهرمان لقب ورکړه سواوپه بې شمېره دولتي مډالونواونښانونوونازول شو.
ترهغه وروسته يوري گاگارين نه يوازي په ټول شوروي اتحاد کي چي دهغه وخت دحاکميت په کچه ئي دمځکې دکرې دريمه په واک کي وه وگرځاوه ،بلکه دامريکا په گډون په پنځولويووچوکې دزړه له کومي مېلمه اوهلته ئې سفرونه وکړل.
مگرعبدلاحد مومند چي وطن ته راستون شودعامو وگړولخواپه رښتياسره په خاصه مينه اومحبت اولمانځل سوخو دقهرمانی دلقب اودازادی دستوري نښان ترورکولووروسته لکه چي اړينه وه هغه ډول درناوي ونسو اونه هم ونازول سو،ترهغه نظام راوروسته خوتاسو خبرياست هيوادپرېښودلوته اړيستل سو .
متاسفانه زموږپه هيوادکښي هرڅه داډيالوژی ،سياسي،مذهبي اونوروسمپاتيواوانتي پاتيو،قومی اوژبنی اړېکوپر بنيادارزول کيږي ،همدا دليل دی چي دافغانستان لمړنۍ ستورمزلی ددې پر ځاي چي دهرچاپه حاکميت کښي ئي بايد ديوملي سمبول اوملي وياړلي څېرې په توگه درناوي سوی واي ،دنوروعادي روڼ اندوپه ډول دوطن پرېښودلوته مجبور سو. هغه المان ته مهاجر سواودافغان چارواکوتل لپاره هيرسو. ديوه نظام چارواکو دکرزی صاحب په گډون دعبدالاحدمومند پوښتنه اوگروېږنه ونکړه اونه ئي هغه دې ته وهڅاوه چي خپل هيوادته ددې هيوادديوه ملکي قهرمان په توگه راستون شي .دوي يوازي خپلوان ،داړيکوپر بنياد شناخته گان اوپدې ورستيوکي چي امريکاپه افغانستان کي دکرزی اودتنظيمونورهبرانو ،جنگسالارو اوددوي په خوښه کسانوته دولت جوړاو واک ئي ددوي پلاس ورکړ ، دافغانستان اوافغانانوسره دميني اودوي ته دخدمت ژمنتوب ئې ټول له سرۀ هير کړل ،دوي اوچاپېريال ئي چي په مختلفودولتی دندوگمارل سوي يوازي دسبالپاره په بهرکي دځان اوخپلو کورنيولپاره مالي اومادي زيرموجوړېدوپه فکرکښي دي .
ماپه ۲۰۱۱ کال دجنوري پر ۲۸ مه يعنې له نن څخه يو کال اواته ورځي وړاندي ديوې ژباړي په درشل کښي د(( دروسې باروړونکي هوايي بېړۍ دټاکل سوی هدف په لور وتوغول سول )) په بهانه پدې موخه چي ممکن زموږ کاڼه اوړاندي چارواکي خپلې تېروتنې ته پام وکړي دې خبرې ته اشاره کړې وه .
هغه داسي وه : ((مسکوته څېرمه دروسې هوايي پروازونودرياست له مرکز نه خبرورکوي چي نن دجنوری ۲۸ دروسې هوايي باروړونکې بېړۍ ((پروگريس)) دمسکوپر وخت پر څلوربجو اوڅلوېښت دقيقو د بايکانوردتوغنديوله توغونکی مرکز نه په بری سره دټاکل سوی هدف په لورهواته وتوغول سول اوخپل ورکړه سوی مدارپه لوردرومی .. . . . غواړم ځوان نسل ته ورپه يادکړم چي له همدې مرکز نه په ۱۹۸۸ ز کال داگست پر ۲۹ عبدالاحد مومند دشوروي فضانوردانو ولادیمیر لیاخوف اوډاکتر والری پولیاکوف سره يوځاي په يوه درې نفری گروپ کي فضاته ولاړ .ددوي هوايي بېړۍ سايوز ټي ام – ۶ هم دبايکانورله مرکزنه وتوغول سول .
ددوي بېړۍ دصلح په نامه هوايي ستېشن سره يوځاي شول . افغان هواباز ښاغلی عبدالاحدمومند په ټوله هغه موده کښي چي په فضايي بېړۍ کښي و،علمی تحقيقات سرته وروسول اوپه بری سره مځکې ته راستون شو.
عبدالاحد مومند افغان ولس يو وياړلی افتخاردی خومتاسفانه دافغان ولس دتاريخي وياړنودښمنان کوښښ کوی زموږدوياړلي تاريخ داورقه ورکه او دراتلونکی نسلونه دغه وياړلې څېره هيره کړي .
اميدواريم چي زموږ ځوان نسل دهغه درناوی وکړي اوډله ايزی رسنۍ دهغه په هکله څېړنيزی ليکنې اومقالې خپرې کړي ترڅوزموږ څوان نسل دقدرت دمستواوليونواوله هيوادسره دبېگانه ووله منگولوخلاص اوپه خپلو وياړنو پوره خبرسي ، داورته معلومه سي چي ددوي دوياړنودښمنان کوښښ کوي دافغان ولس افتخارات دکورنيواوبهرنيوتعصوباتوپر بنيادتر خاورولاندي کړي .
په شمشادتلويزيوني خپرونوکي کله کله وايي (( راځی چي خپل دوياړه ډک تاريخ ته په درنه سترگه وگورو اوخپل مشران ولمانځو))،داښه خبره ده خويوازي دمشرانوپه لمانځنونه کېږي راسی چي دخپل ولس ټول وياړونه راوسپړواوهغه نه يوازي داچي ولمانځوبلکي پرې ووياړواوراتلونکونسولونوته ټئي وروپېژنو.
پدې لسوکلونوکښي چي کرزی صاحب او انډيوالان ئي ددموکراسي اوغوړېدنې کلونه بولي دڅوگوتوپه شمير عالمانو،اديبانو،شاعرانو يادسوی اوهگه هم هغه وخت سوی کله چي ددوي په ياد غونډه کښي دولتي حاکمانوخپلې گټې ليدلې .که داسي نده نو ولې دکرزی اودهغه دنغري شاوخواکسانو،په ځانگړې توگه ددفاع وزارت داشخص هير سو؟؟
ايادادشرم خبره نده ؟؟؟ چي پسله شاوخوا ۲۳ کالو دهغه چا کوم چي ورته دافغانستان قهرمان اولومړنۍ ستورمزلی خطاب کېږي په ياد غونډه هغه هم په يوه بيگانه هيواداودافغان کډوالولخواجوړېږي اوټول افغانان ئې پدې ملي چوپړ وياړي . ولي ددې افغان دافغاني چوپړ ياد غونډه اودده ددې ملي چوپړ چي په رښتياسره ئي افغان ولس دنړئ له نورو پرمخ تللو هيوادو دولسونوسره جوگه کړ دلته بهر جوړېږي ؟ ايادادشرم خبره نده چي تير کال داپريل پر ۱۲ ديوري گاگارين دکيهاني سفردپنځوسمې کليزي نړيوالي غونډې ته دروسيې لخواهغه ته بلنه ورکول کيږي ؟خوپدې غونده کښي دافغان چارواکويواستازی هم گډون نلري .
دروسانوئي کورودان چي دغه ويالی افغان ئي هيرنه دی اودنوروکيهانوردانوپه ليکه کښي ددوي دفعاليتونوديادپه خاطرغونډوته بلنه ورکوي .
په هغه محفل کښي چي فضاته دلمړنی انسان يوري گاگارين دالوتلو(پورته کېدلو)دپنځوسمې کليزي په مناسبت د۲۰۱۱ زکال داپريل پر ۱۲ جوړ سوی وو،فضا ته د عبدالاحد مومند له سفر څخه ددرويشت کالو له ترېدو وروسته دروسيې ولسمشر دميتري مدويديف لخواپه کرملين کښي روسی اوبهرنيو هوابازانوته مدالونه ورکړه سول .دنښانونواومډالونودوېشلوپه لړکښي چي دنړۍ دمختليفو هيوادنوهوابازانوته ۱۴ ددوستۍ نښانونه توضح شول .ښاغلي عبدالاحد مومند ته هم دروسيې دجمهوررئيس دميتري مدويديف دد۲۰۱۱ کال داپري د۱۲ مه ((۴۳۷))لمبر فرمان له مخې ددوستۍ نښان ورکړه سو.
که څه هم زورونکې ده خوبياهم تر نيست داښه ده چي افغانان که په خپل هيوادکي ديوچادهڅونې اودرناوی توان ،جرأت اوحق نلري ،نوپه بهرکي خوافغان چارواکي له نېکه مرغه پردوي خپل حاکميت نسې منلاي .
همدا دليل دي چي يوازي په همدي سويډن اوپه ځانگړې توگه دمالمو ښارکي دې ملي تشې ته دپاملرنې پر بنياد دخپل هيواد ټولوهغوشخصيتونودرناوی په خاطر غونډي جوړي سوي اودالړۍ به دوام ولري کوم چي په افغانستان کي دنابللو چارواکوله نظر ه ليري پاته سوی دی .
دادۍ دهمدې ملي چوپړپه درشل کښي دروان ۲۰۱۲ زکال دافغانستان دهمدي هير سوي قهرمان اولمړنی ستورمزلی په ياد اودرناوی دده په گډون په مالمو کښي دافغانانودعلمي اوفرهنگی مرکزپه نوښت لويه اوتاريخي غونده جوړېري .
پدې غونده کښي چي زمادمعلوماتوله مخې په افغانستان دننه اوبهردټولوافغانانولخوائي ملاتړ اوهرکلۍ سوی داروپايي هيوادودفرهنگی ټولنويوشمير شخصيتونه اودافغانستان دپخوانۍ هوايي قواويوشمير پېلوټان په وياړ سره پدې غونډه کي دگډون په موخه دنړۍ له مختليفو هيوادونه تشريف راوړي .
افسوس ! سل ځله افسوس !
کرزی صاحب نوي ټېلوټان روزی خوزموږ هغه هوابازان چي نړۍ ددوي په برياو،پروازونواووطن سره ميني ته گوته په غاښ نيولې اوس يوازي دخپل هم مسلکه په ياد غونده کي برخه اخلي اودهيوادنه ليري دمهاجرت له ستونزوسره لاس اوگرېوان دي.
دزړه درد مي دهري پېښي په ليدودومره ډير سي چي غواړم په يوه شپه کتابونه وليکم خو فيزيکي اوتخنيکی توان ددې کاراجازه نه راکوي ،هغه زمادهيوادوالوخبره کې ددې سياسي سوداگرو درغلیو اوخيات ته زيات متوجه وې ليونې به سې .نوزه نه غواړم هغه خوشحاله کړم کوم چي دافغان په نامه ئي دخپل وطن پلورلواوبربادی ته ملاتړلې اوهر هغه څه په وياړ سرته رسوی کوم چي دده گمارل سوی ورته امر کوي .خبره دوياړلي اوښاغلي عبدلاحد مومند لند ژوندليک په ليکلو رانغاړم .
له هوابازۍ نه تر ستوريونۍ
ښاغلی عبدالاحد مومند په ۱۹۵۹ز کال دنومبر دمياشتي په لمړۍ ورځ د غزني ولايت د سردې د کلي د محمد سرور په متدينه کورنۍ کښي کې دنياته سترگي غړولې دي .ابتدايه زده کړې يې تر ديم ټولگۍ پوري د سردې کلي په ابتدائيه ښوونځۍ او وروسته د غزني دسلطان شهاب الدين ليسه کي شامل سوی اوبيا د کابل دحبيبې ليسې کښي زده کړوته دوام ورکړ چي په ((۱۹۷۶)) زکال دحبيبې دليسې نه فارغ اودکانکورتر آزموينې وروسته د کابل د پولي تخنيک انستيتوت کښي دجيولوجي په انستيتيوت کي عالي تحصيلاتوته تر دوهم صنف پوري دوام ورکړ .
ښاغلی مومندپه ۱۹۷۸ ز کال د پيلوټۍ په برخه کې دزده کړو لپاره شوروي اتحاد ته ولېږل سو،چي په ۱۹۸۱ زکال ئې دکراسنودار اوکيف په پوځی هوايي مسلکي مکتب کښي د پيلوټۍ په برخه کي مسلکي زدکړي په برياليتوب سره پاي ته ورسولېاو وطن ته رستون سو .
ښاغلى عبدالاحد مهمند هيواد ته له راستنيدو وروسته او له ۱۹۸۱ نه تر ۱۹۸۴ کال پوري د بگرام په هوايي ډگر کې د هوايي قواوو د پيلوټ په توگه دنده سرته رسول . د ۱۹۸۴ زکال نه تر ۱۹۸۷ زکال پورې د لوړو اومسلکی زده کړو لپاره دوهم ځل داوکراين هيواد د کيف په ښارکي ديوري گاگارين په نوم پوځی هوايي اکاډمي کښي عالي اومسلکي تحصيلات وکړل .
په ۱۹۸۷ زکال دنومبر په مياشت کښي ښاغلي عبدالاحد مومندله نوروپيلوټانو سره لکه محمد دوران ،محمد جهيد،اقا جان،سراج الدين،امير خان،خيال محمد،شير زمين سره يو ځاى د کيهاني پرواز لپاره په روغتيايي معايناتو کې برخه واخيستل ,دغومعايناتو پنځه مياشتي دوام وکړ . له روغتيايي معاناتونه وروسته ،دووستورمزلوښاغلی محمد دوران اوښاغلی عبدالاحد مومنددکيهاني پرواز لپاره وټاکل شول .
د۱۹۸۷ زکال ددسمبرپر ۱۲ عبدالاحد مومند داتوکانديدانوله جملې نه يوله هغوکسانوڅخه وټاکل سودچي پرواز لپاره اماده سي .د۱۹۸۸ کال دجنوري په مياشت په مسکوکي عبدالاحد مومند داساسی کانديد ددوبلور ياځاي ناستي په توگه وټاکل سو،دهمدې کال دفبروري دمياشتي پر ۲۶ مه ښاغلى عبدالاحد مومند او ښاغلی محمد دوران محمد دوران چې اوس دافغانستان د هوايي ځواکونو قوماندان دی،دکيهاني پرواز د چمتوالي لپاره ديوري گاگارين په نوم کوسموس (خلا)ته دپروازونوپه مرکزي کي زده کړي پيل کړې ،داپريل په مياشت کښي داساسي پرواز کونکی په توگه تر روزنې لاندي ونيول سو .
ددې کاردليل داو چې ښاغلی محمد دوارن د اپنډکس په ناروغۍ اخته سواوداپنډکس عمليات ئي وکړ . دهمدې دليل له مخې کوسموس (فضاياتشيالی )ته دالوتونودقانون له مخې هغه چاته اجازه نه ورکوي چي تر عملياتو وروسته پداسې الوتنه کښي برخه واخلي ،ځکه نوداپريل په مياشت کي ښاغلي مومند داصلی هوابازاوفضاته دتلونکی په توگه د چمتوالي لپاره تر روزنې لاندي ونيول سو .دشپږومياشتوپه موده کي د فبروري نه تر اگست پوري دکيهاني پرواز د چمتوالي لپاره دا ټولې زده کړې او تمرينات په بری سره تر سره کړل .
دروغتيايي معايناتو اوځانگړي زده کړي وروسته ښاغلى عبدالاحد مهمند د ۱۹۸۸ کال د اگست د مياشتې په ۲۹ مه دشوروي اتحاد (( د اینترکسموس)) د پروګرام پر بنسټ خپل کيهاني تحقيقاتي پرواز د سويوز ام شپږ فضايي بيړۍ په مټ پيل کړ . د سهار پر څلوربجواو۲۳ دقيقو له کيهاني بېړيودپروازله ډگر بايکانورنه د((مير ستيشن )) په لورچي په فضاکښي موجودووددوي بېړۍ وتوغول شوه ،دا بيړۍ په برياليتوب سره د مير له فضايي تمځای سره يوځای شوه اوهلته ئي له دونور ستورمزلوسره چي له پخوانه دمير په نړئوال کيهاني تم ځاکي وه خپله پوهنيزه او څيړنيزه پروژه پېل کړه .له ښاغلي عبدالاحد مومند سره په دې سفرکي ولاديمير لياخوفاو ډاکترواليری پولياکوف ملګری وو چې د سويوز تی‌ام-٦ ډوله تشیال بېړۍ په ډله کې شامل وه .
دمشعل راډيوسره په ځانگړې مرکه کښي ښاغلی مومند وايي ((چي ماشوم وم دالوتکي اوپيلوټۍ په هکله مي فکر هم نسو کولاي ،خوکله کله چي به زموږ دکلي پر سر الوتکه تېرېدل مافکرکاوه چي الوتکه هم بسونواولاری موټر غوندي کلېنر لري ،نودابه مي په فکر کي راگرځېدله ،کاشکي ددې الوتکې کلېنرواي ،څومره به ښه واي،داخومې هيڅکله تصورنسو کولاي چي زه به پيلوټ اوخلاته کيهاني سفر وکړم ))
ديادولووړده کله چي يوري ګاګارين د لومړنی انسان په توګه فضا ته ولاړ ،هغه وخت عبدالاحد مومند دری کلن ،يوري ګاګارين فضا ته له تللويوکال وروسته په يو تاريخي سفر افغانستان ته راغی،هغه وخت ښاغلی مومد څلورکلن وړوکی ماشوم وو ،ځکه به ئي به هيڅکله فکر نه کاوه چې لومړنۍ افغان کيهانورد به شي .
دښاغلي مومنددکيهاني سفر جزئېات :
عبدالاحد مومند څلورم مسلمان تشیالیونی افغان ووچې ددوي بېړۍ دسپتمبر پر۳۱ پنځوبجواو ۴۱ دقيقودمير استېشن کيهاني سره يو ځای شوه او په مير نومي استيشن کي د تيتوف او مسلمان ازربايجانی ماناروف له خوا دوي درو واړوهوابازانوته ښه راغلاست وويل شو او په همدي ورځ ئي د ستړتيا له رفع کولونه وروسته د فضايي څېړنولپاره دکار پلان په هکله خبري سره وکړي.
داسي پرېکړه وسول چي له علمي تحقيقاتووروسته به په ((سيوز تي ام 5 ))کي ولاديمير لياکوف او عبدالاحد مومند ځمکي ته راگرځی او په مير نومي استېشن کي به دوي دری نفره پاتيږي .
ددې ورځې دخاطرې په هکله بياهم ښاغلی مومند دمشعل رډيوسره وايي : کله چي موږ دې ستېشن ته ورننوتلو اوهلته مېشتو هوابازانولخواهرکلی راته وويل سودايوه نه هېرېدونکي اوډيره په زړه پوري خاطره وه ،داستيشن په حقيقت کي سره لدې چي يولوي کيهاني لابراتوار اوڅېړنيز مرکزدي ،دادکيهانوردانوکورهم بلل کېداي سي .پدې ستېشن کي تل مدام هوابازان اوسی اوتحقيقات کوي ،دمځکې له لوري اداره کيږې ،ډير کم به داسي پېشه سوی وې چي داستيشن مسافر ونلري .
دسپتمبر لمړئ ورځ ،دوی پنځو واړوپه تحقيقاتو پيل وکړ له څوگړيو وروسته مومند او مسلمان ازربايجاني ملگري ئې تيتوف د قران پاک تلاوت وکړ . تر تلاوت وروسته مومندپه بېړۍ کښي خپلو ټولوملگروی په شنوچايو ونازول اوددوي لپاره ئي شنې چايي جوش کړې . ديادونې اووياړ خبره ده چي مومند لومړنۍ مسلمان کيهانورد وو چي قران کريم ئي له ځان سره دغه ستېشن ته يو وړۍ اولته ئي دقرانکريم طلاوت کاوه .
د سپتمبر دوهمه ټول په خپل وظايفو بوخت وه او مومند شاوخوا(( ۱۵ ))ساعته په علمي څېړنواو فلم اخيستلومصروف شو د سپتمبر دريمه دټولو په گډون دطبي ،فزيکي او بيولوژيکي څېړنولپاره ځانگړې سوې وه اوپدې برخه کښي ئي څېړنې وکړې .
د سپتمبر په څلورمه او پنځمه دټولوترسره سووڅيړنو او تحقيقات نتېجې سره راټولي او دسيوز تي ام 5 بېړۍ په ځانگړې سيسټم (صندوق) کښي ځاي پر ځاي کړل .
ښاغلی مومند وايي زماسفر دوې موخې درلودې ،يوه سياسي اوبله علمي اوتحقيقاتی :
په سياسي برخه کښي ماله کيهان څخه دهغې تشی څخه دنړئ ټولوحارواکو،زبرځواکو اوافغانانوته پيغام وړاندي کړ چي زموږ په هيواد افغانستان کښي نوری سيالی بندي اوجگړه پايته ورسوی .مادوي ته په خپل پيغام کښي په روښانه ټکو داخبره وکړه چي موږ افغانان له جگړې ستړي اوسولي ته اړتيالرو ،که تاسو زموږ سره مرسته کوی نودسولي اوثبات راوستلوپه لارکشي ئي راسره وکړی .دادی اوس هم افغان دسولي تږي دي اونړيوال ه پدې پوهېدلي چي سوله دملي تفاهم له لاري راتلاي سي اوسوله نه يوازي دافغانانوبلکي دټولې نړۍ په ټه ده .
دوهمه برخه علمی تحقيقات وه دې برخې دوه جزه درلودل :
اول : پدې برخه کښي موږ دطبي تحقيقاتوله مخې دپيلوټانودفزيکي جوړښت دمختليفوبرخو په هکله څېړنې کولې ،دبېلگې په توگه يوپېلوټ په هواکښي څنگه خوب کوي ،دده زړه څنگه فعاليت کوي اوداسي نوري څېړنې وې .
دوهم : دابرخه ترډيره بريده زمادنده وه م دځانگړوتخنيکي وسائيلواوکامروپه مټ دافغانستان دخاوري عکسونه واخيستل ،پدې عکسونه معلوميږي چي په افغانستان کي تر مځکې لاندي کومي زيرمي اوچيري سته ،ترمځکه لاندي اودمځکې پر سر اوبه ،هغه سيمې چي تل په واوروپوښتل سوې وي .
ددغوعکونه بيادطبعي زخيروپه پيداکېدو،سپړلو کي استفاده کيږي . ماداټول عکسونه واخيستل ،کله چي مي داعکسونه اخيستل افغانستان دومره ښکلۍ هيواد دی چي تصورئي نه کيږي . هغه وايي ددې ښکلا ليدل دالوتکي اويادمځکې پر مخ ليدل ناممکن دی ،ددې خلانه دافغانستان ښکلا يوه جالبه منظره اونه هېرېدونکې خاطره ده.
ددغو عملياتوترسره کېدو وروسته دشپې پر لس بجواوپنځه پنځوس دقيقو هغه بېړۍ چي ښاغلي لوياکوف او ښاغلي مومند پکښې دي له ميرنومي ستېشن نه جلا کيږي او د ځمکي په لور حرکت پيلوی .
دويته سپارل سوې دنده په اتو ورځوکي پاي ته ورسېده ،د اسي پتېيل سوې وه چي ددوي بېړۍ دسپتمبرپر ۶ مه دورځې پر دو بجواوپنځلس دقيقوبايد ځمکي ته راکښته شوي واي، کله چي ئي غوښتل دځمکې په لور راستانه شې،ددوي راوړونکې بېړۍ له تخنيکي ستونزوسره مخامخ سول ،دغه پرواز د پلان له مخې بايد اته ورځې دوام کړى واي،خود تخنيکي ستونځو له کبله داسفر شاوخوا((۹)) ورځو ته ورسيديعني دوي په فضاکي(( ۸ ))ورځې ،((۲۰ ))ساعته او ((۲۶)) دقيقې پاته سول . دوي ددې بېړۍ دتخنيکي ستونزي درفع کولونه وروسته د سپتمبر پر اوومه د سويوز ټي ام 5 فضايي بيړۍ له لارې ځمکې ته را ستانه شول .
په همدي ورځ يعني دسپتمبر پر شپږمه دجهان ټولو راډيو گانو دااعلان وکړچه ((سيوز تي ام 5 ))هوايي بېړۍ د تخنيکي ستونزو له کبله په هواکښي سقوط کړئ ،ځينو اعلان وکړ چي سوځېدلې ده .دامريکا اوشوروی ترمنځ دساړه جنگ زورآزموينې پدې سفرونواوددې بېړئ اوهوايي تم ځاي دبې اعتبارکېدوپه خاتريودبل پر خلاف تبلېغات کول ځکه خوکله چي دڅو ساعتو لپاره دهغه بېړۍ چي مومنداوملگریې بايد مځکې ته راستانه کړه واي لادرکه کېدل غربی هيوادو ته دا امکان پلاس ورکړ چي قجيب اوغريب تبلېغات وکړي ،دبلې خوا پدې ورځ مسکو راډيواوټولوډله ايزورسنيو شاوخوا ((۲۴)) ساعته دډاراوتشويش په حالت کښي په چوپتياانتظار وايست . کله چه له ځمکي سره ددوي اړېکې ټينگي سوې ،ټوله نړۍ دډله ايزورسنيوپه مټ خبره سول چي داهوابازان ژوندی دي،د ځمکي سره ددوي داړېکواوخبرو په وخت کښي دوي دواړه دعالي مورال خاوندان وه اوپه خندا ئې وويل دا يوه لوبه وه،دسپتمبر په ۷ نيټه ددوي بېړۍ په بری سره مځکې ته راکښته سول .
کله چې ښاغلي مومند په خلا کې وۀ دخپلې مور ،زوي اود افغانستان جمهوررئيس مرحوم ډاکټر نجيب الله سره دځانگړي تليفون په مټ په پښتو ژبه خبرې وکړې ،چې په همدې توګه پښتو د دوو ستورو د واټن جوګه ژبه په اسمان کې په پښتو ژبه د نړۍ څلورمه ژبه وګرځېدله .
عبدالاحمد مومند په ۱۹۸۸ ز کال کې له همدغې تشيال الوتنې نه وروسته د ګڼ شمېر افغانانو له خوا وستايل شو او د هماغه وخت د ولسمشر له خوادبريد جنرال پوځي رتبه ((دآزادی لمر)) نښان اودافغانستان دقهرمان په لقب ورکولو ونازول سو .
اړینه ده وویل شي ، چې له تشیال الوتنې نه وروسته ښاغلي مومند ته د هماغه مهال شوروي اتحاد اتلولي لقب اودلينين عالی دولتی نښان ورکړ ه شو .
ښاغلى عبدالاحد مهمند هيواد ته له راستنيدووروسته سمدلاسه بيرته د ارکانحربي د زده کړو لپاره په ۱۹۸۱ کال مسکوته لاړ اوپه ۱۹۹۱ کال ترمسلکي عالی تحصيلاتوپاي ته رسېدونه وروسته افغانستان ته راستون سو.
په افغانستان ئي د علومو اکاډيمۍ په تشکيل کښي دفضايي تحقيقاتو انستيتيوت جوړاوهلته ئي په تحقيقاتي کار پيل کړ . پدې انستيتيوت کښي تر څه مودې کارکولونه وروسته هوانوردى او توريزم د وزرات د تخنيکي معين په توگه په دنده وگمارل شو ،پردې دنده ئې دشپږومياشتو لپاره کارته دوام ورکړ.
ښاغلى مومند د ۱۹۹۲ کال د اپريل په مياشت کې له هيواد څخه لکه نور روڼ اندي اووطنپال دهيوادپرېښېدوته مجبورسو، د آلمان فدرالي جمهوريت ته راغلۍ اودهمدې هيوادشتوتگارت په ښارکي کې له خپلې کورنۍ سره ژوند کوي . دښاغلي مومند دگډکورنۍ ژوند ثمر دوې لوڼې او يو زوى دي .يوه لورئي پوهنتون کښي عالي تحصيلات کوي بله لورئي په ښونځۍ کښي زده کړوبوخت اوزوي ئي په وړکتون کښي دي .
ښاغلى عبدالاحد مهمند په آلمان کې څه موده د شتوتگارت پوهنتون د کيهاني تحقيقاتو په انستيتوت کې کار کړى او اوس په يوې شخصي کمپنى کې دکار تر څنگ ديوکال لپاره په تحصيلاتومصروف دی .
ددې سفر په وياړ زموږ دهيواد تکړه ليکوال اوژورناليست ښاغلي طاهر کاڼي د(( عبدالاحد مومند، لومړنى افغان كيهانورد)) په نوم کتاب ليکلئ چي ددانش خپروندي ټولنې لخوابه ډير ژرلوستونکوته وړاندي شي .البته ديادونې وړئي بولم چي پدې کتاب کښي ښاغلي طاهر کاڼي له ډيرو معتبره علمي اوکره سرچينونه استفاده کړي اودمعلوماتوپه راټولوسره یي دعبدلاحد مومند سفر ارزښت نه يوازي افغانستان بلکي دسيمي دهيوادوپه گټه راسپړلی دي .
ښاغلی طاهر کاڼی وايي ،زما په اند كيهان ته د لومړني افغان كيهانورد او څېړونكي الوتنه زموږ د ډېر وروسته پاتې هېواد لپاره يوه ډېره په زړه پورې او كمپېښه ( نايابه ) پېښه وه او ده چې زموږ د هېواد په تاريخ كې به تل ژوندۍ وي ..
زموږ په اندكيهان ته د لومړني افغان ستورمزلي ياكيهانورد اوڅېړونكي ۲۳ کاله پخوا الوتنه زموږ د ډېر شاته پاتې هېواد شريفواوغيرتی خلکو لپاره يوه ډېره په زړه پورې وياړلې پېښه وه چې زموږ د هېوادپه تاريخ كې به په زرينوکرښو دتل لپاره ليکل سوې پاته وي .
تاسو گرانو هيوادوالوته بلنه درکوونوراشی چي خپل دوياړه ډک تاريخ ته په درنه سترگه وگورواوخپلواتلان اووياړلې څېرې په خپله دلته په بهرکي ولمانځو؛راسئ چي دخپل ولس ټول وياړونه راوسپړواوهغه نه يوازي داچي ولمانځوبلکي پرې ووياړواودنړيوالوتر غوږئي روښانه بېلگې ورسوو.
په سويډن کي دافغانانودعلمي اوفرهنگی مرکز دکنفرانسونو جوړولو په لړ کې دادۍ دا ځل د ۲۰۱۲ زکال د جنوري دمياشتي پر ۲۱ مه دافغانستان دلومړنی ستورمزلي (کيهانورد) عبدالاحد مومند دقدردانۍ اوستاينې په وياړ علمی او ادبي درنه غونډه جوړه کړې ده .
ددې لپاره چي دښه کارسرته رسول هيڅکله هم ناوخته نه وي ،نوددې لمړنی افغان ستورمزلی چي نړيوال شهرت لري دملي چوپړددرناوي اودده دنوم ژوندی ساتلوپه موخه دبې شمېر افغانانوپه غوښتنه وړانديزکوم :
لومړی : دغزني ولايت يوه ليسه دي دده په نوم ونومول سي .
دوهم : دپښتونستان څلورلاري نه تر هوايي ډگرپوري داواټ دې دعبدالاحدمومندواټ په نوم يادشي .
دريم :دحربی پوهنتون هوايي پوهنځی دي دده په نوم ياده شي .
څلرم :دبگرام هوايي ډگرته دې دعبدالاحد مومند هوايي ډگرنوم ورکړه شي .
خپله ليکنې پدې ټکو رانغاړم :ښاغلی عبدلاحد مومند تاسود ټولو افغانانو ویاړ یاست موږ افغانان په تاسواو ستاسوپدې تاريخي سفردتل لپاره فخر کوو.ومن الله التوفيق
اخځونه :
دعبدلاحد مومند په هکله په لراوبر ،بېنوا ،تاند،بي بي سي پښتو ويب پاڼه کي دافغان ليکوالودخخپرې سوې ليکنې اوهمدا ډول په رسوی ژبه دهغه بيوگرافی اواتر تاس روسي خبري اژانس له خپاره سوو ليکنو نه استفاده سوې .

حبيب الله غمخور  

حبيب الله غمخور
23.01.2012
دافغانستان دقهرمان اولمړنی ستورمزلي...
دافغانستان دقهرمان اولمړنی ستورمزلي

 

حبيب الله غمخور
د۲۰۱۲ زکال دجنوري ۱۹

دافغانستان دقهرمان اولمړنی ستورمزلي درناوی دهغه له ټاټوبي بهرکيږي
داڅېرې دهېرېدونه دي !


دمځکې پر مخ ټول ولسونه دخپلو وتلوهيوادوالوپه برياو وياړي،هغوي نازوی اوتاريخوال هغه دتاريخ پاڼوته رسوی ترڅودهيواد راتلونکي نسلونه دخپل هيواد دټولنيز،علمي اوفرهنگی برياواودهغوي له قهرمانانونه پوره خبرتياترلاسه کړي .
متا سفانه زموږ په هيواد کي هرڅه دشخصې سمپتيو،اړېکو،حزبي ،سازماني،قومي اومنطقوي روابطوپر بنياد تاريخ پاڼوته

 

 سپارل کيږي اويادهغه کارنامې ديوه نسل نه تربل پوري رسېږي .
ځکه خو زموږ عام خلک وايي چي ژوندی وي په کاڼوئي ولي اوچي مړسی پرې ساندي وايي .داخبره ترډيره بريده دعالمانو،شاعرانو،اديبانو،هنرمندانواونوروکلتوري شخصيتونوپه هکله کېږي ،دبېلگې په توگه دابوريحان البېروني اودهغه پشان پخوانيو عالمانوله نومونوسره زموږ دااوسنۍ نسل اشنايي نلري ،سيدجمالدين افغان له وطن څخه فرارته مجبورسو،زموږلوي ليکوال اوپېژندل سوې څېره کاتب هزاره ، دپياوړي وطنپال قيام الدين خادم صاحب ،اوالفت صاحب نومونه دافغاني چارواکودخوښی پر بنياد يادېږي، پياوړی ليکوال اوسياسي څېره ښاغلي عبدالروف بينوا هډونه په امريکاکي خاوري سول،ښاغلی رښتين،استاد برېښنا،عبدالهادي داوي، عبدالرحمان پژواک ، تاريخ پوهان هريو غلام محمد غبار،احمد علي کهزاد،سيد قاسم رښتيا،نورمحمد تره کي،پوهاند عبدالحی حبيبي ،مير محمد صديق فرهنگ ،مشهورعالم رشاد،نوميالي اوهغه غوندي نور په سلهاووکسان چي که دټولونومونه راپيادکړم اودلته ئې وليکم زماليکنه به ددولت داوسنيواوپخوانيو چارواکو په وړاندي دنفرت وثېقه جوړه سي .داچي ژوندی دي هغه خودټولوهير اونړۍ په ډکه ده ،ددې پرځاي چي ددوي له عملي پانگې نه دخپل هيوادپه گټه استفاده سوې واي ،متاسفانه دمهاجرت په ستوزمنوشرايطوکښي شپې او ورځې سباکوي .
غواړم خپل ځوان نسل پدې خبرکړم چي تاسو دنړۍ دنوروهيوادونودولسونوپه دودډير وياړلي شخصيتونه اوڅېرې لری ،خومتاسفانه زورواکانواودولت واکانويوازي دخپل دولتي حاکميت دساتلواودوام په هکله فکر کړی ،دهغوي نه تاريخ ،تاريخي وياړونه اوتاريخي ارزښتونوساتل ،دعلمی ،فرهنگي اوادبی شخصيتونونازول اوهڅول نه داچي هيروه اودی ،بلکي ددوي لپاره بيگانه ول .ځکه خوياددوي له جملې يوشمير زموږځوان نسل ته په غلطه ورپېژندل سوی اوياددوي په علمي،ادبي اوتاريخي هڅواووړتياباندي دخپلو شخصی تنگ نظريواومختليفوتعصباتوپر بنيادسترگي پټې سوی دي .
که هنري برخي ته راسودلته هم زموږ خوږژبې هنرمندان په ژوندکي ترټل سوی اوپه مړينه ورباندي ژاړي،دبېلگې په توگه استاد اولمير ،رحيم غمزده ،استاد رحيم بخش ،استاد سراآهنگ اوداسي نور .
په حقيقت کشي زموږ دوياړلي هيوادددنگودنگوغرونوپه لمنوکښي دټولنيز ژوندپه ټولواخونواوبرخوکښي وياژلي شخصيتونه روزلي خوپه تکراروايم زموږ دولتي چارواکودهغوي دناه ژوندي ساتلواوددوي له علمی پانگي نه دولس په گټه استفادې ته هيڅ ډول پاملرنه نده کړې .
هرڅه زموږ دولس نه پټ اوياددوي له نظره ليري ساتل سوي ،چي ډيره ښه بېلگه ئي همدا عبدلاحد مومند دي،پدې پوره باورلرم هغوي چي په ۱۹۸۰ کال زېږېدلي چي اوس ۳۲ کلن کيږي غوڅ اکثريت ئي ددې وياړلي شخصيت له نامه اوکارنامونه خبرتيانلري .
سوال پيدا کيږي داددوي گنا ده اوکه ديوبل چا؟ نه داددوی گناه نده ،داددولتي چارواکواواړونده علمي اواکاډيميکوادارو اومؤسسوگناه ده چي دبيلابيلوتعصباتوپر بنياد ئي کوښش کړی اويادې ملي مسوليت ته متوجه سوی نه دی چي ددې افغان ستورمزلي نوم دډله ايزورسنېواويانوروعلمي پروگرامونوله لاري زموږ تر ځوان نسل اوپه عامه توگه ترټولوورسوي .
زه به دده لنډ ژوندليک تردي تبصرې وروسته نشرکړم ،خوغواړم دې ټکی ته ستاسو پام راواړوم چي تاسوپه بل کوم هيوادکي ليدلي اويااورېدلي دي چي ديوه هيواد قهرمان اوهغه هم دعلم پداسي برخه کښي چي ولس پرې وياړلاي سی په مهاجرت کښي ژوند وکړي اوخپله پوهه دپردولپاره په کارواچوي .
عبدالاحد مومنددجگړې قهرمان نه بلکې لومړنۍ افغان ووچي دهغه وخت دشوروی نظام په مالي اومادي مرسته ئې فضاته سفر وکړ اوپه خپل دې سفرسره ئي نه يوازي داچي دافغانانواستعداداوتوانايي نړيوالونندارې ته کښېښودل بلکې ټوله نړۍ پدې خبره سول چي يوافغان هم فضاته پورته سواوپدې بڼه دعلم اوپراکتيک په ډگرکښي افغانان دنيک نامۍ اوسرلوړی لامل شو .
هغه لمړ نۍ افغان وو چي ديوه مسلمان په توگه ئي په نړيوال فضايي ستېشن (تم ځاي )کښي دقران کريم څومبارک آياتونه تلاوت کړه .
مومند لومړنۍ افغان ووچي دچارواکوپه سترگو اونظرونوکښي رټلې پښتو ژبه ئي دکوسموس اوفضایي اړيکوياپه بله اصطلاح ددوستوروژبه کړه .
اوس تاسو قضاوت وکړۍ !که لږ شاته ولاړسوله نن څخه زياتو کم ۵۱ کاله اوڅومياشتي پخوادپخواني شوري نه همدې تشيالۍ ياخلاته يوري گاگارين دلمړنی انسان په توگه فضاته سفر وکړ ،هغه سفردومره اوږد نه وولکه دعبدالاحد مومند،مگر کله چي مځکې ته راستون سونونه يوازي داچي دهغه وخت شوروی نظام ټوله مشرتابه ئي مخته ورغلل بلکې سمدواره دشوروی نظام دحاکم حزب عمومی منشي اوسياسي بيروغړو ورسره وکتل اودده سره ئي دهغه دهڅونې په موخه يادگاري عکسونه واخيستل ،دشوري اتحاد دقهرمان لقب ورکړه سواوپه بې شمېره دولتي مډالونواونښانونوونازول شو.
ترهغه وروسته يوري گاگارين نه يوازي په ټول شوروي اتحاد کي چي دهغه وخت دحاکميت په کچه ئي دمځکې دکرې دريمه په واک کي وه وگرځاوه ،بلکه دامريکا په گډون په پنځولويووچوکې دزړه له کومي مېلمه اوهلته ئې سفرونه وکړل.
مگرعبدلاحد مومند چي وطن ته راستون شودعامو وگړولخواپه رښتياسره په خاصه مينه اومحبت اولمانځل سوخو دقهرمانی دلقب اودازادی دستوري نښان ترورکولووروسته لکه چي اړينه وه هغه ډول درناوي ونسو اونه هم ونازول سو،ترهغه نظام راوروسته خوتاسو خبرياست هيوادپرېښودلوته اړيستل سو .
متاسفانه زموږپه هيوادکښي هرڅه داډيالوژی ،سياسي،مذهبي اونوروسمپاتيواوانتي پاتيو،قومی اوژبنی اړېکوپر بنيادارزول کيږي ،همدا دليل دی چي دافغانستان لمړنۍ ستورمزلی ددې پر ځاي چي دهرچاپه حاکميت کښي ئي بايد ديوملي سمبول اوملي وياړلي څېرې په توگه درناوي سوی واي ،دنوروعادي روڼ اندوپه ډول دوطن پرېښودلوته مجبور سو. هغه المان ته مهاجر سواودافغان چارواکوتل لپاره هيرسو. ديوه نظام چارواکو دکرزی صاحب په گډون دعبدالاحدمومند پوښتنه اوگروېږنه ونکړه اونه ئي هغه دې ته وهڅاوه چي خپل هيوادته ددې هيوادديوه ملکي قهرمان په توگه راستون شي .دوي يوازي خپلوان ،داړيکوپر بنياد شناخته گان اوپدې ورستيوکي چي امريکاپه افغانستان کي دکرزی اودتنظيمونورهبرانو ،جنگسالارو اوددوي په خوښه کسانوته دولت جوړاو واک ئي ددوي پلاس ورکړ ، دافغانستان اوافغانانوسره دميني اودوي ته دخدمت ژمنتوب ئې ټول له سرۀ هير کړل ،دوي اوچاپېريال ئي چي په مختلفودولتی دندوگمارل سوي يوازي دسبالپاره په بهرکي دځان اوخپلو کورنيولپاره مالي اومادي زيرموجوړېدوپه فکرکښي دي .
ماپه ۲۰۱۱ کال دجنوري پر ۲۸ مه يعنې له نن څخه يو کال اواته ورځي وړاندي ديوې ژباړي په درشل کښي د(( دروسې باروړونکي هوايي بېړۍ دټاکل سوی هدف په لور وتوغول سول )) په بهانه پدې موخه چي ممکن زموږ کاڼه اوړاندي چارواکي خپلې تېروتنې ته پام وکړي دې خبرې ته اشاره کړې وه .
هغه داسي وه : ((مسکوته څېرمه دروسې هوايي پروازونودرياست له مرکز نه خبرورکوي چي نن دجنوری ۲۸ دروسې هوايي باروړونکې بېړۍ ((پروگريس)) دمسکوپر وخت پر څلوربجو اوڅلوېښت دقيقو د بايکانوردتوغنديوله توغونکی مرکز نه په بری سره دټاکل سوی هدف په لورهواته وتوغول سول اوخپل ورکړه سوی مدارپه لوردرومی .. . . . غواړم ځوان نسل ته ورپه يادکړم چي له همدې مرکز نه په ۱۹۸۸ ز کال داگست پر ۲۹ عبدالاحد مومند دشوروي فضانوردانو ولادیمیر لیاخوف اوډاکتر والری پولیاکوف سره يوځاي په يوه درې نفری گروپ کي فضاته ولاړ .ددوي هوايي بېړۍ سايوز ټي ام – ۶ هم دبايکانورله مرکزنه وتوغول سول .
ددوي بېړۍ دصلح په نامه هوايي ستېشن سره يوځاي شول . افغان هواباز ښاغلی عبدالاحدمومند په ټوله هغه موده کښي چي په فضايي بېړۍ کښي و،علمی تحقيقات سرته وروسول اوپه بری سره مځکې ته راستون شو.
عبدالاحد مومند افغان ولس يو وياړلی افتخاردی خومتاسفانه دافغان ولس دتاريخي وياړنودښمنان کوښښ کوی زموږدوياړلي تاريخ داورقه ورکه او دراتلونکی نسلونه دغه وياړلې څېره هيره کړي .
اميدواريم چي زموږ ځوان نسل دهغه درناوی وکړي اوډله ايزی رسنۍ دهغه په هکله څېړنيزی ليکنې اومقالې خپرې کړي ترڅوزموږ څوان نسل دقدرت دمستواوليونواوله هيوادسره دبېگانه ووله منگولوخلاص اوپه خپلو وياړنو پوره خبرسي ، داورته معلومه سي چي ددوي دوياړنودښمنان کوښښ کوي دافغان ولس افتخارات دکورنيواوبهرنيوتعصوباتوپر بنيادتر خاورولاندي کړي .
په شمشادتلويزيوني خپرونوکي کله کله وايي (( راځی چي خپل دوياړه ډک تاريخ ته په درنه سترگه وگورو اوخپل مشران ولمانځو))،داښه خبره ده خويوازي دمشرانوپه لمانځنونه کېږي راسی چي دخپل ولس ټول وياړونه راوسپړواوهغه نه يوازي داچي ولمانځوبلکي پرې ووياړواوراتلونکونسولونوته ټئي وروپېژنو.
پدې لسوکلونوکښي چي کرزی صاحب او انډيوالان ئي ددموکراسي اوغوړېدنې کلونه بولي دڅوگوتوپه شمير عالمانو،اديبانو،شاعرانو يادسوی اوهگه هم هغه وخت سوی کله چي ددوي په ياد غونډه کښي دولتي حاکمانوخپلې گټې ليدلې .که داسي نده نو ولې دکرزی اودهغه دنغري شاوخواکسانو،په ځانگړې توگه ددفاع وزارت داشخص هير سو؟؟
ايادادشرم خبره نده ؟؟؟ چي پسله شاوخوا ۲۳ کالو دهغه چا کوم چي ورته دافغانستان قهرمان اولومړنۍ ستورمزلی خطاب کېږي په ياد غونډه هغه هم په يوه بيگانه هيواداودافغان کډوالولخواجوړېږي اوټول افغانان ئې پدې ملي چوپړ وياړي . ولي ددې افغان دافغاني چوپړ ياد غونډه اودده ددې ملي چوپړ چي په رښتياسره ئي افغان ولس دنړئ له نورو پرمخ تللو هيوادو دولسونوسره جوگه کړ دلته بهر جوړېږي ؟ ايادادشرم خبره نده چي تير کال داپريل پر ۱۲ ديوري گاگارين دکيهاني سفردپنځوسمې کليزي نړيوالي غونډې ته دروسيې لخواهغه ته بلنه ورکول کيږي ؟خوپدې غونده کښي دافغان چارواکويواستازی هم گډون نلري .
دروسانوئي کورودان چي دغه ويالی افغان ئي هيرنه دی اودنوروکيهانوردانوپه ليکه کښي ددوي دفعاليتونوديادپه خاطرغونډوته بلنه ورکوي .
په هغه محفل کښي چي فضاته دلمړنی انسان يوري گاگارين دالوتلو(پورته کېدلو)دپنځوسمې کليزي په مناسبت د۲۰۱۱ زکال داپريل پر ۱۲ جوړ سوی وو،فضا ته د عبدالاحد مومند له سفر څخه ددرويشت کالو له ترېدو وروسته دروسيې ولسمشر دميتري مدويديف لخواپه کرملين کښي روسی اوبهرنيو هوابازانوته مدالونه ورکړه سول .دنښانونواومډالونودوېشلوپه لړکښي چي دنړۍ دمختليفو هيوادنوهوابازانوته ۱۴ ددوستۍ نښانونه توضح شول .ښاغلي عبدالاحد مومند ته هم دروسيې دجمهوررئيس دميتري مدويديف دد۲۰۱۱ کال داپري د۱۲ مه ((۴۳۷))لمبر فرمان له مخې ددوستۍ نښان ورکړه سو.
که څه هم زورونکې ده خوبياهم تر نيست داښه ده چي افغانان که په خپل هيوادکي ديوچادهڅونې اودرناوی توان ،جرأت اوحق نلري ،نوپه بهرکي خوافغان چارواکي له نېکه مرغه پردوي خپل حاکميت نسې منلاي .
همدا دليل دي چي يوازي په همدي سويډن اوپه ځانگړې توگه دمالمو ښارکي دې ملي تشې ته دپاملرنې پر بنياد دخپل هيواد ټولوهغوشخصيتونودرناوی په خاطر غونډي جوړي سوي اودالړۍ به دوام ولري کوم چي په افغانستان کي دنابللو چارواکوله نظر ه ليري پاته سوی دی .
دادۍ دهمدې ملي چوپړپه درشل کښي دروان ۲۰۱۲ زکال دافغانستان دهمدي هير سوي قهرمان اولمړنی ستورمزلی په ياد اودرناوی دده په گډون په مالمو کښي دافغانانودعلمي اوفرهنگی مرکزپه نوښت لويه اوتاريخي غونده جوړېري .
پدې غونده کښي چي زمادمعلوماتوله مخې په افغانستان دننه اوبهردټولوافغانانولخوائي ملاتړ اوهرکلۍ سوی داروپايي هيوادودفرهنگی ټولنويوشمير شخصيتونه اودافغانستان دپخوانۍ هوايي قواويوشمير پېلوټان په وياړ سره پدې غونډه کي دگډون په موخه دنړۍ له مختليفو هيوادونه تشريف راوړي .
افسوس ! سل ځله افسوس !
کرزی صاحب نوي ټېلوټان روزی خوزموږ هغه هوابازان چي نړۍ ددوي په برياو،پروازونواووطن سره ميني ته گوته په غاښ نيولې اوس يوازي دخپل هم مسلکه په ياد غونده کي برخه اخلي اودهيوادنه ليري دمهاجرت له ستونزوسره لاس اوگرېوان دي.
دزړه درد مي دهري پېښي په ليدودومره ډير سي چي غواړم په يوه شپه کتابونه وليکم خو فيزيکي اوتخنيکی توان ددې کاراجازه نه راکوي ،هغه زمادهيوادوالوخبره کې ددې سياسي سوداگرو درغلیو اوخيات ته زيات متوجه وې ليونې به سې .نوزه نه غواړم هغه خوشحاله کړم کوم چي دافغان په نامه ئي دخپل وطن پلورلواوبربادی ته ملاتړلې اوهر هغه څه په وياړ سرته رسوی کوم چي دده گمارل سوی ورته امر کوي .خبره دوياړلي اوښاغلي عبدلاحد مومند لند ژوندليک په ليکلو رانغاړم .
له هوابازۍ نه تر ستوريونۍ
ښاغلی عبدالاحد مومند په ۱۹۵۹ز کال دنومبر دمياشتي په لمړۍ ورځ د غزني ولايت د سردې د کلي د محمد سرور په متدينه کورنۍ کښي کې دنياته سترگي غړولې دي .ابتدايه زده کړې يې تر ديم ټولگۍ پوري د سردې کلي په ابتدائيه ښوونځۍ او وروسته د غزني دسلطان شهاب الدين ليسه کي شامل سوی اوبيا د کابل دحبيبې ليسې کښي زده کړوته دوام ورکړ چي په ((۱۹۷۶)) زکال دحبيبې دليسې نه فارغ اودکانکورتر آزموينې وروسته د کابل د پولي تخنيک انستيتوت کښي دجيولوجي په انستيتيوت کي عالي تحصيلاتوته تر دوهم صنف پوري دوام ورکړ .
ښاغلی مومندپه ۱۹۷۸ ز کال د پيلوټۍ په برخه کې دزده کړو لپاره شوروي اتحاد ته ولېږل سو،چي په ۱۹۸۱ زکال ئې دکراسنودار اوکيف په پوځی هوايي مسلکي مکتب کښي د پيلوټۍ په برخه کي مسلکي زدکړي په برياليتوب سره پاي ته ورسولېاو وطن ته رستون سو .
ښاغلى عبدالاحد مهمند هيواد ته له راستنيدو وروسته او له ۱۹۸۱ نه تر ۱۹۸۴ کال پوري د بگرام په هوايي ډگر کې د هوايي قواوو د پيلوټ په توگه دنده سرته رسول . د ۱۹۸۴ زکال نه تر ۱۹۸۷ زکال پورې د لوړو اومسلکی زده کړو لپاره دوهم ځل داوکراين هيواد د کيف په ښارکي ديوري گاگارين په نوم پوځی هوايي اکاډمي کښي عالي اومسلکي تحصيلات وکړل .
په ۱۹۸۷ زکال دنومبر په مياشت کښي ښاغلي عبدالاحد مومندله نوروپيلوټانو سره لکه محمد دوران ،محمد جهيد،اقا جان،سراج الدين،امير خان،خيال محمد،شير زمين سره يو ځاى د کيهاني پرواز لپاره په روغتيايي معايناتو کې برخه واخيستل ,دغومعايناتو پنځه مياشتي دوام وکړ . له روغتيايي معاناتونه وروسته ،دووستورمزلوښاغلی محمد دوران اوښاغلی عبدالاحد مومنددکيهاني پرواز لپاره وټاکل شول .
د۱۹۸۷ زکال ددسمبرپر ۱۲ عبدالاحد مومند داتوکانديدانوله جملې نه يوله هغوکسانوڅخه وټاکل سودچي پرواز لپاره اماده سي .د۱۹۸۸ کال دجنوري په مياشت په مسکوکي عبدالاحد مومند داساسی کانديد ددوبلور ياځاي ناستي په توگه وټاکل سو،دهمدې کال دفبروري دمياشتي پر ۲۶ مه ښاغلى عبدالاحد مومند او ښاغلی محمد دوران محمد دوران چې اوس دافغانستان د هوايي ځواکونو قوماندان دی،دکيهاني پرواز د چمتوالي لپاره ديوري گاگارين په نوم کوسموس (خلا)ته دپروازونوپه مرکزي کي زده کړي پيل کړې ،داپريل په مياشت کښي داساسي پرواز کونکی په توگه تر روزنې لاندي ونيول سو .
ددې کاردليل داو چې ښاغلی محمد دوارن د اپنډکس په ناروغۍ اخته سواوداپنډکس عمليات ئي وکړ . دهمدې دليل له مخې کوسموس (فضاياتشيالی )ته دالوتونودقانون له مخې هغه چاته اجازه نه ورکوي چي تر عملياتو وروسته پداسې الوتنه کښي برخه واخلي ،ځکه نوداپريل په مياشت کي ښاغلي مومند داصلی هوابازاوفضاته دتلونکی په توگه د چمتوالي لپاره تر روزنې لاندي ونيول سو .دشپږومياشتوپه موده کي د فبروري نه تر اگست پوري دکيهاني پرواز د چمتوالي لپاره دا ټولې زده کړې او تمرينات په بری سره تر سره کړل .
دروغتيايي معايناتو اوځانگړي زده کړي وروسته ښاغلى عبدالاحد مهمند د ۱۹۸۸ کال د اگست د مياشتې په ۲۹ مه دشوروي اتحاد (( د اینترکسموس)) د پروګرام پر بنسټ خپل کيهاني تحقيقاتي پرواز د سويوز ام شپږ فضايي بيړۍ په مټ پيل کړ . د سهار پر څلوربجواو۲۳ دقيقو له کيهاني بېړيودپروازله ډگر بايکانورنه د((مير ستيشن )) په لورچي په فضاکښي موجودووددوي بېړۍ وتوغول شوه ،دا بيړۍ په برياليتوب سره د مير له فضايي تمځای سره يوځای شوه اوهلته ئي له دونور ستورمزلوسره چي له پخوانه دمير په نړئوال کيهاني تم ځاکي وه خپله پوهنيزه او څيړنيزه پروژه پېل کړه .له ښاغلي عبدالاحد مومند سره په دې سفرکي ولاديمير لياخوفاو ډاکترواليری پولياکوف ملګری وو چې د سويوز تی‌ام-٦ ډوله تشیال بېړۍ په ډله کې شامل وه .
دمشعل راډيوسره په ځانگړې مرکه کښي ښاغلی مومند وايي ((چي ماشوم وم دالوتکي اوپيلوټۍ په هکله مي فکر هم نسو کولاي ،خوکله کله چي به زموږ دکلي پر سر الوتکه تېرېدل مافکرکاوه چي الوتکه هم بسونواولاری موټر غوندي کلېنر لري ،نودابه مي په فکر کي راگرځېدله ،کاشکي ددې الوتکې کلېنرواي ،څومره به ښه واي،داخومې هيڅکله تصورنسو کولاي چي زه به پيلوټ اوخلاته کيهاني سفر وکړم ))
ديادولووړده کله چي يوري ګاګارين د لومړنی انسان په توګه فضا ته ولاړ ،هغه وخت عبدالاحد مومند دری کلن ،يوري ګاګارين فضا ته له تللويوکال وروسته په يو تاريخي سفر افغانستان ته راغی،هغه وخت ښاغلی مومد څلورکلن وړوکی ماشوم وو ،ځکه به ئي به هيڅکله فکر نه کاوه چې لومړنۍ افغان کيهانورد به شي .
دښاغلي مومنددکيهاني سفر جزئېات :
عبدالاحد مومند څلورم مسلمان تشیالیونی افغان ووچې ددوي بېړۍ دسپتمبر پر۳۱ پنځوبجواو ۴۱ دقيقودمير استېشن کيهاني سره يو ځای شوه او په مير نومي استيشن کي د تيتوف او مسلمان ازربايجانی ماناروف له خوا دوي درو واړوهوابازانوته ښه راغلاست وويل شو او په همدي ورځ ئي د ستړتيا له رفع کولونه وروسته د فضايي څېړنولپاره دکار پلان په هکله خبري سره وکړي.
داسي پرېکړه وسول چي له علمي تحقيقاتووروسته به په ((سيوز تي ام 5 ))کي ولاديمير لياکوف او عبدالاحد مومند ځمکي ته راگرځی او په مير نومي استېشن کي به دوي دری نفره پاتيږي .
ددې ورځې دخاطرې په هکله بياهم ښاغلی مومند دمشعل رډيوسره وايي : کله چي موږ دې ستېشن ته ورننوتلو اوهلته مېشتو هوابازانولخواهرکلی راته وويل سودايوه نه هېرېدونکي اوډيره په زړه پوري خاطره وه ،داستيشن په حقيقت کي سره لدې چي يولوي کيهاني لابراتوار اوڅېړنيز مرکزدي ،دادکيهانوردانوکورهم بلل کېداي سي .پدې ستېشن کي تل مدام هوابازان اوسی اوتحقيقات کوي ،دمځکې له لوري اداره کيږې ،ډير کم به داسي پېشه سوی وې چي داستيشن مسافر ونلري .
دسپتمبر لمړئ ورځ ،دوی پنځو واړوپه تحقيقاتو پيل وکړ له څوگړيو وروسته مومند او مسلمان ازربايجاني ملگري ئې تيتوف د قران پاک تلاوت وکړ . تر تلاوت وروسته مومندپه بېړۍ کښي خپلو ټولوملگروی په شنوچايو ونازول اوددوي لپاره ئي شنې چايي جوش کړې . ديادونې اووياړ خبره ده چي مومند لومړنۍ مسلمان کيهانورد وو چي قران کريم ئي له ځان سره دغه ستېشن ته يو وړۍ اولته ئي دقرانکريم طلاوت کاوه .
د سپتمبر دوهمه ټول په خپل وظايفو بوخت وه او مومند شاوخوا(( ۱۵ ))ساعته په علمي څېړنواو فلم اخيستلومصروف شو د سپتمبر دريمه دټولو په گډون دطبي ،فزيکي او بيولوژيکي څېړنولپاره ځانگړې سوې وه اوپدې برخه کښي ئي څېړنې وکړې .
د سپتمبر په څلورمه او پنځمه دټولوترسره سووڅيړنو او تحقيقات نتېجې سره راټولي او دسيوز تي ام 5 بېړۍ په ځانگړې سيسټم (صندوق) کښي ځاي پر ځاي کړل .
ښاغلی مومند وايي زماسفر دوې موخې درلودې ،يوه سياسي اوبله علمي اوتحقيقاتی :
په سياسي برخه کښي ماله کيهان څخه دهغې تشی څخه دنړئ ټولوحارواکو،زبرځواکو اوافغانانوته پيغام وړاندي کړ چي زموږ په هيواد افغانستان کښي نوری سيالی بندي اوجگړه پايته ورسوی .مادوي ته په خپل پيغام کښي په روښانه ټکو داخبره وکړه چي موږ افغانان له جگړې ستړي اوسولي ته اړتيالرو ،که تاسو زموږ سره مرسته کوی نودسولي اوثبات راوستلوپه لارکشي ئي راسره وکړی .دادی اوس هم افغان دسولي تږي دي اونړيوال ه پدې پوهېدلي چي سوله دملي تفاهم له لاري راتلاي سي اوسوله نه يوازي دافغانانوبلکي دټولې نړۍ په ټه ده .
دوهمه برخه علمی تحقيقات وه دې برخې دوه جزه درلودل :
اول : پدې برخه کښي موږ دطبي تحقيقاتوله مخې دپيلوټانودفزيکي جوړښت دمختليفوبرخو په هکله څېړنې کولې ،دبېلگې په توگه يوپېلوټ په هواکښي څنگه خوب کوي ،دده زړه څنگه فعاليت کوي اوداسي نوري څېړنې وې .
دوهم : دابرخه ترډيره بريده زمادنده وه م دځانگړوتخنيکي وسائيلواوکامروپه مټ دافغانستان دخاوري عکسونه واخيستل ،پدې عکسونه معلوميږي چي په افغانستان کي تر مځکې لاندي کومي زيرمي اوچيري سته ،ترمځکه لاندي اودمځکې پر سر اوبه ،هغه سيمې چي تل په واوروپوښتل سوې وي .
ددغوعکونه بيادطبعي زخيروپه پيداکېدو،سپړلو کي استفاده کيږي . ماداټول عکسونه واخيستل ،کله چي مي داعکسونه اخيستل افغانستان دومره ښکلۍ هيواد دی چي تصورئي نه کيږي . هغه وايي ددې ښکلا ليدل دالوتکي اويادمځکې پر مخ ليدل ناممکن دی ،ددې خلانه دافغانستان ښکلا يوه جالبه منظره اونه هېرېدونکې خاطره ده.
ددغو عملياتوترسره کېدو وروسته دشپې پر لس بجواوپنځه پنځوس دقيقو هغه بېړۍ چي ښاغلي لوياکوف او ښاغلي مومند پکښې دي له ميرنومي ستېشن نه جلا کيږي او د ځمکي په لور حرکت پيلوی .
دويته سپارل سوې دنده په اتو ورځوکي پاي ته ورسېده ،د اسي پتېيل سوې وه چي ددوي بېړۍ دسپتمبرپر ۶ مه دورځې پر دو بجواوپنځلس دقيقوبايد ځمکي ته راکښته شوي واي، کله چي ئي غوښتل دځمکې په لور راستانه شې،ددوي راوړونکې بېړۍ له تخنيکي ستونزوسره مخامخ سول ،دغه پرواز د پلان له مخې بايد اته ورځې دوام کړى واي،خود تخنيکي ستونځو له کبله داسفر شاوخوا((۹)) ورځو ته ورسيديعني دوي په فضاکي(( ۸ ))ورځې ،((۲۰ ))ساعته او ((۲۶)) دقيقې پاته سول . دوي ددې بېړۍ دتخنيکي ستونزي درفع کولونه وروسته د سپتمبر پر اوومه د سويوز ټي ام 5 فضايي بيړۍ له لارې ځمکې ته را ستانه شول .
په همدي ورځ يعني دسپتمبر پر شپږمه دجهان ټولو راډيو گانو دااعلان وکړچه ((سيوز تي ام 5 ))هوايي بېړۍ د تخنيکي ستونزو له کبله په هواکښي سقوط کړئ ،ځينو اعلان وکړ چي سوځېدلې ده .دامريکا اوشوروی ترمنځ دساړه جنگ زورآزموينې پدې سفرونواوددې بېړئ اوهوايي تم ځاي دبې اعتبارکېدوپه خاتريودبل پر خلاف تبلېغات کول ځکه خوکله چي دڅو ساعتو لپاره دهغه بېړۍ چي مومنداوملگریې بايد مځکې ته راستانه کړه واي لادرکه کېدل غربی هيوادو ته دا امکان پلاس ورکړ چي قجيب اوغريب تبلېغات وکړي ،دبلې خوا پدې ورځ مسکو راډيواوټولوډله ايزورسنيو شاوخوا ((۲۴)) ساعته دډاراوتشويش په حالت کښي په چوپتياانتظار وايست . کله چه له ځمکي سره ددوي اړېکې ټينگي سوې ،ټوله نړۍ دډله ايزورسنيوپه مټ خبره سول چي داهوابازان ژوندی دي،د ځمکي سره ددوي داړېکواوخبرو په وخت کښي دوي دواړه دعالي مورال خاوندان وه اوپه خندا ئې وويل دا يوه لوبه وه،دسپتمبر په ۷ نيټه ددوي بېړۍ په بری سره مځکې ته راکښته سول .
کله چې ښاغلي مومند په خلا کې وۀ دخپلې مور ،زوي اود افغانستان جمهوررئيس مرحوم ډاکټر نجيب الله سره دځانگړي تليفون په مټ په پښتو ژبه خبرې وکړې ،چې په همدې توګه پښتو د دوو ستورو د واټن جوګه ژبه په اسمان کې په پښتو ژبه د نړۍ څلورمه ژبه وګرځېدله .
عبدالاحمد مومند په ۱۹۸۸ ز کال کې له همدغې تشيال الوتنې نه وروسته د ګڼ شمېر افغانانو له خوا وستايل شو او د هماغه وخت د ولسمشر له خوادبريد جنرال پوځي رتبه ((دآزادی لمر)) نښان اودافغانستان دقهرمان په لقب ورکولو ونازول سو .
اړینه ده وویل شي ، چې له تشیال الوتنې نه وروسته ښاغلي مومند ته د هماغه مهال شوروي اتحاد اتلولي لقب اودلينين عالی دولتی نښان ورکړ ه شو .
ښاغلى عبدالاحد مهمند هيواد ته له راستنيدووروسته سمدلاسه بيرته د ارکانحربي د زده کړو لپاره په ۱۹۸۱ کال مسکوته لاړ اوپه ۱۹۹۱ کال ترمسلکي عالی تحصيلاتوپاي ته رسېدونه وروسته افغانستان ته راستون سو.
په افغانستان ئي د علومو اکاډيمۍ په تشکيل کښي دفضايي تحقيقاتو انستيتيوت جوړاوهلته ئي په تحقيقاتي کار پيل کړ . پدې انستيتيوت کښي تر څه مودې کارکولونه وروسته هوانوردى او توريزم د وزرات د تخنيکي معين په توگه په دنده وگمارل شو ،پردې دنده ئې دشپږومياشتو لپاره کارته دوام ورکړ.
ښاغلى مومند د ۱۹۹۲ کال د اپريل په مياشت کې له هيواد څخه لکه نور روڼ اندي اووطنپال دهيوادپرېښېدوته مجبورسو، د آلمان فدرالي جمهوريت ته راغلۍ اودهمدې هيوادشتوتگارت په ښارکي کې له خپلې کورنۍ سره ژوند کوي . دښاغلي مومند دگډکورنۍ ژوند ثمر دوې لوڼې او يو زوى دي .يوه لورئي پوهنتون کښي عالي تحصيلات کوي بله لورئي په ښونځۍ کښي زده کړوبوخت اوزوي ئي په وړکتون کښي دي .
ښاغلى عبدالاحد مهمند په آلمان کې څه موده د شتوتگارت پوهنتون د کيهاني تحقيقاتو په انستيتوت کې کار کړى او اوس په يوې شخصي کمپنى کې دکار تر څنگ ديوکال لپاره په تحصيلاتومصروف دی .
ددې سفر په وياړ زموږ دهيواد تکړه ليکوال اوژورناليست ښاغلي طاهر کاڼي د(( عبدالاحد مومند، لومړنى افغان كيهانورد)) په نوم کتاب ليکلئ چي ددانش خپروندي ټولنې لخوابه ډير ژرلوستونکوته وړاندي شي .البته ديادونې وړئي بولم چي پدې کتاب کښي ښاغلي طاهر کاڼي له ډيرو معتبره علمي اوکره سرچينونه استفاده کړي اودمعلوماتوپه راټولوسره یي دعبدلاحد مومند سفر ارزښت نه يوازي افغانستان بلکي دسيمي دهيوادوپه گټه راسپړلی دي .
ښاغلی طاهر کاڼی وايي ،زما په اند كيهان ته د لومړني افغان كيهانورد او څېړونكي الوتنه زموږ د ډېر وروسته پاتې هېواد لپاره يوه ډېره په زړه پورې او كمپېښه ( نايابه ) پېښه وه او ده چې زموږ د هېواد په تاريخ كې به تل ژوندۍ وي ..
زموږ په اندكيهان ته د لومړني افغان ستورمزلي ياكيهانورد اوڅېړونكي ۲۳ کاله پخوا الوتنه زموږ د ډېر شاته پاتې هېواد شريفواوغيرتی خلکو لپاره يوه ډېره په زړه پورې وياړلې پېښه وه چې زموږ د هېوادپه تاريخ كې به په زرينوکرښو دتل لپاره ليکل سوې پاته وي .
تاسو گرانو هيوادوالوته بلنه درکوونوراشی چي خپل دوياړه ډک تاريخ ته په درنه سترگه وگورواوخپلواتلان اووياړلې څېرې په خپله دلته په بهرکي ولمانځو؛راسئ چي دخپل ولس ټول وياړونه راوسپړواوهغه نه يوازي داچي ولمانځوبلکي پرې ووياړواودنړيوالوتر غوږئي روښانه بېلگې ورسوو.
په سويډن کي دافغانانودعلمي اوفرهنگی مرکز دکنفرانسونو جوړولو په لړ کې دادۍ دا ځل د ۲۰۱۲ زکال د جنوري دمياشتي پر ۲۱ مه دافغانستان دلومړنی ستورمزلي (کيهانورد) عبدالاحد مومند دقدردانۍ اوستاينې په وياړ علمی او ادبي درنه غونډه جوړه کړې ده .
ددې لپاره چي دښه کارسرته رسول هيڅکله هم ناوخته نه وي ،نوددې لمړنی افغان ستورمزلی چي نړيوال شهرت لري دملي چوپړددرناوي اودده دنوم ژوندی ساتلوپه موخه دبې شمېر افغانانوپه غوښتنه وړانديزکوم :
لومړی : دغزني ولايت يوه ليسه دي دده په نوم ونومول سي .
دوهم : دپښتونستان څلورلاري نه تر هوايي ډگرپوري داواټ دې دعبدالاحدمومندواټ په نوم يادشي .
دريم :دحربی پوهنتون هوايي پوهنځی دي دده په نوم ياده شي .
څلرم :دبگرام هوايي ډگرته دې دعبدالاحد مومند هوايي ډگرنوم ورکړه شي .
خپله ليکنې پدې ټکو رانغاړم :ښاغلی عبدلاحد مومند تاسود ټولو افغانانو ویاړ یاست موږ افغانان په تاسواو ستاسوپدې تاريخي سفردتل لپاره فخر کوو.ومن الله التوفيق
اخځونه :
دعبدلاحد مومند په هکله په لراوبر ،بېنوا ،تاند،بي بي سي پښتو ويب پاڼه کي دافغان ليکوالودخخپرې سوې ليکنې اوهمدا ډول په رسوی ژبه دهغه بيوگرافی اواتر تاس روسي خبري اژانس له خپاره سوو ليکنو نه استفاده سوې .

حبيب الله غمخور  

حبيب الله غمخور
د پښتوليکل سوي برېښناليک د راکړي ورکړي ستونزه
د پښتوليکل سوي برېښناليک د راکړي ورکړي ستونزه

عبدالله احسان - هالنډ ۱ جنوري ۲۰۰۶

د ۲۰۰۵ کال په اګست کي چي کله مايکروسافټ د (د انګريزي ژبي) وينډوز ايکس پي په دننه کي د پښتو کاروني د اړتيا وړ توکي ( Update )وړاندي کړل ، دې کار د انګريزي ايکس پي کاروونکو ته د پښتو ژبي په ليکلو کي يوه داسي اسانتيا رامنځته کړه چي تر هغه وخت مخکي يې بېلګه نه وه . مګر ډېر هغه کسان چي د کمپيوټر د وينډوز ژبه يې انګريزي نه وي دمايکروسافټ له دې پروګرام څخه کار نه شي اخستلای هغوی د ټول افغان له کيبورډ څخه کار اخلي .

يو شمېر هغه کسان چي غواړي په پښتوژبه برېښناليکونه وليږي يا يې ترلاسه کړي مګر وخت ناوخته په دې کار کي له ستونزو سره مخامخ کيږي لاندني معلومات وړاندي کوم :

د پښتوبرېښناليک لوستل يا لېږل :

که تاسو د hotmail ،yahoo يا دې ته ورته برېښناليک څخه کار اخلی دغه لارښود عملي کړﺉ :

06.12.2011
د پښتوليکل سوي برېښناليک د راکړي ورکړي ستونزه...
د پښتوليکل سوي برېښناليک د راکړي ورکړي ستونزه

عبدالله احسان - هالنډ ۱ جنوري ۲۰۰۶

د ۲۰۰۵ کال په اګست کي چي کله مايکروسافټ د (د انګريزي ژبي) وينډوز ايکس پي په دننه کي د پښتو کاروني د اړتيا وړ توکي ( Update )وړاندي کړل ، دې کار د انګريزي ايکس پي کاروونکو ته د پښتو ژبي په ليکلو کي يوه داسي اسانتيا رامنځته کړه چي تر هغه وخت مخکي يې بېلګه نه وه . مګر ډېر هغه کسان چي د کمپيوټر د وينډوز ژبه يې انګريزي نه وي دمايکروسافټ له دې پروګرام څخه کار نه شي اخستلای هغوی د ټول افغان له کيبورډ څخه کار اخلي .

يو شمېر هغه کسان چي غواړي په پښتوژبه برېښناليکونه وليږي يا يې ترلاسه کړي مګر وخت ناوخته په دې کار کي له ستونزو سره مخامخ کيږي لاندني معلومات وړاندي کوم :

د پښتوبرېښناليک لوستل يا لېږل :

که تاسو د hotmail ،yahoo يا دې ته ورته برېښناليک څخه کار اخلی دغه لارښود عملي کړﺉ :

دپښتو ټلويزيون دجنوبي اسيا جايزه وګټله
دپښتو ټلويزيون دجنوبي اسيا جايزه وګټله
خپروونکی : د لراوبر اداره
ليک : پښتو ټلويزيون
نېټه : ١٤ / ٩ / ١٣٩٠ | 2011-12-05

د پښتو تلوېزيون څخه خپرېدونکى د لېوال د ليرې ښوونځي د جنوبي اسيا په کچه د الکترونيکي- ښوونيزه تخليق غوره جايزه وګټله
پښتو ټلويزيون او د لېوال د لېرې ښوونځي خپل ښوونيز مواد د اسيا په کچه يو نندارتون، چې د هندوستان په ډيلي ښار کې و، نندارې ته وړاندې کړل، دغه نندارتون د ډسمبر د ١ څخه تر ٢ پورې و. د لېوال ښوونځي نندارځي ته په زرګونو نندارچيان راتلل او د پښتو ټلويزيون څخه خپريدونکى ښوونځي ستاينه يې کوله او ډېرو وغوښتل چې د همدې په څېر ښوونځى دې دوى ته په هندي او اردو کې هم جوړ شي.

همدارنګه د نندارتون ترڅنګ ښاغلي ن.ر. لېوال د الکټرونيکي- ښوونيزو لارو چارو سيمنار ته عالمانه وينا وکړه، چې د ګډونوالو د تود هرکلي وړ شوله، نوموړي وويل چې ل نن څخه ١٥ کاله مخکې ده د پښتو او دري سره سره اردو او هندي ژبو لپاره هم د کمپيوټر پروګرامونه جوړ کړي وه چې تر ننه په هندوستان او پاکستان کې کارېږي.
د هندوستان رسنۍ هم د پښتو ټلويزيون او لېوال د لېرې ښوونځي څخه اغېزمن او په خپل وار يې له ښاغلي لېوال سره مرکې وکړې.



د سيمنار او نندارتون په پاى کې د پښتو تلوېزيون څخه خپرېدونکي د لېوال د ليرې ښوونځي د جنوبي اسيا په کچه د الکترونيکي- ښوونيزه تخليق غوره جايزه وګټله. د لېوال د لېرې ښوونځى چې د ښاغلي ن. ر. لېوال نوښت او جوړښت دى او مو خه يې دا ده چې ټول د ښوونځي زده‌کړه د راډيو، ټلويزيون، ويډيي وسايلو او غږيزو وسايلو له لارې اسانه په خپل کور کې وکړائ شي. د خوشالۍ ځاى دا دى چې همدا اوس دغه ښوونځى د پښتو تلويزيون له لاري خپرېږي . پښتو تلويزيون چې يو کورنيز چينل دى، ډېرې په زړه پورې ځانګړې او د خلکو د اړتياوو سره سمې خپرونې برابروي، يوه کورنۍ کولاى شي چې په ګډه يې سره وګوري، پښتو راډيو تلويزيون خپلو ليدونکو او اوريدونکو ته ډيرې له محتوا ډکې، سياسي، خبري، ښوونيزې او تفريحي خپرونې چمتو کوي چې ډېر څه ورڅخه زده کېداى شي.


"لېوال وويل: دا کار يو غوره مثال دى چې موږ څنګه کولاى شو د ښوونکي او ښوونځي کار له تخنيکي وسايلو څخه واخلو او له دې لارې زده‌کړې ته د ټولو ترلاسى اسانه شي، موږ ددې کار لپاره له څو لسيزو راهيسي هلې ځلې کوو او اوس مو ډېره تجربه ترلاسه کړي، موږ د ډېرو کالونو څخه د معلوماتي او مخابراتې ټکنالوجي د کارونې ژوره تجربه لرو همدا وجه ده چې اوس د پښتو تلويزيون څخه موږ ښوونيزې خپرونې پيل کړي، له نيکمرغه دا چينل د سيمې په کچه له هندوستان څخه تر عربستان پورې نژدي سل ميلونه څخه زياتو پښتنوته خپرونې کوي.


د لېوال د ليري ښوونځي خپرونې چې د افعانستان او د نړيوالو تعليمي نصابونو د معيارونو په نظر کې نيولو سره جوړې شوي، له لومړي ټولګي تر دريم ټولګي په بر کې نيسي چې د دريم ټولګي په بشپړلو سره زده کوونکي د دې جوګه کېږي، چې اساسي ليک لوست او حساب زده کړي، د دې لپاره چې زده کوونکي له ټلويزيون، راډيو، کمپيوټر، ځانګړو کتابونو او نورو د اورېدلو الاتو له لارې ښې او موثرې زده کړې وکړي. ځانګړي کتابونه او ويډيوګانې جوړې شوي، چې په کارونې سره يې زده کوونکي کولاى شي د کتابونو په واسطه او يا د تلويزيون ، راډيو او نورو اورېدلو الاتو څخه په ګټه اخيستنې سره پرته له ښوونکي زده کړې وکړي. د پښتو ټلويزيون له لارې هر سبق هره ورځ څو ځلي په مختلفو وختونو کې خپرېږي لکه سهار١٠:٩ غرمې ١ بجه او د شپي ١١ (ناوخته د هغو ليدونکو لپاره خپرېږي چې د افغانستان څخه د باندې ژوند کوي). موږ هڅه کوو چې ډېر ژر د انټرنټ له لارې هم خپرونې پيل کړو چې د نړۍ په هر ګوټ کې اوسېدونکي ورڅخه زده کړې وکړي. په پام کې ده چې پښتو ټلويزيون به د لېوال د لېرې ښوونځي د برياليو زده کوونکو د زده کړو د برياليتوب د بهير کيسې خپروي چي نور زده کوونکي وهڅېږي څو زده کړې وکړي.


همدرانګه ښاغلي لېوال وويل: چې "اړتيا د اختراع مور ده" ددې کار مفکوره د دې دريو علتونو له امله رامنځته شوې:


ښوونځي ته ترلاسى د ډېرو لپاره د سياسي، ټولنيزو او اخلاقي علتونو د خنډونو په ځانګړي ډول ښځو ته امکان نه لري لېوال دلېرې ښوونځى، به هر چاته زده کړه د دوي کورنو ته ورسوي که چېرې ښځي زده کړې وکړي نو ويلى شو چې پوره کورنۍ زده کړه او د تورې تيارې څخه به د رڼا په لور پرمختګ وکړي.


د تېرو دېرشو کلونو ناخوالو او جګړو په ترڅ کې ما ډېر داسې ځوانان، نارينه او ښځينه ليدلي چې دوى زده‌کړو ته لکه څرنګه چې لازمه وه د ترلاسي لاره نه درلوده، او له امله يې د دې جوګه نشوو چې د ليکلو او لوستلو له ستر نعمت څخه برخمن شي. او دوى به داسې ويل (اخ اى) که چېرې ما ليک او لوست کولاى شواى نو زه به کېداى شي چې سل يا زر واره زيات بريالى وم. که څه هم دوى د ښوونځي د زده‌کړو په ارزښت پوهېږي، خو دوى ونشو کولاى له دې امله چې عمر يې زيات دى د ټولنيزو خنډونو له امله ښوونځي ته لاړ شي نو د دې لپاره ما تل دا فکر کاوه او دا مې هيله وه چې دوى ته داسې لاره برابره شي، چې ليک او لوست زده کړي ، له نيکمرغه دا دى همداسې وشول او اوس دوى کولاى شي د لېرې ښوونځي له لارې زده کړې وکړي.
داسې ډېرې سيمې شته چې ښوونځي يې د جنګ جګړو، بمباريو له امله بند دي يا سوځول شوي، ښوونکي يې ځورول شوي تردې چې وژل شوي هم دي، خو د لېوال د لېرې ښوونځى د زده کوونکو کورونو ته ورځي.
د لېوال د لېرې ښوونځى سره له دې چې هغو کسانو سره مرسته کوي چې يا خو ښوونځي ته نشي تللاى او يا ښوونکى او ښوونځى نشته، خوهغو سره هم ډېره مرسته کولاى شي چې نورو ښوونځيو کې زده کړې کوي، دوى سره به په ليک لوست زده کړې کې ډېره مرسته کوي.
د دې لړۍ مالي لګښت ته په افغانستان کې لېوال مخکښې کمپنۍ IT (مالوماتي ټکنالوجۍ) ICT (مخابراتي ټکنالوجۍ) اوږه ورکړې چې د دوو لسيزو را په دېخوا يې په دې ډګر کې بې سارې په زړه پورې ښوونيزې او نوښتګرې اسانتياوې برابرې کړي.


06.12.2011
دپښتو ټلويزيون دجنوبي اسيا جايزه وګټله ...
دپښتو ټلويزيون دجنوبي اسيا جايزه وګټله
خپروونکی : د لراوبر اداره
ليک : پښتو ټلويزيون
نېټه : ١٤ / ٩ / ١٣٩٠ | 2011-12-05

د پښتو تلوېزيون څخه خپرېدونکى د لېوال د ليرې ښوونځي د جنوبي اسيا په کچه د الکترونيکي- ښوونيزه تخليق غوره جايزه وګټله
پښتو ټلويزيون او د لېوال د لېرې ښوونځي خپل ښوونيز مواد د اسيا په کچه يو نندارتون، چې د هندوستان په ډيلي ښار کې و، نندارې ته وړاندې کړل، دغه نندارتون د ډسمبر د ١ څخه تر ٢ پورې و. د لېوال ښوونځي نندارځي ته په زرګونو نندارچيان راتلل او د پښتو ټلويزيون څخه خپريدونکى ښوونځي ستاينه يې کوله او ډېرو وغوښتل چې د همدې په څېر ښوونځى دې دوى ته په هندي او اردو کې هم جوړ شي.

همدارنګه د نندارتون ترڅنګ ښاغلي ن.ر. لېوال د الکټرونيکي- ښوونيزو لارو چارو سيمنار ته عالمانه وينا وکړه، چې د ګډونوالو د تود هرکلي وړ شوله، نوموړي وويل چې ل نن څخه ١٥ کاله مخکې ده د پښتو او دري سره سره اردو او هندي ژبو لپاره هم د کمپيوټر پروګرامونه جوړ کړي وه چې تر ننه په هندوستان او پاکستان کې کارېږي.
د هندوستان رسنۍ هم د پښتو ټلويزيون او لېوال د لېرې ښوونځي څخه اغېزمن او په خپل وار يې له ښاغلي لېوال سره مرکې وکړې.



د سيمنار او نندارتون په پاى کې د پښتو تلوېزيون څخه خپرېدونکي د لېوال د ليرې ښوونځي د جنوبي اسيا په کچه د الکترونيکي- ښوونيزه تخليق غوره جايزه وګټله. د لېوال د لېرې ښوونځى چې د ښاغلي ن. ر. لېوال نوښت او جوړښت دى او مو خه يې دا ده چې ټول د ښوونځي زده‌کړه د راډيو، ټلويزيون، ويډيي وسايلو او غږيزو وسايلو له لارې اسانه په خپل کور کې وکړائ شي. د خوشالۍ ځاى دا دى چې همدا اوس دغه ښوونځى د پښتو تلويزيون له لاري خپرېږي . پښتو تلويزيون چې يو کورنيز چينل دى، ډېرې په زړه پورې ځانګړې او د خلکو د اړتياوو سره سمې خپرونې برابروي، يوه کورنۍ کولاى شي چې په ګډه يې سره وګوري، پښتو راډيو تلويزيون خپلو ليدونکو او اوريدونکو ته ډيرې له محتوا ډکې، سياسي، خبري، ښوونيزې او تفريحي خپرونې چمتو کوي چې ډېر څه ورڅخه زده کېداى شي.


"لېوال وويل: دا کار يو غوره مثال دى چې موږ څنګه کولاى شو د ښوونکي او ښوونځي کار له تخنيکي وسايلو څخه واخلو او له دې لارې زده‌کړې ته د ټولو ترلاسى اسانه شي، موږ ددې کار لپاره له څو لسيزو راهيسي هلې ځلې کوو او اوس مو ډېره تجربه ترلاسه کړي، موږ د ډېرو کالونو څخه د معلوماتي او مخابراتې ټکنالوجي د کارونې ژوره تجربه لرو همدا وجه ده چې اوس د پښتو تلويزيون څخه موږ ښوونيزې خپرونې پيل کړي، له نيکمرغه دا چينل د سيمې په کچه له هندوستان څخه تر عربستان پورې نژدي سل ميلونه څخه زياتو پښتنوته خپرونې کوي.


د لېوال د ليري ښوونځي خپرونې چې د افعانستان او د نړيوالو تعليمي نصابونو د معيارونو په نظر کې نيولو سره جوړې شوي، له لومړي ټولګي تر دريم ټولګي په بر کې نيسي چې د دريم ټولګي په بشپړلو سره زده کوونکي د دې جوګه کېږي، چې اساسي ليک لوست او حساب زده کړي، د دې لپاره چې زده کوونکي له ټلويزيون، راډيو، کمپيوټر، ځانګړو کتابونو او نورو د اورېدلو الاتو له لارې ښې او موثرې زده کړې وکړي. ځانګړي کتابونه او ويډيوګانې جوړې شوي، چې په کارونې سره يې زده کوونکي کولاى شي د کتابونو په واسطه او يا د تلويزيون ، راډيو او نورو اورېدلو الاتو څخه په ګټه اخيستنې سره پرته له ښوونکي زده کړې وکړي. د پښتو ټلويزيون له لارې هر سبق هره ورځ څو ځلي په مختلفو وختونو کې خپرېږي لکه سهار١٠:٩ غرمې ١ بجه او د شپي ١١ (ناوخته د هغو ليدونکو لپاره خپرېږي چې د افغانستان څخه د باندې ژوند کوي). موږ هڅه کوو چې ډېر ژر د انټرنټ له لارې هم خپرونې پيل کړو چې د نړۍ په هر ګوټ کې اوسېدونکي ورڅخه زده کړې وکړي. په پام کې ده چې پښتو ټلويزيون به د لېوال د لېرې ښوونځي د برياليو زده کوونکو د زده کړو د برياليتوب د بهير کيسې خپروي چي نور زده کوونکي وهڅېږي څو زده کړې وکړي.


همدرانګه ښاغلي لېوال وويل: چې "اړتيا د اختراع مور ده" ددې کار مفکوره د دې دريو علتونو له امله رامنځته شوې:


ښوونځي ته ترلاسى د ډېرو لپاره د سياسي، ټولنيزو او اخلاقي علتونو د خنډونو په ځانګړي ډول ښځو ته امکان نه لري لېوال دلېرې ښوونځى، به هر چاته زده کړه د دوي کورنو ته ورسوي که چېرې ښځي زده کړې وکړي نو ويلى شو چې پوره کورنۍ زده کړه او د تورې تيارې څخه به د رڼا په لور پرمختګ وکړي.


د تېرو دېرشو کلونو ناخوالو او جګړو په ترڅ کې ما ډېر داسې ځوانان، نارينه او ښځينه ليدلي چې دوى زده‌کړو ته لکه څرنګه چې لازمه وه د ترلاسي لاره نه درلوده، او له امله يې د دې جوګه نشوو چې د ليکلو او لوستلو له ستر نعمت څخه برخمن شي. او دوى به داسې ويل (اخ اى) که چېرې ما ليک او لوست کولاى شواى نو زه به کېداى شي چې سل يا زر واره زيات بريالى وم. که څه هم دوى د ښوونځي د زده‌کړو په ارزښت پوهېږي، خو دوى ونشو کولاى له دې امله چې عمر يې زيات دى د ټولنيزو خنډونو له امله ښوونځي ته لاړ شي نو د دې لپاره ما تل دا فکر کاوه او دا مې هيله وه چې دوى ته داسې لاره برابره شي، چې ليک او لوست زده کړي ، له نيکمرغه دا دى همداسې وشول او اوس دوى کولاى شي د لېرې ښوونځي له لارې زده کړې وکړي.
داسې ډېرې سيمې شته چې ښوونځي يې د جنګ جګړو، بمباريو له امله بند دي يا سوځول شوي، ښوونکي يې ځورول شوي تردې چې وژل شوي هم دي، خو د لېوال د لېرې ښوونځى د زده کوونکو کورونو ته ورځي.
د لېوال د لېرې ښوونځى سره له دې چې هغو کسانو سره مرسته کوي چې يا خو ښوونځي ته نشي تللاى او يا ښوونکى او ښوونځى نشته، خوهغو سره هم ډېره مرسته کولاى شي چې نورو ښوونځيو کې زده کړې کوي، دوى سره به په ليک لوست زده کړې کې ډېره مرسته کوي.
د دې لړۍ مالي لګښت ته په افغانستان کې لېوال مخکښې کمپنۍ IT (مالوماتي ټکنالوجۍ) ICT (مخابراتي ټکنالوجۍ) اوږه ورکړې چې د دوو لسيزو را په دېخوا يې په دې ډګر کې بې سارې په زړه پورې ښوونيزې او نوښتګرې اسانتياوې برابرې کړي.


د وينډوز د ګړندی کولو لارې چارې
د وينډوز د ګړندی کولو لارې چارې
١. د وينډوز ګړنديتوب هغه وخت بتي کيږي چې ډير پروګرامونه (پوستکالي) په کې نصب شي. کوښښ وکړئ هغه پروګرامونه په کمپيوټر کې نصب کړئ چې تاسو ورته اړتيا لرئ. او د بيځايهپروګرامونو او فايلونو د نصبولو څخه ډډه وکړئ.
٢. د Defragmenter د اوزارو په وسيله تاسو خواره واره فايلونه راټول او برابرولی شئ. دا کار ستاسو وينډوز ته ګړنديتوب وربښي. د دې اوزارو د کارولو له پاره په My Computer دوه ځله ټک وکړئ او په هغې کې په هغه ډرايو د مږې ښې ټنۍ زور کړئ چې تاسو يې فايلونه برابروئ او بيا Properties وټاکئ
ورپسې د Tools د تب څخه Defragment Now وټاکئ.
٣. کيدای شي هغه پروګرامونه چې تاسو يې نصبوئ اويا مخکې نصب شوي وي ځنې يې د وينډوز په پيل کيدو سره په ځانکاره (اتوماتيک) ډول راڅرګند شي، دې کې به داسې پروګرامونه هم وي چې تاسو يې را څرګنديدل نه غواړئ چې دا هم د وينډوز ګړنديتوب بتي کوي، لکه msmsgs چې د وينډوز مسنجر دی، د افغانستان په هغه برخو کې چې هلته انټرنټ نشته او يا يې موږ نه کارو، لرې کولای شو. د دې پروګرامونو د لرې کولو له پاره په Start/Run اوبيا msconfig په ليکوسره د انټر کيلي زور کړئ ورپسې Startup ته لاړ شئ او هلته هغه پروګرمونه غير فعال کړئ چې تاسو يې پيل کول نه غواړئ.
٤. که ستاسو د کمپيوټر ډرايونه FAT‌يا FAT32 وي، نو زموږ سپارښتنه دا ده چې NTFS ته يې واړوئ خو په ياد ولرئ چې NTFS په وينډوز ٩٥، ٩٨ او ME کې نه کارول کيږئ.
٥. انټرنټ هم د وينډز په بتي کيدو کې څه نا څه لاس لري، تاسو کولای شئ په يو سيستم کې دوه
وينډوز پروګرامونه په دوه پارټيشنونو کې ولرئ
يو د انټرنټ او بل د نورو کارونو له
پاره.
٦. په پام کې ولرئ چې د ډسکټاپ يا مونيتور پر مخ د ډيرو انځورنښو (ايکونونو) ځای پرځای کول هم د وينډوز د بتي کيدو سبب کيږي، چې تاسو کولای شي دا انځور نښې (ايکنونه)سټارټ مينو او يا بل کوم ځای ته يوسئ.
٧. په My Computer د مږې (mouse) ښۍ تڼۍ زور کړئ Properties وټاکئ بيا Advanced باندې ټک وکړي او ورپسې په Performance کې په Settings ټک وکړئ، هلته ټول يا ځنې Visual Effects غير فعال کړئ دا کار به ستاسو د وينډوز په ګړنديتوب کې مرسته وکړئ. د يادونې وړ ده که تاسو Adjust for best performance وټاکئ نو ټول Effects به غير
فعال شي.
06.12.2011
د وينډوز د ګړندی کولو لارې چارې...
د وينډوز د ګړندی کولو لارې چارې
١. د وينډوز ګړنديتوب هغه وخت بتي کيږي چې ډير پروګرامونه (پوستکالي) په کې نصب شي. کوښښ وکړئ هغه پروګرامونه په کمپيوټر کې نصب کړئ چې تاسو ورته اړتيا لرئ. او د بيځايهپروګرامونو او فايلونو د نصبولو څخه ډډه وکړئ.
٢. د Defragmenter د اوزارو په وسيله تاسو خواره واره فايلونه راټول او برابرولی شئ. دا کار ستاسو وينډوز ته ګړنديتوب وربښي. د دې اوزارو د کارولو له پاره په My Computer دوه ځله ټک وکړئ او په هغې کې په هغه ډرايو د مږې ښې ټنۍ زور کړئ چې تاسو يې فايلونه برابروئ او بيا Properties وټاکئ
ورپسې د Tools د تب څخه Defragment Now وټاکئ.
٣. کيدای شي هغه پروګرامونه چې تاسو يې نصبوئ اويا مخکې نصب شوي وي ځنې يې د وينډوز په پيل کيدو سره په ځانکاره (اتوماتيک) ډول راڅرګند شي، دې کې به داسې پروګرامونه هم وي چې تاسو يې را څرګنديدل نه غواړئ چې دا هم د وينډوز ګړنديتوب بتي کوي، لکه msmsgs چې د وينډوز مسنجر دی، د افغانستان په هغه برخو کې چې هلته انټرنټ نشته او يا يې موږ نه کارو، لرې کولای شو. د دې پروګرامونو د لرې کولو له پاره په Start/Run اوبيا msconfig په ليکوسره د انټر کيلي زور کړئ ورپسې Startup ته لاړ شئ او هلته هغه پروګرمونه غير فعال کړئ چې تاسو يې پيل کول نه غواړئ.
٤. که ستاسو د کمپيوټر ډرايونه FAT‌يا FAT32 وي، نو زموږ سپارښتنه دا ده چې NTFS ته يې واړوئ خو په ياد ولرئ چې NTFS په وينډوز ٩٥، ٩٨ او ME کې نه کارول کيږئ.
٥. انټرنټ هم د وينډز په بتي کيدو کې څه نا څه لاس لري، تاسو کولای شئ په يو سيستم کې دوه
وينډوز پروګرامونه په دوه پارټيشنونو کې ولرئ
يو د انټرنټ او بل د نورو کارونو له
پاره.
٦. په پام کې ولرئ چې د ډسکټاپ يا مونيتور پر مخ د ډيرو انځورنښو (ايکونونو) ځای پرځای کول هم د وينډوز د بتي کيدو سبب کيږي، چې تاسو کولای شي دا انځور نښې (ايکنونه)سټارټ مينو او يا بل کوم ځای ته يوسئ.
٧. په My Computer د مږې (mouse) ښۍ تڼۍ زور کړئ Properties وټاکئ بيا Advanced باندې ټک وکړي او ورپسې په Performance کې په Settings ټک وکړئ، هلته ټول يا ځنې Visual Effects غير فعال کړئ دا کار به ستاسو د وينډوز په ګړنديتوب کې مرسته وکړئ. د يادونې وړ ده که تاسو Adjust for best performance وټاکئ نو ټول Effects به غير
فعال شي.
د مبایل یا ګرځنده تیلیفون له لاری څوک څنګه تعقیبیدلای شی
د مبایل یا ګرځنده تیلیفون له لاری څوک څنګه تعقیبیدلای شی

د مبایل یا ګرځنده تیلیفون له لاری څوک څنګه تعقیبیدلای شی
خپروونکی : د لراوبر اداره
ليک : انجنیر سید احمد شاه سادات
نېټه : ٣٠ / ٨ / ١٣٩٠ | 2011-11-21

لکه څرنګه چه نړۍ ورځ تر بلی د پرمختګ ګامونه اخلی نو له همدی سره سره د خلکو په ذهنونو کی د نوی ټکنالوژئ په اړه مختلف سوالونه هم پیدا کیږی. چه یو له دغو عمده سوالو څخه چه زمونږ د هیوادوالو په ذهنونو کی ګرځی هغه د مبایل پواسطه د یو شخص پیدا کیدل او تعقیبیدل دی.


ډیرو خلکو له ما ځنی دغه سوالونه هم کړی او حتی ځنی خلک خو لا په دی عقیده دی چه که ګرځنده تیلیفون ګل (خاموش) هم وی د تعقیبیدلو امکان لری.


لکه څرنګه چه دغه د ګرځنده تیلیفونونو ټکنالوژئ د نړئ نورو خلکو ته په نسبت د افغانانو ډیره روښانه ده او نړیوال امکانات ډیر لری چه د یوی موضوع په هکله معلومات پیدا کړی، نو له همدی وجی می وپتیله چه د دغه د ګرځنده تیلیفونو په هکله یو څه معلومات خپلو هیواد والو ته وړاندی کړم.


سوال په دی کی دی چه آیا د ګرځنده تیلیفون د لاری یو شخص پیدا کیدلای شی او یا تعقیبیدلای شی که نه؟ جواب داسی دی چه بلی هو.


په دوه لارو پیدا کیدلای او تعقیبیدلای شی.


۱ د سیم کارت د لاری


۲ د ګرځنده تیلیفون د سیټ د لاری



۱ د سیم کارت د لاری:


کله چه یو سیم کارت په ګرځنده تیلیفون سیټ کی واچول شی او روشن کړل شی نو سیم کارت اتومات د تیلیفون له دستګاه سره ځان رجستر کوی چه دی ته په انګلیسی کی لوکیشن آپډیټ هم وایی یعنی د موقعیت معلومول خپل تیلیفونی شبکی دستګاه ته.


سیم کارت د ګرځنده تیلیفون دستګاه ته وایی چه زه فلاني نمره د فلانی بی ټي ایس نه سګنل اخلم او دغه می موقعیت دی. هر سیم کارت د اصلی مخابراتی شرکت سره په دستګاه کی چي ايچ ایل آر ورته وایی ثبت وی.


نو چه کله سیم کارت د رجستریشن درخواست کوی نو د ګرځنده تیلیفون دستګاه ایچ ایل آر یی پیژنی او د ثبتیدو اجازه ورته ورکوی. په عین وخت کی دستګاه بیا دغه سیم کارت باندی قید او شرط ږدی چه د بیلګی په ډول که رومینګ اجازه لری يا نه لری، ټکس یا تیلیفون کولی شی او که نه شي. کریډیټ لری که نه لری او داسی نور...


غواړم چه فقط د موقعیت په هکله خبری وکړم او موضوع رانه اوږده او بلی خواته لاړه نه شی. نو کله چه د ګرځنده تیلیفون سیم کارت د دستګاه سره راجستر شو نو په هره لحظه کی ګرځنده تیلیفون سیم کارت دستګاه ته خبر ورکوی چه زه دلته یم. چه دی ته په انګلیسی کی د مخابراتی علومو په ژبه کی هندشیک (یعنی ستړی مه شی) وایی. په بل عبارت دستګاه سیمکارت ته وایی چه چیرته یی او سیم کارت ورته خپل ځای ښایی وایی دلته یم. دغه هندشیک په یوه دقیقه کی تر سل وارو زیات وی. ځینی تیلیفونونه یو وړکی شین ګړوپ لری چه هره شیبه کی پړقیږی. دغه پړقیدل د هند شیک سیګنل وی چه د دستګاه سره په تماس کی وی.


بیا په ګرځنده تیلیفونو دستګاه کی دوه نوری آلی دی چه یو ته یی ټایمینګ اډوانس او بل ته ټراینګولیشن وایی او د هغه په ذریعه یو شخص د خپل موقعیت په اته ۸ مترئ کی پیدا کیدلای شی.


که څوک خپل ګرځنده تیلیفون ګل(بند) کړی نو چه کوم څای کی ګل شوی وی په دستګاه کی همغه ځای د اخر ځل لپاره ثبت پاتی وی. د مثال په طور که د کابل د ارګ د دروازی تر مخ دی مبایل بند کړ نو دستګاه ته دا معلومه وی چه اخری ځای چه د ستا په اړه معلومات ثبت دی هغه د ارګ د دروازی مخه ده. کیدای شی ته همالته یی او کیدای شی له هغه ځایه تللی یی خو دستګاه د ستا اخری ځای ارګ پیژنی چه تر څو بل ځای کی خپل ګرځنده تیلیفون روښانه نه کړی.


۲ د ګرځنده تیلیفون د سیټ د لاری:


د ګرځنده تیلیفون د سیټ د لاری هم یو شخص پیدا کیدای او تعقیبیدای شی. او هغه داسی چه کله هم په ګرځنده تیلیفون سیټ کی سیم کارت واچوی نو چه کله خپل مبایل روشن کړی د سیم کارت د لاری د دغه سیټ نمبر چه هر یو سیټ ځانته یو خاص نمبر لری د دستګاه سره ثبتیږی.


د ګرځنده مبایل سیټ نمبر ته (ای ایم ایی ای) وایی. یعنی انترنشنل مبایل ایکوپمینت آډینټیټی او دا د ګرځنده مبایل د آلی یوازینی نمره ده چه په دی نمره بل سیټ وجود نه لری او دغه نمره د مبایل د تولیدونکی شرکت لخوا په مبایل کی پروګرام شوی وی او د محوه کیدو امکان نه لری.


دغه آی ایم ایی ای ۱۵ عدده وی او تاسی یی کولای شئ چه د خپل مبایل دغه نمره د بطري لاندی په مبایل کی په لیکلی بڼه ووینئ او یا د مبایل په شیشه کی درته ښکاره شی.


که غواړئ چه دغه نمره دخپل ګرځنده تیلیفون په خپل ګرځنده تیلیفون شیشه کی یی ووینئ نو لاندی حروف ولیکئ او د خپل ګرځنده تیلیفون دغه ای ایم ایی ای به درته ظاهره شی (ستوری هش صفر شپږ هش).


*#06#


دغه ای ایم ایی ای نمره د دستګاه په ایکویپمینټ ایډینټیټی ریجستر چه یو ډاټآبیس دی هلته ثبتیږی. یعنی دستګاه ته وایی چه دغه د ګرځنده تیلیفون سیم کارت په دغه د ګرځنده مبایل سیټ کی اچول شوی او په دغه ځای کی موقعیت لری.


اوس که یو شخص خپل سیم کارت وغورځوی او بل سیم کارت د ګرڅنده مبایل سیټ کی یی واچوی نو په دستګاه کی معلومیږی چه هماغه سړی دی صرف سیم کارت یی بدل کړی، ځکه دستګاه کی مخکی دغه سیټ یو ځل د پخوانی سیم کارت سره سبت شوی وی او سیستم دا معلومات ساتلی وی.


په اروپایی او نورو هیوادو کی که ځوک دګرځنده مبایل سیټ غلا کړی نو چه څنګه یی خپل سیم کارت پکی واچوه پولیس یی پیژنی ځکه د نوی سیم کارت سره د سیټ نمره دستګاه ته ځی او بیا پولیسو ته معلومیږی چه اوس دغه سیټ د چا سره دی.


که دغه موضوع نوره هم واضع کړم نو ویلای شم چه که څوک سل سیم کارته بدل را بدل کړی نو بیا به هم دستګاه د ټولو سیم کارتو ریکاډ د دغه ګرځنده مبایل سیټ سره یی ساتی.


خلاصه د پورتنی لیکلو دا ده چه سیم کارت د اچ ایل آر سره ثبتیږی او پری یو شخص معلومیدلای او تعقیبیدلای شی، او د ګرځنده مبایل سیټ د ایکویپمینت آیډینټیټی راجستر سره ثبتیږی او یو شخص پری معلومیدلای او تعقیبیدلای شی.


په تیلیفونی دستګاه کی د یوه کال لپاره د یو شخص خبری د ثبت په ډول ساتل کیږی مګر د ځینی هیوادونو د مبایل شرکتونه یی بیا په خاصو کیسټو کی د ثبت په طور د ابد لپاره ساتی.


پاتی دی نه وی چه کله ګرځنده مبایل سیټ ګل (بند) وی د موجوده ځای د پیدا کیدو یا تعقیبیدو امکان نه لری.


دا چه په زرګونو کتابونه د مخابراتو په علومو کی ددغه موضوعاتو په هکله ډک دی او ما دغه معلومات د تیرو څوارلسو کلونو کی د هیواد نه بهر د کاری تجربی پر اساس تر لاسه کړی نو له همدی وجی مشکله ده چه د ریفیرینس یا مآخذ برخی ولیکم او په یاد می اوس هم نه دی.


بله لیکنه چه هم ګرانو هیوادوالو لپاره یو سوال دی هغه د ګرځنده تیلیفونو او انسان ته د دی د ضرر لرل یا نه لرلو په هکله به په نژدی آینده کی وی انشاالله په دغه انټرنیټ پاڼه کی.


د دغی لیکنی موخه صرف د ټولو هیوادوالو خصوصاً د پښتنو اګاهی ده او امید چه یو څه معلومات مو تر لاسه کړی وی.

06.12.2011
د مبایل یا ګرځنده تیلیفون له لاری څوک څنګه تعقیبیدلای شی...
د مبایل یا ګرځنده تیلیفون له لاری څوک څنګه تعقیبیدلای شی

د مبایل یا ګرځنده تیلیفون له لاری څوک څنګه تعقیبیدلای شی
خپروونکی : د لراوبر اداره
ليک : انجنیر سید احمد شاه سادات
نېټه : ٣٠ / ٨ / ١٣٩٠ | 2011-11-21

لکه څرنګه چه نړۍ ورځ تر بلی د پرمختګ ګامونه اخلی نو له همدی سره سره د خلکو په ذهنونو کی د نوی ټکنالوژئ په اړه مختلف سوالونه هم پیدا کیږی. چه یو له دغو عمده سوالو څخه چه زمونږ د هیوادوالو په ذهنونو کی ګرځی هغه د مبایل پواسطه د یو شخص پیدا کیدل او تعقیبیدل دی.


ډیرو خلکو له ما ځنی دغه سوالونه هم کړی او حتی ځنی خلک خو لا په دی عقیده دی چه که ګرځنده تیلیفون ګل (خاموش) هم وی د تعقیبیدلو امکان لری.


لکه څرنګه چه دغه د ګرځنده تیلیفونونو ټکنالوژئ د نړئ نورو خلکو ته په نسبت د افغانانو ډیره روښانه ده او نړیوال امکانات ډیر لری چه د یوی موضوع په هکله معلومات پیدا کړی، نو له همدی وجی می وپتیله چه د دغه د ګرځنده تیلیفونو په هکله یو څه معلومات خپلو هیواد والو ته وړاندی کړم.


سوال په دی کی دی چه آیا د ګرځنده تیلیفون د لاری یو شخص پیدا کیدلای شی او یا تعقیبیدلای شی که نه؟ جواب داسی دی چه بلی هو.


په دوه لارو پیدا کیدلای او تعقیبیدلای شی.


۱ د سیم کارت د لاری


۲ د ګرځنده تیلیفون د سیټ د لاری



۱ د سیم کارت د لاری:


کله چه یو سیم کارت په ګرځنده تیلیفون سیټ کی واچول شی او روشن کړل شی نو سیم کارت اتومات د تیلیفون له دستګاه سره ځان رجستر کوی چه دی ته په انګلیسی کی لوکیشن آپډیټ هم وایی یعنی د موقعیت معلومول خپل تیلیفونی شبکی دستګاه ته.


سیم کارت د ګرځنده تیلیفون دستګاه ته وایی چه زه فلاني نمره د فلانی بی ټي ایس نه سګنل اخلم او دغه می موقعیت دی. هر سیم کارت د اصلی مخابراتی شرکت سره په دستګاه کی چي ايچ ایل آر ورته وایی ثبت وی.


نو چه کله سیم کارت د رجستریشن درخواست کوی نو د ګرځنده تیلیفون دستګاه ایچ ایل آر یی پیژنی او د ثبتیدو اجازه ورته ورکوی. په عین وخت کی دستګاه بیا دغه سیم کارت باندی قید او شرط ږدی چه د بیلګی په ډول که رومینګ اجازه لری يا نه لری، ټکس یا تیلیفون کولی شی او که نه شي. کریډیټ لری که نه لری او داسی نور...


غواړم چه فقط د موقعیت په هکله خبری وکړم او موضوع رانه اوږده او بلی خواته لاړه نه شی. نو کله چه د ګرځنده تیلیفون سیم کارت د دستګاه سره راجستر شو نو په هره لحظه کی ګرځنده تیلیفون سیم کارت دستګاه ته خبر ورکوی چه زه دلته یم. چه دی ته په انګلیسی کی د مخابراتی علومو په ژبه کی هندشیک (یعنی ستړی مه شی) وایی. په بل عبارت دستګاه سیمکارت ته وایی چه چیرته یی او سیم کارت ورته خپل ځای ښایی وایی دلته یم. دغه هندشیک په یوه دقیقه کی تر سل وارو زیات وی. ځینی تیلیفونونه یو وړکی شین ګړوپ لری چه هره شیبه کی پړقیږی. دغه پړقیدل د هند شیک سیګنل وی چه د دستګاه سره په تماس کی وی.


بیا په ګرځنده تیلیفونو دستګاه کی دوه نوری آلی دی چه یو ته یی ټایمینګ اډوانس او بل ته ټراینګولیشن وایی او د هغه په ذریعه یو شخص د خپل موقعیت په اته ۸ مترئ کی پیدا کیدلای شی.


که څوک خپل ګرځنده تیلیفون ګل(بند) کړی نو چه کوم څای کی ګل شوی وی په دستګاه کی همغه ځای د اخر ځل لپاره ثبت پاتی وی. د مثال په طور که د کابل د ارګ د دروازی تر مخ دی مبایل بند کړ نو دستګاه ته دا معلومه وی چه اخری ځای چه د ستا په اړه معلومات ثبت دی هغه د ارګ د دروازی مخه ده. کیدای شی ته همالته یی او کیدای شی له هغه ځایه تللی یی خو دستګاه د ستا اخری ځای ارګ پیژنی چه تر څو بل ځای کی خپل ګرځنده تیلیفون روښانه نه کړی.


۲ د ګرځنده تیلیفون د سیټ د لاری:


د ګرځنده تیلیفون د سیټ د لاری هم یو شخص پیدا کیدای او تعقیبیدای شی. او هغه داسی چه کله هم په ګرځنده تیلیفون سیټ کی سیم کارت واچوی نو چه کله خپل مبایل روشن کړی د سیم کارت د لاری د دغه سیټ نمبر چه هر یو سیټ ځانته یو خاص نمبر لری د دستګاه سره ثبتیږی.


د ګرځنده مبایل سیټ نمبر ته (ای ایم ایی ای) وایی. یعنی انترنشنل مبایل ایکوپمینت آډینټیټی او دا د ګرځنده مبایل د آلی یوازینی نمره ده چه په دی نمره بل سیټ وجود نه لری او دغه نمره د مبایل د تولیدونکی شرکت لخوا په مبایل کی پروګرام شوی وی او د محوه کیدو امکان نه لری.


دغه آی ایم ایی ای ۱۵ عدده وی او تاسی یی کولای شئ چه د خپل مبایل دغه نمره د بطري لاندی په مبایل کی په لیکلی بڼه ووینئ او یا د مبایل په شیشه کی درته ښکاره شی.


که غواړئ چه دغه نمره دخپل ګرځنده تیلیفون په خپل ګرځنده تیلیفون شیشه کی یی ووینئ نو لاندی حروف ولیکئ او د خپل ګرځنده تیلیفون دغه ای ایم ایی ای به درته ظاهره شی (ستوری هش صفر شپږ هش).


*#06#


دغه ای ایم ایی ای نمره د دستګاه په ایکویپمینټ ایډینټیټی ریجستر چه یو ډاټآبیس دی هلته ثبتیږی. یعنی دستګاه ته وایی چه دغه د ګرځنده تیلیفون سیم کارت په دغه د ګرځنده مبایل سیټ کی اچول شوی او په دغه ځای کی موقعیت لری.


اوس که یو شخص خپل سیم کارت وغورځوی او بل سیم کارت د ګرڅنده مبایل سیټ کی یی واچوی نو په دستګاه کی معلومیږی چه هماغه سړی دی صرف سیم کارت یی بدل کړی، ځکه دستګاه کی مخکی دغه سیټ یو ځل د پخوانی سیم کارت سره سبت شوی وی او سیستم دا معلومات ساتلی وی.


په اروپایی او نورو هیوادو کی که ځوک دګرځنده مبایل سیټ غلا کړی نو چه څنګه یی خپل سیم کارت پکی واچوه پولیس یی پیژنی ځکه د نوی سیم کارت سره د سیټ نمره دستګاه ته ځی او بیا پولیسو ته معلومیږی چه اوس دغه سیټ د چا سره دی.


که دغه موضوع نوره هم واضع کړم نو ویلای شم چه که څوک سل سیم کارته بدل را بدل کړی نو بیا به هم دستګاه د ټولو سیم کارتو ریکاډ د دغه ګرځنده مبایل سیټ سره یی ساتی.


خلاصه د پورتنی لیکلو دا ده چه سیم کارت د اچ ایل آر سره ثبتیږی او پری یو شخص معلومیدلای او تعقیبیدلای شی، او د ګرځنده مبایل سیټ د ایکویپمینت آیډینټیټی راجستر سره ثبتیږی او یو شخص پری معلومیدلای او تعقیبیدلای شی.


په تیلیفونی دستګاه کی د یوه کال لپاره د یو شخص خبری د ثبت په ډول ساتل کیږی مګر د ځینی هیوادونو د مبایل شرکتونه یی بیا په خاصو کیسټو کی د ثبت په طور د ابد لپاره ساتی.


پاتی دی نه وی چه کله ګرځنده مبایل سیټ ګل (بند) وی د موجوده ځای د پیدا کیدو یا تعقیبیدو امکان نه لری.


دا چه په زرګونو کتابونه د مخابراتو په علومو کی ددغه موضوعاتو په هکله ډک دی او ما دغه معلومات د تیرو څوارلسو کلونو کی د هیواد نه بهر د کاری تجربی پر اساس تر لاسه کړی نو له همدی وجی مشکله ده چه د ریفیرینس یا مآخذ برخی ولیکم او په یاد می اوس هم نه دی.


بله لیکنه چه هم ګرانو هیوادوالو لپاره یو سوال دی هغه د ګرځنده تیلیفونو او انسان ته د دی د ضرر لرل یا نه لرلو په هکله به په نژدی آینده کی وی انشاالله په دغه انټرنیټ پاڼه کی.


د دغی لیکنی موخه صرف د ټولو هیوادوالو خصوصاً د پښتنو اګاهی ده او امید چه یو څه معلومات مو تر لاسه کړی وی.

   نړۍ ځانگړې لړۍ    
ایا د افغانستان نیواک ناممکن دی؟
ایا د افغانستان نیواک ناممکن دی؟
د خپريدو وخت: 08:56 گرینویچ - سه شنبه 11 مارچ 2014 - 20 کب 1392

په ۱۹۸۸ کال له افغانستانه د شوروي ځواکونو وتل پیل شول.

په داسې حال کې چې له افغانستان نه د پخواني شوروي اتحاد له وتلو نژدې ۲۵ کلونه تېرېږي، په پام کې ده، چې د روان کال تر پایه له افغانستانه زیاتره امریکايي ځواکونه ووځي. خو پوښتنه دا ده، چې ایا پر افغانستان د بهرنیو ځواکونو له بریدونو مو څه ترلاسه او زده کړل؟

په تېره روژه میاشت کې، د کندهار له ښار بهر په موټر کې د افغان ولسمشر حامد کرزي د هغه کور کتلو ته روان و، چې ماشومتوب یې هلته تېر کړی، همدا وو چې د هغه د ورور محمود کرزي مېلمه شوم.


هغه وپوښتل: "ایا همدا زموږ کور دی؟"، "امکان نه لري چې دا دې زموږ کور وي".محمود وویل چې موږ اوس موږ د کرز کلي ته روان یو"هغه ځای چې کاملاً بدل شوی. دغه جومات راته یاد شو. له حامد سره به مې دلته لوبې کولې، خو زموږ کور چېرې دی؟"

یوې پراخې کروندې ته ووتلو، چې شاوخوا یې له خښتو جوړ شوي کورونه وو. د محمود ساتونکي هرې خوا کې خپاره شول، خو هغه پر یوه لوړه تپه وخوت، او یوه تشې ځمکې ته یې اشاره وکړه چې "دا زموږ د کور ځای دی".

ما ترې وپوښتل: "نو څه وشول؟. ځواب یې راکړه چې: روسانو". ورغبرګه مې کړه چې: "څه؟ ".

د لیکوال په اړه

  • په ۱۹۶۵ کال سکاټلنډ کې زیږېدلی، ترینیټي کالج او بیا یې کامبریج پوهنتون لوستی
  • په ۲۲ کلنۍ کې یې د مارکوپولو د پښو نښو په اړه غوره لیکنې کړې
  • له ۱۹۸۹ تر ۱۹۹۴ په نوي ډیلي کې اوسېدلی
  • په ۱۹۹۹ کې له سفري کتابونو تاریخي هغو ته لېږدېدلی
  • پر تلوېزیون یې خپرونې چلولې

محمود وویل: "د مجاهدینو ټول پخواني کورونه ویجاړ شوي. دا هغه کور دی چې زموږ د تره زامن هم راسره په کې اوسېدل. پر هغه شپه چې د کندهار والي زموږ کور ویجاړ کړ، مخکې له دې چې اور پرې بل کړي، چکچکې یې وهلې".

اوس، له افغانستان نه د پخواني شوروي ځواکونو تر وتلو پنځه ویشت کلونه تېر شوي، شاید دا شېبه د امریکايي او روسي وتلو په پرتله ښه وخت وي.

د لومړي ځل لپاره، ښکاري چې د دواړو ترمنځ ډېر توپیر دی. د روسانو د برید هدف د روسي امپراتوري غځول وو. خو د لوېدیځو ځواکونو راتګ- لکه څرنګه چې ویل کېږي – د سپتمبر د یوولسې تر پېښو وروسته د ترهګرۍ له منځه وړل او د دیموکراسۍ غوړېدل ښوول شوي.

روسانو او امریکایانو باور کاوه چې ګني د حکومت په چارو کې په مداخلو سره به د خپلې خوښې دوست حکومت جوړ کړي، او بیا به یو کال ورسته خپلې پښې سپکې کړي. خو څه خبر وو چې د یوې داسې جګړې په ډنډ کې به ګیر پاتې کېږي، چې هم د مالي او ځاني زیانونو له اړخه قیمته ورته تمامه شوه. همدا ده چې په پای کې به له افغانستان نه د وتلو پرېکړه کوي.

د روسانو جګړه ډېره خونړۍ وه، ځکه چې نژدې یونیم میلیون کسان په کې ووژل شول، خو اوسنۍ جګړه کې د وژل شویو شمېر نژدې سل زره کسان دی. خو اوسنۍ جګړه ډېره لګښتي تمامه شوې ده.

د روسي جګړې د لګښت کچه په کال کې دوو میلیارد ډالرو ته رسېدلې وه، خو امریکا د افغانستان پر جګړې تر ۷۰۰ میلیارد ډېر ډالر ولګول.

برتانوي ځواکونه په ۱۸۴۲ کال تر یوې مرګونې جګړې وروسته له افغانستانه ووتل.

پر دې سربېره، د ویلو ده، چې د دغې جګړې لاسته راوړنې هم ډېرې کمې وې. کله چې ۲۵ کاله مخکې له افغانستان نه شوروي ځواکونه ووتل، نسبتاً یو ثابت نظام یې پرېښود، چې له شوروي اتحاد سره یې نژدې اړیکي پالل، د نجیب الله حکومت تر څلورو کلونو پورې دوام وکړ، خو د روسانو له وسله والو مرستو درېدو سره راوپرځېد.

خو پر افغانستان د لوېدیځ تر یرغل ۱۳ کاله وروسته، چې هدف یې د القاعدې ځپل او د طالبانو د واکمنۍ ړنګول وو، امریکا او ایتلافي ملګرو یې له دې جګړې ځانونه ستړي احساس کړل او بالاخره خپل هدف ته له رسېدو پرته یې د وتلو پرېکړه وکړه.

د القاعدې جنګیالي او اورپکي له پاکستان سره ګډې پولې ته ولېږېدل، په داسې حال کې چې طالبان د افغانستان پر سوېلي سیمو ۷۰ سلنه واک لري، شاید د روان کال په وروستیو کې د برتانوي او امریکايي ځواکونو تر وتلو ورسته، دغه کچه لا نوره لوړه شي.

د یوې بلې جګړې احتمال هم شته، د تېرو پنځو کلونو په درشل کې مې د افغان-انګریزانو د جګړې د تاریخ په اړه لیکنې کولې، چې دغې جګړې له ۱۸۳۹ تر ۱۸۴۲ پورې دوام وکړ.

لیکوال وايي، دا جګړه په ختيځ کې د لوېديځ تر ټولو لویه پوځي بدنامي ده، ځکه د هغو قبایلي او ناتوانه کسانو په لاس د نړۍ یو داسې قوي دولت ړنګ شو، چې تر ابتدايي امکاناتو پرته یې د جګړې لپاره هېڅ نه لرل.

د ۱۸۴۲ کالد جنورۍ پر شپږمه، له کابله د انګریزي لښکرو د وتلو پرمهال، له شاوخوا ۱۸۵۰۰ پوځيانو یوازې یو برتانوی ژوندی پاتې شو، مرستیال ډاکټر بریدون، ټیک شپږ ورځې وروسته جلال اباد ښار ته ورسېد.

"د ۱۹۶۳ کال اکتوبر کې، کله چې هارولډ ماکمیلان الیک دوګلاس هوم ته د لومړي وزیر څوکۍ سپارله، ځینې سپارښتنې یې وکړې چې: "زما ګران زویه، تر هغو پورې چې ته افغانستان نه لاندې کوې، روغ رمټ به یې"."

د اوسنۍ جګړې او د نولسمې پېړۍ د څلوېښتمې لسیزې د جګړو ترمنځ د پام وړ ورته والی شته، ځکه د هماغو بهرنیو ځواکونو له لوري، چې په یوه ژبه یې خبرې کولې، هماغه ښارونه لاندې شول، چې مخکنیو هغو نیولي وو، او له هماغو غونډیو او څورګو یې بریدونه وکړل.

هغه مهال شاه شجاع، چې د اوسني ولسمشر حامد کرزي د پوپلزیو له قبیلې څخه و، د لوېدیځ "نانځکه" نه وه، بلکې اصلي حریفان یې د غلجیو مشران وو، چې اوس د طالبانو په تحریک کې غلچکي بریدونه کوي.

ښکاره ده، چې دا خبره سمه نه ښکاري، چې ګني د افغانستان نیواک ناممکن دی؛ ځکه چې ګڼو امپراتوریو دار کار مخکې کړی دی، له فارسیانو نیولې تر لوی اسکندر او بیا له مغولو پورې.

خو د اقتصاد مانا دا ده چې ګني افغانستان د ښکېلاک قیمت ګاللو توان نه لري. لکه څرنګه چې په ۱۸۳۹ کال برتانویانو ته یوه مخکني مشر د تسلیمېدو پرمهال ویلي وو، دا "یوه داسې خاوره ده، چې تر ډبرو او خلکو پرته په کې بل څه نه لیدل کېږي".

هر پوځ چې افغانستان لاندې کوي، باید ډېرې پیسې ولګوي او ځاني تلفاتو ته هم غاړه کېږدي، لکه څرنګه چې برتانویانو په ۱۸۴۲ کال دا کار وکړ، او روسانو په ۱۹۸۸ کال هرڅه ومنل.

دا دی اوس شمالي اتلانتیک (ناټو) د روان کال ترپایه دې کار ته بډې وهلې دي.

د ۱۹۶۳ کال اکتوبر کې، کله چې هارولډ ماکمیلان الیک دوګلاس هوم ته د لومړي وزیر څوکۍ سپارله، ځینې سپارښتنې یې وکړې چې: "زما ګران زویه، تر هغو پورې چې ته افغانستان نه لاندې کوې، روغ رمټ به یې".

له بده مرغه، توني بلیر ته هېچا داسې نه وو ویلي.

13.03.2014
ایا د افغانستان نیواک ناممکن دی؟...
ایا د افغانستان نیواک ناممکن دی؟
د خپريدو وخت: 08:56 گرینویچ - سه شنبه 11 مارچ 2014 - 20 کب 1392

په ۱۹۸۸ کال له افغانستانه د شوروي ځواکونو وتل پیل شول.

په داسې حال کې چې له افغانستان نه د پخواني شوروي اتحاد له وتلو نژدې ۲۵ کلونه تېرېږي، په پام کې ده، چې د روان کال تر پایه له افغانستانه زیاتره امریکايي ځواکونه ووځي. خو پوښتنه دا ده، چې ایا پر افغانستان د بهرنیو ځواکونو له بریدونو مو څه ترلاسه او زده کړل؟

په تېره روژه میاشت کې، د کندهار له ښار بهر په موټر کې د افغان ولسمشر حامد کرزي د هغه کور کتلو ته روان و، چې ماشومتوب یې هلته تېر کړی، همدا وو چې د هغه د ورور محمود کرزي مېلمه شوم.


هغه وپوښتل: "ایا همدا زموږ کور دی؟"، "امکان نه لري چې دا دې زموږ کور وي".محمود وویل چې موږ اوس موږ د کرز کلي ته روان یو"هغه ځای چې کاملاً بدل شوی. دغه جومات راته یاد شو. له حامد سره به مې دلته لوبې کولې، خو زموږ کور چېرې دی؟"

یوې پراخې کروندې ته ووتلو، چې شاوخوا یې له خښتو جوړ شوي کورونه وو. د محمود ساتونکي هرې خوا کې خپاره شول، خو هغه پر یوه لوړه تپه وخوت، او یوه تشې ځمکې ته یې اشاره وکړه چې "دا زموږ د کور ځای دی".

ما ترې وپوښتل: "نو څه وشول؟. ځواب یې راکړه چې: روسانو". ورغبرګه مې کړه چې: "څه؟ ".

د لیکوال په اړه

  • په ۱۹۶۵ کال سکاټلنډ کې زیږېدلی، ترینیټي کالج او بیا یې کامبریج پوهنتون لوستی
  • په ۲۲ کلنۍ کې یې د مارکوپولو د پښو نښو په اړه غوره لیکنې کړې
  • له ۱۹۸۹ تر ۱۹۹۴ په نوي ډیلي کې اوسېدلی
  • په ۱۹۹۹ کې له سفري کتابونو تاریخي هغو ته لېږدېدلی
  • پر تلوېزیون یې خپرونې چلولې

محمود وویل: "د مجاهدینو ټول پخواني کورونه ویجاړ شوي. دا هغه کور دی چې زموږ د تره زامن هم راسره په کې اوسېدل. پر هغه شپه چې د کندهار والي زموږ کور ویجاړ کړ، مخکې له دې چې اور پرې بل کړي، چکچکې یې وهلې".

اوس، له افغانستان نه د پخواني شوروي ځواکونو تر وتلو پنځه ویشت کلونه تېر شوي، شاید دا شېبه د امریکايي او روسي وتلو په پرتله ښه وخت وي.

د لومړي ځل لپاره، ښکاري چې د دواړو ترمنځ ډېر توپیر دی. د روسانو د برید هدف د روسي امپراتوري غځول وو. خو د لوېدیځو ځواکونو راتګ- لکه څرنګه چې ویل کېږي – د سپتمبر د یوولسې تر پېښو وروسته د ترهګرۍ له منځه وړل او د دیموکراسۍ غوړېدل ښوول شوي.

روسانو او امریکایانو باور کاوه چې ګني د حکومت په چارو کې په مداخلو سره به د خپلې خوښې دوست حکومت جوړ کړي، او بیا به یو کال ورسته خپلې پښې سپکې کړي. خو څه خبر وو چې د یوې داسې جګړې په ډنډ کې به ګیر پاتې کېږي، چې هم د مالي او ځاني زیانونو له اړخه قیمته ورته تمامه شوه. همدا ده چې په پای کې به له افغانستان نه د وتلو پرېکړه کوي.

د روسانو جګړه ډېره خونړۍ وه، ځکه چې نژدې یونیم میلیون کسان په کې ووژل شول، خو اوسنۍ جګړه کې د وژل شویو شمېر نژدې سل زره کسان دی. خو اوسنۍ جګړه ډېره لګښتي تمامه شوې ده.

د روسي جګړې د لګښت کچه په کال کې دوو میلیارد ډالرو ته رسېدلې وه، خو امریکا د افغانستان پر جګړې تر ۷۰۰ میلیارد ډېر ډالر ولګول.

برتانوي ځواکونه په ۱۸۴۲ کال تر یوې مرګونې جګړې وروسته له افغانستانه ووتل.

پر دې سربېره، د ویلو ده، چې د دغې جګړې لاسته راوړنې هم ډېرې کمې وې. کله چې ۲۵ کاله مخکې له افغانستان نه شوروي ځواکونه ووتل، نسبتاً یو ثابت نظام یې پرېښود، چې له شوروي اتحاد سره یې نژدې اړیکي پالل، د نجیب الله حکومت تر څلورو کلونو پورې دوام وکړ، خو د روسانو له وسله والو مرستو درېدو سره راوپرځېد.

خو پر افغانستان د لوېدیځ تر یرغل ۱۳ کاله وروسته، چې هدف یې د القاعدې ځپل او د طالبانو د واکمنۍ ړنګول وو، امریکا او ایتلافي ملګرو یې له دې جګړې ځانونه ستړي احساس کړل او بالاخره خپل هدف ته له رسېدو پرته یې د وتلو پرېکړه وکړه.

د القاعدې جنګیالي او اورپکي له پاکستان سره ګډې پولې ته ولېږېدل، په داسې حال کې چې طالبان د افغانستان پر سوېلي سیمو ۷۰ سلنه واک لري، شاید د روان کال په وروستیو کې د برتانوي او امریکايي ځواکونو تر وتلو ورسته، دغه کچه لا نوره لوړه شي.

د یوې بلې جګړې احتمال هم شته، د تېرو پنځو کلونو په درشل کې مې د افغان-انګریزانو د جګړې د تاریخ په اړه لیکنې کولې، چې دغې جګړې له ۱۸۳۹ تر ۱۸۴۲ پورې دوام وکړ.

لیکوال وايي، دا جګړه په ختيځ کې د لوېديځ تر ټولو لویه پوځي بدنامي ده، ځکه د هغو قبایلي او ناتوانه کسانو په لاس د نړۍ یو داسې قوي دولت ړنګ شو، چې تر ابتدايي امکاناتو پرته یې د جګړې لپاره هېڅ نه لرل.

د ۱۸۴۲ کالد جنورۍ پر شپږمه، له کابله د انګریزي لښکرو د وتلو پرمهال، له شاوخوا ۱۸۵۰۰ پوځيانو یوازې یو برتانوی ژوندی پاتې شو، مرستیال ډاکټر بریدون، ټیک شپږ ورځې وروسته جلال اباد ښار ته ورسېد.

"د ۱۹۶۳ کال اکتوبر کې، کله چې هارولډ ماکمیلان الیک دوګلاس هوم ته د لومړي وزیر څوکۍ سپارله، ځینې سپارښتنې یې وکړې چې: "زما ګران زویه، تر هغو پورې چې ته افغانستان نه لاندې کوې، روغ رمټ به یې"."

د اوسنۍ جګړې او د نولسمې پېړۍ د څلوېښتمې لسیزې د جګړو ترمنځ د پام وړ ورته والی شته، ځکه د هماغو بهرنیو ځواکونو له لوري، چې په یوه ژبه یې خبرې کولې، هماغه ښارونه لاندې شول، چې مخکنیو هغو نیولي وو، او له هماغو غونډیو او څورګو یې بریدونه وکړل.

هغه مهال شاه شجاع، چې د اوسني ولسمشر حامد کرزي د پوپلزیو له قبیلې څخه و، د لوېدیځ "نانځکه" نه وه، بلکې اصلي حریفان یې د غلجیو مشران وو، چې اوس د طالبانو په تحریک کې غلچکي بریدونه کوي.

ښکاره ده، چې دا خبره سمه نه ښکاري، چې ګني د افغانستان نیواک ناممکن دی؛ ځکه چې ګڼو امپراتوریو دار کار مخکې کړی دی، له فارسیانو نیولې تر لوی اسکندر او بیا له مغولو پورې.

خو د اقتصاد مانا دا ده چې ګني افغانستان د ښکېلاک قیمت ګاللو توان نه لري. لکه څرنګه چې په ۱۸۳۹ کال برتانویانو ته یوه مخکني مشر د تسلیمېدو پرمهال ویلي وو، دا "یوه داسې خاوره ده، چې تر ډبرو او خلکو پرته په کې بل څه نه لیدل کېږي".

هر پوځ چې افغانستان لاندې کوي، باید ډېرې پیسې ولګوي او ځاني تلفاتو ته هم غاړه کېږدي، لکه څرنګه چې برتانویانو په ۱۸۴۲ کال دا کار وکړ، او روسانو په ۱۹۸۸ کال هرڅه ومنل.

دا دی اوس شمالي اتلانتیک (ناټو) د روان کال ترپایه دې کار ته بډې وهلې دي.

د ۱۹۶۳ کال اکتوبر کې، کله چې هارولډ ماکمیلان الیک دوګلاس هوم ته د لومړي وزیر څوکۍ سپارله، ځینې سپارښتنې یې وکړې چې: "زما ګران زویه، تر هغو پورې چې ته افغانستان نه لاندې کوې، روغ رمټ به یې".

له بده مرغه، توني بلیر ته هېچا داسې نه وو ویلي.

د افغانستان په جګړه کی د نړیوال نظامی ائتلاف لس غلطۍ
د افغانستان په جګړه کی د نړیوال نظامی ائتلاف لس غلطۍ
خپرونکئ : 039 - دبېنوا اداره - کابل

د افغانستان په جګړه کی د نړیوال نظامی ائتلاف لس غلطۍ

دوکتور م ، عثمان تره کی


په برلین کی د افغانانو او آلمانیانو ګډه غونډه 
د جون 30 ـ 2012 م کال

امریکا او ملګرو یی د امنیت شورا د پریکړی له مخی پر افغانستان باندی یرغل وکړ . پریکړه د ملګرو ملتونو ( م ، م ) د منشور د ۵۱ مادی له مخی تنظیم شوي وه . د منشور ۵۱ ماده غړیو هیوادونو ته د تیری په وړاندی د مشروع دفاع حق ورپه برخه کوی . خو د وخت د حال او احوال تر اغیز لاندی، احساساتو او جذباتو په اصولو باندی برلاسی وموند : له یوی خوآ د مشروع دفاع حق د استفادی حقوقی شرایط له پامه وغورځول شول او له بلی خوآ بهرنیانو د خپلْْي جګړی په اړه د هیڅ یوي افغانی حقوقی مرجع چه ديرغلګروقوتونوپه واسطه جوړه او په رسميت پيژندل شوي وه ، موافقه ترلاسه نکړه . جګړي په یواړخیزه توګه د ناتو د اجندآ له مخی دوام وموند .
 ناتو د افغانستان په تپل شوی غیر عادلانه جګړه کی لږ تر لږه لس غلطۍ وکړي چه ځیني یی لیونتوپ ته نږدیوالی لری . موږ دلته یوازی هغو اشتباهاتو ته ګوته نیسو چه د ناتو په تاوان او د وسله وال مقاومت په ګټه تمامي شوی دي:
 
۱ ــ پدغسی یو هیواد باندی تیری، چه ماتی خوړلی امپراتوران او تاریخ پوهان ورته د امپراتوریو د هدیري لقب ورکړی دی .
 
۲ ــ بی له دی چه اقتصادی او ټولنیز چټک پرمختګ ته، چه د دیموکراسی بنسټیز بستر جوړوی، پام راواړول شی،د زورزیاتی او د جګړی د لاری د دیموکراسی تپل .
 دا احتمال شته چه د صادر شوی دیموکراسی نیمګړی ارزښتونه چه د بهرنیو ځواکونو په زور ساتل کیږی، د دوی د عسکرو د وتلو نه وروسته له منځه ولاړ شی .
 
۳ ــ پدغسی شرایطو کی چه طالبان د بن لادن په اړه مفاهمی ته حاضر وو ، د هغوی واکمنی ړنګ او د افغانستان د بی ثباتی په مقصد لمړی ګام پورته شو .
 د طالبانو او د صدام حسین واکمنی د ایران په وړاندی مقابله وزنه وه . د دواړو په ړنګولو سره، د ایران نه د لویدیځ په ضد یو سیمه ایز ځواک جوړ شو .
 
۴ ــ د ( م ، م ) د منشور او د امنیت شورآ د ۱۳۶۸ او ۱۳۷۳ پریکړو په خلاف، د مشروع دفاع حق مدعیانو د افغانستان په کورنی جګړه کی د قومونو په خپلمنځنی اختلافاتو کی « جانب دارانه » دریځ ونیو او د ناپيلتوب د دريځ اصولو ته يي درناوي ونکړ۔.
 جګړي په یوي ټاکلی جغرافیایی سیمه کی، چه پښتانه په کي اوسیږی، د قومی « ژنوساید » ( عام وژني ) په بڼه په شدت دوام وکړ۔
 پښتانه د دیورند په دواړو خواوو کی د وسله وال مقاومت د ملآ تیر جوړوی ، دوی سره دښمنی ، د دی لامل شوه چه د پښتنو په میښته سیمو کی د ناتو د لوژستیکی لاری امنیت تر ګواښ لاندی راشی او نړیوال نظامی ائتلاف ( ن ، ن ، ا ) د خپلو عسکرو د ایستلو په اړه د ستونزو سره مخ شی .
 
۵ ــ افغانی قومی لږکی په دودیزه توګه د روسیی، ایران، تاجکستان او ازبکستان په واسطه د افغانستان د ننه د نفوذ د لاسوند په توګه کارول شویدی.
 کوم چه په افغانستان کی قومی شخړو ته لمن وهل او قومونو سره جنګول ، د ( ن ، ن ، ا ) د ستراتژی د پام وړ رکن وو ، ( ن ، ن ، ا ) په لوی لاس د افغانستان په د ننه د خپلو سیمه ایزو سیالو هیوادونو د نفوذ د پراختیا زمینه برابره کړیده .
 
۶ ــ ( ن ، ن ، ا ) د جګړی د لاری یوه فاسده ، مزدوره او د جنګی جنایت کارانو تر ایسار لاندی، واکمنی په خلکو باندی تپلی ده .چه پایلی یی د حکومت او ولس تر منځ د واټن د لا ډيريدو سبب شو، نوله دي کبله د ناراضیانو له منځه، د وسله وال مقاومت د جلب او جذب پروسی د پراختیا لامل ګڼلی شو .
 
۷ ــ ( ن ، ن ، ا ) پدغسی شرایطو کی چه په سومالی، لبنان ، لیبیا او سوریه کي جنګی جنایت کارانو پسی ناکراری کوی ، په افغانستان کی په جنګی جنایت تورن کسانو سره په ائتلاف کی قرار لری او د دوی د محاکمی مخه نیسی .
 په داسي حال کي چه وسله وال مقاومت د جنګی جنایت کارانو محاکمه په اجندآ کی لری ، د ( ن ، ن ، ا ) « یک بام و دو هوا » دوه ګوني سیاست د ولس پام ، د خپلواکی او عدالت د یو ملی او ولسی ځواک په توګه، وسله وال مقاومت خواته اړولی ده .
 
۸ ــ مړو، شهیدانو او قرآن ته توهین او د ملکی خلکو پروګرام شوی ارادی وژنه، یعنی دولتی تروریزم ، چه پرته د اخلاقی څرګندونو نه ( معذرت ) کومه حقوقی پایلی ( تاوان ، محاکمه ) نه لرلي، د اشغالګرو قوتونو په وړاندی د خلکو بالقوه او بالفعله دښمنی ته لمن وهلی ده ، چي د هغه نه وسله وال مقاومت ګټه پورته کړیده .
 
۹ ــ په یوه لسیزه جګړه کی امریکا د وسله والو مخالفینو سره د مذاکراتو په اړه نه یوازی زړه نا زړه وه، بلکه د یو ناسنجول شوی او ماجراغوښتونکي دریځ په بنسټ باندی يي، دوی جګړی ته ولمسول : د خبرواترو تړل شوی دروازی وسله وال مقاومت دیته اړ کړ چه د اوږدمهالی جګړی د چمتووالی په مقصد د خپل جنګی پوتانسیل د پراختیا په مقصد خپلی اړیکی د ټولو سیاسی ـ مذهبی بنسټ پالو ډلو ټپلو او په سیمه کی د لویدیځ ضد دولتونو سره لازیاتی پیاوړی کړی . د تروریزم سره جګړه د دولتی او غیر دولتی تروریزم په جګړه بدله شوه. جګړه د خپل لمړنی طبعی، ساده او اعتدالی مسیر څخه منحرفه او پیچلی شوه . دغي پيچلتیا د سولی هلی ځلی د ستونزو سره مخامخ کړي .
 
۱۰ ــ د ( ن ، ن ، ا ) لسمه غلطی د افغانستان د جګړی افغانی کیدل دی : کله چه بهرنی ځواکونه په تدریج سره د افغانستان نه وځی، امنیتی چاری د ( ن ، ن ، ا ) د یونتونو نه افغانی امنیتی اورګانونو ته لیږدول کیږی . په داسي حال کي چه نوموړو اورګانونو په سیمه ايزو ، قومي ، ژبني او تنظیمي محور باندی جوړښت موندلی دی ، د بهرنیو قواوو د وتلو سره جوخت ،دا احتمال شته چه جګړه د دوو جغرافیایی او اتنیکی سیمو په منځ کی پیل شي : د جهاد د لسیزی د تعامل له مخی به د جګړی دواړه اړخونه د ګاونډيو او د سیمی هیوادونو د ملاتړ نه برخمن شی . په دي توګه د « جګړی افغانی کیدل » د « جګړی د لبنانی کیدو » استقامت غوره کوی .
 په لنډه توګه! د بهرنیو ځواکونو لخوا افغانی لوری ته د امنیتی وڼدی د لیږد پروسه د افغانستان او د سیمی د امنیت په وړاندی د ماجرا او خطر نه ډکه یوه توطئه ده چه باید د لاندی اقداماتو په نیولو سره یی مخه ونیول شی :
 باید د وسله وال مقاومت سره د سولی د یو « پروګرام » په چوکات کی خبری اتری ادامه ومومی . په نوموړی پروګرام کی د جګړه ایز حالت او د سولی او سیاسی ثبات په منځ کی یو انتقالی پړاو په نظر کی ونیول شی : یو مسلکی او ناپییلی حکومت د وسله والو مخالفینو په خوښه د دوو نه تر څلورو کلونو پوری په سیاسی واک باندی خپله قبضه ټینګه کړی .
 لنډ مهالي حکومت به د ملی واکمنی د تآمین او د سولی او سیاسی ثبات په مقصد : 
ــ د جنګ سالارانو، د عامه شتمنیو لوټمارانواو د بهرنیو استخباراتو د اغيز نه پاکه، سالمه اداره جوړوی .
 ــ بهرنی انډوليز سیاست به غوره کوی . 
ــ د بهرنیو قواوو د وتلو مهال ویش به ټاکی . 
ــ د جنګی کورنی او بهرنی جنایت کارانو د محاکمی زمینه به برابروی . 
ــ د بهرنیو ځواکونو په لنډ مهال حضور باندی ( تر ۲۰۱۴ م کال پوری ) به د دولت ولکه ټینګوی
 ــ موازی قوتونه ( خصوصی کمپنی ګانی ، سیمه ایز پولیس ... ) به لنګوی . 
ــ د دوستو هیوادونو په مرسته د ملی ـ مسلکی وسله والو قواوو د جوړیدو د پاره به یو پلان تنظیم او پلی کوی .
 ــ په انکشافی او عادی بودجه کی به د دولت ولکه ټینګوی، او د افغانستان د طبعي شتمنيو په ګټه اخيستني سره به، هيواد اقتصادي خودکفايي پړاو ته رسوي .
 ــ نوی اساسی قانون به تسویدوی او لویي جرګی ته به يي د تصویب په موخه وړاندی کوی .
 ــ انتخابات به تنظیموی ( په انتخاباتو کی د لنډ مهاله حکومت غړی ځان کاندیدولی نشی ) .
 د ( ن ، ن ، ا ) د ټولو دغو اشتباهاتو له کبله ، افغانستان د بهرنیو قوتونو د پاره په یو دښمن چاپیریال بدل شوی دی: بهرنی سرتيري د سفر او حضر په وخت کی د ټولو متحرکو شیانو نه ویره احساسوی: د سپرلیو په موټرو، د ودونو په مجلسونو او د مظاهره کونکو په ټولنو باندی ډزی، چه د ملکی تلفاتو کچه يي لوړه کړیده، د همدغي ویری زیږنده ده .
 
څو پیغامونه : 
امریکا باید : 
ــ د دغه واقعیت په نظر کی نیولو سره، چه جګړه بن بست ته رسیدلی ده ، د سولی د یو پروګرام په چوکات کی د وسله وال مقاومت سره په نیغه خبری اتری وکړی .
 ــ د یو ملی ـ اسلامی ، سیاسی مرکزیت د جوړیدو په وړاندی چه د راتلونکی نظام بنسټ جوړوی خنډ رامنځته نکړی . نوموړی نظام به دی ته چمتو وی چه د نړیوالو قوانینو په درناوی او د هیواد د ملی ګټو په پام سره د سیمی د شخړو د هواری په مقصد د بهرنیانو سره همکاری وکړی .
 ــ د دغي لس کلنی جګړي د جنګی جنایاتو د څیړنی په اړوند، چه ناتو يي یو اړخ جوړوی، یو ګډ کمسیون ( د وسله والو مخالفینو په خوښه افغانی نوی واکمنی او بهرنی لوری ) د جوړولو بند او بست وکړی .
 کابل حکومت باید : 
ــ د هغو جنګی عملیاتو سره چه د ناتو د لاری ترسره کیږی او په ترڅ کی یی ملکی کسان وژل کیږی، خپل نه همکاری اعلام کړی .
 ــ انتخابات چه د جګړی د دوام په مقصد یوه توطئه ده تحریم کړی . 
ــ کله چه د وسله وال مقاومت سره خبری اتری مثبتی پایلی ته رسیږی ، د کابل حکومت ډله ایزه استعفآ اعلام کړی .
 وسله وال مقاومت باید : 
ــ د جنګی تحرکاتو په څنګ کی سیاسی کار وکړی . 
ــ د تمدن د ارزښتونو د لاسته راوړنو سره، چه د اسلام د مقدساتو سره په ټکر کی نه وی، روغه جوړه وکړی .
 ــ ناتو ته ډاډ ورکړی چه ثبات لرونکي افغانستان هیچاته امنیتی ګواښ نه رامنځته کوی .
 ولس باید : 
ــ د ګډ ژوند هنر زده کړی او د بهرنیانو د نفاق اچولو د سیاست ښکار نشی . 
« پای » 
فرانسه 
د جون ۱۵ ـ ۲۰۱۴ م کال

 


وکتور م ، عثمان تره کی
04.03.2013
د افغانستان په جګړه کی د نړیوال نظامی ائتلاف لس غلطۍ...
د افغانستان په جګړه کی د نړیوال نظامی ائتلاف لس غلطۍ
خپرونکئ : 039 - دبېنوا اداره - کابل

د افغانستان په جګړه کی د نړیوال نظامی ائتلاف لس غلطۍ

دوکتور م ، عثمان تره کی


په برلین کی د افغانانو او آلمانیانو ګډه غونډه 
د جون 30 ـ 2012 م کال

امریکا او ملګرو یی د امنیت شورا د پریکړی له مخی پر افغانستان باندی یرغل وکړ . پریکړه د ملګرو ملتونو ( م ، م ) د منشور د ۵۱ مادی له مخی تنظیم شوي وه . د منشور ۵۱ ماده غړیو هیوادونو ته د تیری په وړاندی د مشروع دفاع حق ورپه برخه کوی . خو د وخت د حال او احوال تر اغیز لاندی، احساساتو او جذباتو په اصولو باندی برلاسی وموند : له یوی خوآ د مشروع دفاع حق د استفادی حقوقی شرایط له پامه وغورځول شول او له بلی خوآ بهرنیانو د خپلْْي جګړی په اړه د هیڅ یوي افغانی حقوقی مرجع چه ديرغلګروقوتونوپه واسطه جوړه او په رسميت پيژندل شوي وه ، موافقه ترلاسه نکړه . جګړي په یواړخیزه توګه د ناتو د اجندآ له مخی دوام وموند .
 ناتو د افغانستان په تپل شوی غیر عادلانه جګړه کی لږ تر لږه لس غلطۍ وکړي چه ځیني یی لیونتوپ ته نږدیوالی لری . موږ دلته یوازی هغو اشتباهاتو ته ګوته نیسو چه د ناتو په تاوان او د وسله وال مقاومت په ګټه تمامي شوی دي:
 
۱ ــ پدغسی یو هیواد باندی تیری، چه ماتی خوړلی امپراتوران او تاریخ پوهان ورته د امپراتوریو د هدیري لقب ورکړی دی .
 
۲ ــ بی له دی چه اقتصادی او ټولنیز چټک پرمختګ ته، چه د دیموکراسی بنسټیز بستر جوړوی، پام راواړول شی،د زورزیاتی او د جګړی د لاری د دیموکراسی تپل .
 دا احتمال شته چه د صادر شوی دیموکراسی نیمګړی ارزښتونه چه د بهرنیو ځواکونو په زور ساتل کیږی، د دوی د عسکرو د وتلو نه وروسته له منځه ولاړ شی .
 
۳ ــ پدغسی شرایطو کی چه طالبان د بن لادن په اړه مفاهمی ته حاضر وو ، د هغوی واکمنی ړنګ او د افغانستان د بی ثباتی په مقصد لمړی ګام پورته شو .
 د طالبانو او د صدام حسین واکمنی د ایران په وړاندی مقابله وزنه وه . د دواړو په ړنګولو سره، د ایران نه د لویدیځ په ضد یو سیمه ایز ځواک جوړ شو .
 
۴ ــ د ( م ، م ) د منشور او د امنیت شورآ د ۱۳۶۸ او ۱۳۷۳ پریکړو په خلاف، د مشروع دفاع حق مدعیانو د افغانستان په کورنی جګړه کی د قومونو په خپلمنځنی اختلافاتو کی « جانب دارانه » دریځ ونیو او د ناپيلتوب د دريځ اصولو ته يي درناوي ونکړ۔.
 جګړي په یوي ټاکلی جغرافیایی سیمه کی، چه پښتانه په کي اوسیږی، د قومی « ژنوساید » ( عام وژني ) په بڼه په شدت دوام وکړ۔
 پښتانه د دیورند په دواړو خواوو کی د وسله وال مقاومت د ملآ تیر جوړوی ، دوی سره دښمنی ، د دی لامل شوه چه د پښتنو په میښته سیمو کی د ناتو د لوژستیکی لاری امنیت تر ګواښ لاندی راشی او نړیوال نظامی ائتلاف ( ن ، ن ، ا ) د خپلو عسکرو د ایستلو په اړه د ستونزو سره مخ شی .
 
۵ ــ افغانی قومی لږکی په دودیزه توګه د روسیی، ایران، تاجکستان او ازبکستان په واسطه د افغانستان د ننه د نفوذ د لاسوند په توګه کارول شویدی.
 کوم چه په افغانستان کی قومی شخړو ته لمن وهل او قومونو سره جنګول ، د ( ن ، ن ، ا ) د ستراتژی د پام وړ رکن وو ، ( ن ، ن ، ا ) په لوی لاس د افغانستان په د ننه د خپلو سیمه ایزو سیالو هیوادونو د نفوذ د پراختیا زمینه برابره کړیده .
 
۶ ــ ( ن ، ن ، ا ) د جګړی د لاری یوه فاسده ، مزدوره او د جنګی جنایت کارانو تر ایسار لاندی، واکمنی په خلکو باندی تپلی ده .چه پایلی یی د حکومت او ولس تر منځ د واټن د لا ډيريدو سبب شو، نوله دي کبله د ناراضیانو له منځه، د وسله وال مقاومت د جلب او جذب پروسی د پراختیا لامل ګڼلی شو .
 
۷ ــ ( ن ، ن ، ا ) پدغسی شرایطو کی چه په سومالی، لبنان ، لیبیا او سوریه کي جنګی جنایت کارانو پسی ناکراری کوی ، په افغانستان کی په جنګی جنایت تورن کسانو سره په ائتلاف کی قرار لری او د دوی د محاکمی مخه نیسی .
 په داسي حال کي چه وسله وال مقاومت د جنګی جنایت کارانو محاکمه په اجندآ کی لری ، د ( ن ، ن ، ا ) « یک بام و دو هوا » دوه ګوني سیاست د ولس پام ، د خپلواکی او عدالت د یو ملی او ولسی ځواک په توګه، وسله وال مقاومت خواته اړولی ده .
 
۸ ــ مړو، شهیدانو او قرآن ته توهین او د ملکی خلکو پروګرام شوی ارادی وژنه، یعنی دولتی تروریزم ، چه پرته د اخلاقی څرګندونو نه ( معذرت ) کومه حقوقی پایلی ( تاوان ، محاکمه ) نه لرلي، د اشغالګرو قوتونو په وړاندی د خلکو بالقوه او بالفعله دښمنی ته لمن وهلی ده ، چي د هغه نه وسله وال مقاومت ګټه پورته کړیده .
 
۹ ــ په یوه لسیزه جګړه کی امریکا د وسله والو مخالفینو سره د مذاکراتو په اړه نه یوازی زړه نا زړه وه، بلکه د یو ناسنجول شوی او ماجراغوښتونکي دریځ په بنسټ باندی يي، دوی جګړی ته ولمسول : د خبرواترو تړل شوی دروازی وسله وال مقاومت دیته اړ کړ چه د اوږدمهالی جګړی د چمتووالی په مقصد د خپل جنګی پوتانسیل د پراختیا په مقصد خپلی اړیکی د ټولو سیاسی ـ مذهبی بنسټ پالو ډلو ټپلو او په سیمه کی د لویدیځ ضد دولتونو سره لازیاتی پیاوړی کړی . د تروریزم سره جګړه د دولتی او غیر دولتی تروریزم په جګړه بدله شوه. جګړه د خپل لمړنی طبعی، ساده او اعتدالی مسیر څخه منحرفه او پیچلی شوه . دغي پيچلتیا د سولی هلی ځلی د ستونزو سره مخامخ کړي .
 
۱۰ ــ د ( ن ، ن ، ا ) لسمه غلطی د افغانستان د جګړی افغانی کیدل دی : کله چه بهرنی ځواکونه په تدریج سره د افغانستان نه وځی، امنیتی چاری د ( ن ، ن ، ا ) د یونتونو نه افغانی امنیتی اورګانونو ته لیږدول کیږی . په داسي حال کي چه نوموړو اورګانونو په سیمه ايزو ، قومي ، ژبني او تنظیمي محور باندی جوړښت موندلی دی ، د بهرنیو قواوو د وتلو سره جوخت ،دا احتمال شته چه جګړه د دوو جغرافیایی او اتنیکی سیمو په منځ کی پیل شي : د جهاد د لسیزی د تعامل له مخی به د جګړی دواړه اړخونه د ګاونډيو او د سیمی هیوادونو د ملاتړ نه برخمن شی . په دي توګه د « جګړی افغانی کیدل » د « جګړی د لبنانی کیدو » استقامت غوره کوی .
 په لنډه توګه! د بهرنیو ځواکونو لخوا افغانی لوری ته د امنیتی وڼدی د لیږد پروسه د افغانستان او د سیمی د امنیت په وړاندی د ماجرا او خطر نه ډکه یوه توطئه ده چه باید د لاندی اقداماتو په نیولو سره یی مخه ونیول شی :
 باید د وسله وال مقاومت سره د سولی د یو « پروګرام » په چوکات کی خبری اتری ادامه ومومی . په نوموړی پروګرام کی د جګړه ایز حالت او د سولی او سیاسی ثبات په منځ کی یو انتقالی پړاو په نظر کی ونیول شی : یو مسلکی او ناپییلی حکومت د وسله والو مخالفینو په خوښه د دوو نه تر څلورو کلونو پوری په سیاسی واک باندی خپله قبضه ټینګه کړی .
 لنډ مهالي حکومت به د ملی واکمنی د تآمین او د سولی او سیاسی ثبات په مقصد : 
ــ د جنګ سالارانو، د عامه شتمنیو لوټمارانواو د بهرنیو استخباراتو د اغيز نه پاکه، سالمه اداره جوړوی .
 ــ بهرنی انډوليز سیاست به غوره کوی . 
ــ د بهرنیو قواوو د وتلو مهال ویش به ټاکی . 
ــ د جنګی کورنی او بهرنی جنایت کارانو د محاکمی زمینه به برابروی . 
ــ د بهرنیو ځواکونو په لنډ مهال حضور باندی ( تر ۲۰۱۴ م کال پوری ) به د دولت ولکه ټینګوی
 ــ موازی قوتونه ( خصوصی کمپنی ګانی ، سیمه ایز پولیس ... ) به لنګوی . 
ــ د دوستو هیوادونو په مرسته د ملی ـ مسلکی وسله والو قواوو د جوړیدو د پاره به یو پلان تنظیم او پلی کوی .
 ــ په انکشافی او عادی بودجه کی به د دولت ولکه ټینګوی، او د افغانستان د طبعي شتمنيو په ګټه اخيستني سره به، هيواد اقتصادي خودکفايي پړاو ته رسوي .
 ــ نوی اساسی قانون به تسویدوی او لویي جرګی ته به يي د تصویب په موخه وړاندی کوی .
 ــ انتخابات به تنظیموی ( په انتخاباتو کی د لنډ مهاله حکومت غړی ځان کاندیدولی نشی ) .
 د ( ن ، ن ، ا ) د ټولو دغو اشتباهاتو له کبله ، افغانستان د بهرنیو قوتونو د پاره په یو دښمن چاپیریال بدل شوی دی: بهرنی سرتيري د سفر او حضر په وخت کی د ټولو متحرکو شیانو نه ویره احساسوی: د سپرلیو په موټرو، د ودونو په مجلسونو او د مظاهره کونکو په ټولنو باندی ډزی، چه د ملکی تلفاتو کچه يي لوړه کړیده، د همدغي ویری زیږنده ده .
 
څو پیغامونه : 
امریکا باید : 
ــ د دغه واقعیت په نظر کی نیولو سره، چه جګړه بن بست ته رسیدلی ده ، د سولی د یو پروګرام په چوکات کی د وسله وال مقاومت سره په نیغه خبری اتری وکړی .
 ــ د یو ملی ـ اسلامی ، سیاسی مرکزیت د جوړیدو په وړاندی چه د راتلونکی نظام بنسټ جوړوی خنډ رامنځته نکړی . نوموړی نظام به دی ته چمتو وی چه د نړیوالو قوانینو په درناوی او د هیواد د ملی ګټو په پام سره د سیمی د شخړو د هواری په مقصد د بهرنیانو سره همکاری وکړی .
 ــ د دغي لس کلنی جګړي د جنګی جنایاتو د څیړنی په اړوند، چه ناتو يي یو اړخ جوړوی، یو ګډ کمسیون ( د وسله والو مخالفینو په خوښه افغانی نوی واکمنی او بهرنی لوری ) د جوړولو بند او بست وکړی .
 کابل حکومت باید : 
ــ د هغو جنګی عملیاتو سره چه د ناتو د لاری ترسره کیږی او په ترڅ کی یی ملکی کسان وژل کیږی، خپل نه همکاری اعلام کړی .
 ــ انتخابات چه د جګړی د دوام په مقصد یوه توطئه ده تحریم کړی . 
ــ کله چه د وسله وال مقاومت سره خبری اتری مثبتی پایلی ته رسیږی ، د کابل حکومت ډله ایزه استعفآ اعلام کړی .
 وسله وال مقاومت باید : 
ــ د جنګی تحرکاتو په څنګ کی سیاسی کار وکړی . 
ــ د تمدن د ارزښتونو د لاسته راوړنو سره، چه د اسلام د مقدساتو سره په ټکر کی نه وی، روغه جوړه وکړی .
 ــ ناتو ته ډاډ ورکړی چه ثبات لرونکي افغانستان هیچاته امنیتی ګواښ نه رامنځته کوی .
 ولس باید : 
ــ د ګډ ژوند هنر زده کړی او د بهرنیانو د نفاق اچولو د سیاست ښکار نشی . 
« پای » 
فرانسه 
د جون ۱۵ ـ ۲۰۱۴ م کال

 


وکتور م ، عثمان تره کی
روسي پارلمان : زرګونه نیول شوي پولنډیان شوروي ځواکونو ووژل.
روسي پارلمان : زرګونه نیول شوي پولنډیان شوروي ځواکونو ووژل.

روسي پارلمان

د خاتين ټولوژنې پړه پر ستالین واچوله

خاتین

په ۱۹۴۳ کال کې د خاتین اخیستل شوی عکس، چې خلک د وژل شوو او خښو شوو کسانو مړي راوباسي.

روسي چارواکو داسې اعلامیه خپره کړې چې د دویمې نړیوالې جګړې پرمهال د پولنډ د خاتین په سیمه کې زرګونو پولنډیانو د وژنې پړه د هغه وخت پر مشرجوزف ستالین وراچوي.

هغه مهال زرګونه نیول شوي پولنډیان شوروي ځواکونو ووژل.

نیمه پېړۍ شوروي اتحاد ددې وژنو پړه پرجرمني نازیانو اچوله، خو په ۱۹۹۰ کال کې روسانو دا پړه ومنله.

د پولنډ د پارلمان مشر د روسیې دا ګام وستایه اوزیاته یې کړه چې دا به پولنډ ته د روسي ولسمشردميتري میدویدیف د سفرپه درشل کې د دواړوهېوادونو ترمنځ اړیکي ښه کړي.

روسي پارلمان ویلي ستالین پخپله د زرګونو نیول شوو پولنډيانو د وژلو امر کړی و.

په اعلامیه کې راغلي، چې "د دې پېښې په اړه مالومات په ارشیف کې د څو لسیزو لپاره پټ ساتل شوي ول، خو اوس یې دا وخت رارسېدلی، چې د دې وژنې امر پخپله ستالین او د شوروي اتحاد د هغه وخت ځينو قومندانانو ورکړی و. "

ستالین

روسي پارلمان ویلي ستالین پخپله د زرګونو نیول شوو پولنډيانو د وژلو امر کړی و.

خو روسي کمونيستي ګوند چې په پارلمان کې د لږکیو په سترګه ورته کتل کېږي، له دې اعلامیې سره مخالفت ښودلی او زیاتره غړو یې ټینګار کړی چې نازیان د دې غمیزې پړه ول.

خاتین چې د روسیې په لوېديځ کې پرته سیمه ده، د جرمني د نازیانو د پوځ تر کنټرول لاندې نه وه.

25.01.2012
روسي پارلمان : زرګونه نیول شوي پولنډیان شوروي ځواکونو ووژل....
روسي پارلمان : زرګونه نیول شوي پولنډیان شوروي ځواکونو ووژل.

روسي پارلمان

د خاتين ټولوژنې پړه پر ستالین واچوله

خاتین

په ۱۹۴۳ کال کې د خاتین اخیستل شوی عکس، چې خلک د وژل شوو او خښو شوو کسانو مړي راوباسي.

روسي چارواکو داسې اعلامیه خپره کړې چې د دویمې نړیوالې جګړې پرمهال د پولنډ د خاتین په سیمه کې زرګونو پولنډیانو د وژنې پړه د هغه وخت پر مشرجوزف ستالین وراچوي.

هغه مهال زرګونه نیول شوي پولنډیان شوروي ځواکونو ووژل.

نیمه پېړۍ شوروي اتحاد ددې وژنو پړه پرجرمني نازیانو اچوله، خو په ۱۹۹۰ کال کې روسانو دا پړه ومنله.

د پولنډ د پارلمان مشر د روسیې دا ګام وستایه اوزیاته یې کړه چې دا به پولنډ ته د روسي ولسمشردميتري میدویدیف د سفرپه درشل کې د دواړوهېوادونو ترمنځ اړیکي ښه کړي.

روسي پارلمان ویلي ستالین پخپله د زرګونو نیول شوو پولنډيانو د وژلو امر کړی و.

په اعلامیه کې راغلي، چې "د دې پېښې په اړه مالومات په ارشیف کې د څو لسیزو لپاره پټ ساتل شوي ول، خو اوس یې دا وخت رارسېدلی، چې د دې وژنې امر پخپله ستالین او د شوروي اتحاد د هغه وخت ځينو قومندانانو ورکړی و. "

ستالین

روسي پارلمان ویلي ستالین پخپله د زرګونو نیول شوو پولنډيانو د وژلو امر کړی و.

خو روسي کمونيستي ګوند چې په پارلمان کې د لږکیو په سترګه ورته کتل کېږي، له دې اعلامیې سره مخالفت ښودلی او زیاتره غړو یې ټینګار کړی چې نازیان د دې غمیزې پړه ول.

خاتین چې د روسیې په لوېديځ کې پرته سیمه ده، د جرمني د نازیانو د پوځ تر کنټرول لاندې نه وه.

Bon 2nd Conference for Afghanistan in 5 Dec 2011
Bon 2nd Conference for Afghanistan in 5 Dec 2011

 

بسم اله الرحمن الرحیم

 

محترم محمد اسمعیل (یون) صاحب السلام علیکم 


             محترم مقام اداره موږ ته د لاندینی متن ځواب راولیږی نو موږ به بیا ډیره مننه د ر څخه وکړو.      

محترمه! دبن  لومړی غونډه دافغانستان دحالاتوپه باب دهیواد د ۲۰ کالنیو جنکونو او شخړوچی دباند ینیودولتونو د سیا سی، اقتصادی اوپوځی  تګ لاری په اساس پر افغانانو تپل شوی وی،دملګرو ملتو ترمشری لاندی۱۱ کاله مخکی کی جوړه شوه ، نودبن د لومړی غونډی دجوړیدو سره سم ، ځینی خوشبوره افغانان په افغانستان کی د سرتاسری صلحی  راتګ ته ښه په تمه شول. ولی دافغانستان خلکو ته دغی  سرتاسری صلحی او امینیت  تمه  په واخشت، زورازموینه ،افغان واژنه  دناټو دپوځیانو اودافغانی په بهرپوری تاړل شویو واسلاوالو ډلو له خوا،دانسانی کرمت په ضـد وخشیانه زندانونه ،دمخادره موادوډیریدل ،اداری دولتی فساد ......بدله شوه.            

محترمه! ټولو ته ښه جواته ده چی دافغانستان خلک یوازی د صلحی ،امنیت ،خپلواکی،د  باندنیو هیوادوپرافغانانوباندی  تیرای اوکورانیو چارو کی لاس نه وهلو منظمی پروفوسونلی دولتی اداری چوکا ټ کی کولای شی چی په خپل هیواد کی د وطن لپاره آزاد کار وکړی او خپلی ټولنی ته د ژوند په هرپړکی رشد او وده ورکړی .                                                                                                         

       ۳۲کالنه شخړه چی اوس هم په بیړه مخ په وړاند ی راوانه ده زموږ دهیواد په میلیونونو وګړی  يي له منځه وړی او و ړي یی اوپه میلیونونو وګړی يی کډوالۍ ته مجبور کړل او دغه پروسه اوس هم دوام لری ، بد بختی ،لوږه ،تنده ،بیسوادی هم پر مخ راوانه ده. پخوانی ددولت مامورین د مختلفو تخصوصو عالمان ، پوځی او ملکی  تخنیکی کاد رونه په وظیفو  کی کم منل کیږی، دناتو پوځی عملیاتو په نتیجه کی ټول بی ګنه خلک کوچنیان ،ښځی او سپین ګیږی له منځه ځی داسی معلومیږی چی دناتو پوځیان په افغانیستان کی  نه د صلحی او امینیت دنده اجرا کوی بلکه دوی  دافغان واژلو یوه واسیله ګرځیدلی ده اودوی د افغان وژلو  پیښی په بل ډول خپلو دولتی مشرانوته راپورت ورکوی نو ځکه د واقیعت څخه  په یو لوی  وټن لیری په انحرافی توګه  افغان واژنه څیړل کیږی ، چی دغه ټولی ستونځی او افغان واژنه  د ناتو د پوځ په موجود یت کی د ملکروملتودپردی لاندی  په افغانستان کی پر مخ روانه ده ، نوځکه د افغانستان دخلکو کرکه او نفرت د ناتواوملګرو ملتونو د پوځونو ، با الخصوص د امریکا د پوځیانو په مقا بل کی نوره هم په شد ت ډیره  مخته ځي.  چی دغه کرکه د نړی ټول ولسونه عملی په سترګو وینی.   

دافغانستان  په باره کی د امریکا اوناتو  اوسنی پوځی کړند لاره،چی ویل کیږی تر ۲۰۱۴ کاله پوری ددوی پوځیان دافغانستان له خاوری څخه وزی مګر پوځی اډی باید ځای په ځای کړی ،دپوځی اډو دجوړه ول زموږ په نظر یوه بله لویه سهوه ده ، چی  دپوځی اډو پاتی کیدلو له امله به نور څولسیسیز کالونه شخړه اوجنک دافغانستان په خاوره کی دوام وکړی . ښه به دا وی چی باند ینی پوځیان د افغانستان دخاوری څخه ورورو د یوه ټاکلی تړون په بنسټ په یوه معلوم  ګراف بیدون دپوځی اډو د جوړه ولوڅخه ووزی. او یوازی پوځی  متخصیصین ،مشاویرین  زموږد متخصیصینو سره څنګ په څنګ  زموړ د ملی پوځ ،ملی پولیسو اودولتی استخباراتو کار کونکی  تربیه او مجهزکړی. تراوسه پوری زموږ د ملی پوځ د تقویه کولو په باره کی ډیر کم کا رونه شوی دی چی د یادولو وړ هیڅ نه دی

محترمه! موږ او تاسوته ښه معلومه ده چی په افغانستان کی د ناتو د پوځیانو په ضد دافغانستان خلک جنګیږی ،یعنی خلک د پرادیو مداخله نه منی ،  که تاریخ ته یولنډه کتنه وشی نو معلومیږی چی یونانیان (الکساندر مقدونی چی دوه واره  هلته ټپی هم شه) یوازی  دآریا په ټاټوبی  (اوسنی افغانستان) کی  د ډیرو تلافاتو او سخت مقاومت سره مخامخ شول ، د عرابانو او د هغوی طرف دارانو په مقا بل کی ۴۰۰ کاله افغانان جنګیدل ، چنګیز او تیموریانو  (مغولو او د هغو پایڅوړو)، زموږد پښتانو مکملی قابلی او قامونه له منځه وړی دی مګر بیا هم دوی  ماتی خوړلی ده  اوافغانانوخپله ازادی اخیستی ده .د انګریزانو استعماری امپراطوری ته په دریو جنګو کی افغانانو دوی  ته ماتی ورکړی او استقلال مو په یوڅه کمو ضیغاتو لاسته راوستلی دی. د پخوانی شوراوی اتحاد پوځی تیرای  زموږ په خاوره باندی چی غوښتل يی په افغانستان باندی پخوانی خپله ایدالوژی تد بیق کړی مګر دوی دجنګ میدان وبایله، افغانانو دوی ته سم کلک ځواب ورکړ او د افغانستان څخه ووتل.  نوپه ۲۰۰۱ کال کی کله چی د امریکا متحده ایالاتو او ناتو  پوځیان د افغانستان خاوری ته ورننوتل لکه دپخوا په شان چی پرادیو تیرای کړی و،بیا هم افغانانو  دغه ددوی عمل یو باندنی تجاوزی برید و باله او بل دا چی د امریکا پو ځیان د پښتانو کلتور او رواجونه هیڅ په نظر کی نه نیسی ، اود پوځی عملیاتوپه خاطر کورو ته په خپل سر داخلیږی ، نو په کور کی هرڅوک (ښځی ،کوچنیان،سپین ګیری اوځوانان) چی وی دځان او دناموس د ساتنی په خاطر هرشی (لرګی،تبر او توپک ) چی لاس ته ورشی ددوښمن په مقابل کی د مجبوریت له مخی په کاراچاوی او د پوځی تیری نه وروسته دهغوی خپلوان دخپل غچ اخیستلو ته مجبوروی . چی په نتیجه کی نوی تا‍زه سرتیری منځته راځی او جنګ کوی، چی دغه دورانی پروسه ډیره اوږدیږی یانی پښتانه غچ اخلی او امریکایان به پری بمبارد  کوی  نوپدی اساس ځکه د افغانستان  د خلکو کرکه د امریکا او ناتو پوځیانو په مقابل کی نوره هم څوچنده  ډیریږی.                                                                                                                     موږاوتاسی ښه پوهیږو چی اوس هم دغه د افغانستان جنګ ‌‌‌ځپلی ،دخپل غچ اخیستونکی په وطن مین خلک  د ناتو با لخصوص دامریکا د پوځیانو په مقابل کی د مرګ تر اخیری سلګې پوری جنکیږی اود خپل ناموس او خاوری څخه د فاع کوی. مګر بد بختنه چی ببن المللی تروریستان ددغو غمجنو پبښو څخه ناوړه استفاده کوی، نو پدی اساس دافغانستان دهغوخلکو سره چی مستقیمأ د باند ینیو پوځیانو په مقابل کی جنګیږی اوپه جنګ کی يی خپلوان  له لاسه ورکړی وی باید نیږدی د زړه له کومی او صمیمانه بی له ټاګۍ څخه دروغی جوړی ننواتی پخلاکیدو اړیکی ددوی سره ټینګ کړای شی ددوی غوښتنی ،طرحی پشنیهادونه او جوړه وونکی نظرونه دپښتون والی دپرانڅیپو په بنسټ باید په عمل کی پیاده شی

زمږو وړاندیزونه د بن دغونډی د ګډون کونکو په باره کی په دی ډول دی :

-د بن غونډی مشری دافغانستان ددولت دمشرتبه پلاس کی باید وی.

- دبن دغونډی نور  اصلی اواساسی ونډه لرونکی  هغه وطن پرسته  افغانان څه  په هیواد کی ،څه په بهر کی چی دیوه واحد افغانستان ،دمځکی دتمامیت ،خپلواکی ،دملی شتمنی دساتلو ،افغانستان دنورو میلیاتو ژبی- کلتور-مذهب ته په درانه سترګه کتلو ،دتکامل اوزده کړی سره د تعصب نه لرلو  په ټکو باندی ټینګ والاړ او عملی کدامونه اخلی، برخه واخلی .چی  دغه دبن دغونډی ګډون کونکی   دډول ډول  ټولنیزو ډلو ا فغانانوڅخه په لاندی ډول  موږ په ګوته کولای شو:

۱- دافغانستان دټولو میلیاتو نواوقومونوڅخه  دکمیت دتناسب  په بنسټ ددوی ټاکل شوی استازی

۲- افغانی اجتماعی اوسیاسی رسمی رجیسترشویو ډلو دکمیت  په نظرکی نیولو استازی

۳- هغه وسلاوالی ډلی چی له تراوسه يی واسله په لاس کی ده او په جګه شمله دخپل وطن ،  ناموس،کورانۍ،قام او میلت څخه په میړانه  دفاع کوی  استازی .

۴- دهغو شهیدانوافغانانو ټاکل شوی استازی چی دبهرانیو هیوادونو دپوځی تیری  له امله  ي خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.

۵- دتاریخ ،حقوقو او نورو ریشتو پوهانو استازی.

۶- د افغانستان د ټولو زونو مخه ور او فوق العده   استازی

دبن دغونډی  نورو بهرانیو او همسیا هیوادوکتونکو استازو څخه داهیله ده چی نور په افغانستان کی دفوتبال لوبی  ختمی کړی  اود منطقی د امنیت اوسلحی  راواستلول

لپاره  د یوی ګډی پروژی پلان دپورتنیو  یادشویو ډلو استازوافغانانو په ګډه خوښه  سره په یوه ځای  طرحه   او په عملی کولوکی ي کارورباندی  وکړی . دافغانستان په کورانیو چارو کی دلاس وهنی څخه صادقانه  ډډه،دملګرو ملتونو قوانینوسره سم په افغانستان کی  دبشری حقوقو ته احترام  او دخپلو سیاسی ،اقتصادی ،سرحدی ،ژبنی او مذهبی  غښتنو دافراتی وسلاوالو ډلو اوپوځ په واسطه په افغانستان کی نوری بندی کړی .

     زموږپه نظر دپورتنیو ستونځواو..... دراکمولو دمشرتبه په اداری چوکاټ کی که لاندینواساسی ټکوته پام لرنه وشی اوعملی بڼه ورکړای شی دابه دافغانستان دخلکود صلحی اواوامینیت دراتګ یوښه زیری وی.

 ۱- د باند ینو هیوادو پوځیان د یوه ټاکلی تړون په بنسټ په یوه معلوم  ګراف  اودیوه واکمن کتونکی کمسیون تر نظر لاندی ورورو مطلق د افغانستان دخاوری څخه وتل او یوازی زموږد متخصیصینو سره څنګ په څنګ  زموږ د ملی پوځ ،ملی پولیسو او ملی استخباراتود کار کونکیو   د تربیه کولوپه خاطر، زموږ د متخصیصینو سره څنګ په څنګ ددوی متخصیصین ،مشاویرین په یوه مالوم کمیت  پاتی کیدل .

 

۲ – ددی لپاره چی دپښتانودخپلوخپلوانواو دبی ګونا افغانانو مرګ اوژوبله چی دباندینوتیری کوونکولخواشویدی ،غچ اخیستنه سرته وراسیږی ، نود تیری کوونکو لخوا دغه مرګ او ژوبله دبین المللی نورمونوپه اساس پښتانوته باید جبران کړی.

۳ – ددولت په اداری چوکات کی دټولو میلیاتونو دکمیت په بنسټ د مسلک ،تخصوص او په ملی ژبو(پښتو او دری)باندی د مطلق حکمیت، د کدرو مهارت اوپوهه په نظرکی ونیولای شی  ، په داسی حال کی چی دپښتانو ونډه دلته چی ښه او په ټولو نورمونو برابر کدرونه  هم لری، اوس بیخی کمه ده.

۴ – د باندینو هیوادو پوځیانو دوتلو سره سم بنسیټیری ستونځی خصوصا دپښتانو په سیموکی لکه امنیت او دمخادره موادو بندول اونه کرل د پښتانود اساسی پرانڅپو (ټکو) د ټولو پښتانو مشرانو په ګډ تصمیم لکه دمیرویس نیکه ،احمدشاه بابا او امیر امان اله خان په وختو کی چی دهیواد سرنوشت ټاکل کیده،  کارتری واخیستلای شی.

۵ – ددولت ټولی ځمکی چی ډیری ېی دهیواد په شمالی اومرکزی ولایاتونو کی پراتی دی، ځنګلونه چی دهیواد په جنوب - شرق کی ولاړدی ،داوبو زیرمی  اوکانونه ددولت تر مستقیم کنترول لاندی باید ونیول شی یغنی ځنکلونه نور باید وساتلی شی ،نوی نیالګی د وهل شویو ونو پرځای کیښودل شی او وګړوته ېی دهیواد په شمالی اومرکزی ولایاتوکی دولتی مځکی ورکړای شی

 

ه فیدرالی روسیه په سانکت پیتر بورګ ښارکی د افغانانو یوالی مرکز اجتماعی

 ســازمان مشر دوکتور  نعـیم ګـل ٭ ځــــدراڼ٭

نعـیم ګـل ٭ ځــــدراڼ٭
05.01.2012
Bon 2nd Conference for Afghanistan in 5 Dec 2011...
Bon 2nd Conference for Afghanistan in 5 Dec 2011

 

بسم اله الرحمن الرحیم

 

محترم محمد اسمعیل (یون) صاحب السلام علیکم 


             محترم مقام اداره موږ ته د لاندینی متن ځواب راولیږی نو موږ به بیا ډیره مننه د ر څخه وکړو.      

محترمه! دبن  لومړی غونډه دافغانستان دحالاتوپه باب دهیواد د ۲۰ کالنیو جنکونو او شخړوچی دباند ینیودولتونو د سیا سی، اقتصادی اوپوځی  تګ لاری په اساس پر افغانانو تپل شوی وی،دملګرو ملتو ترمشری لاندی۱۱ کاله مخکی کی جوړه شوه ، نودبن د لومړی غونډی دجوړیدو سره سم ، ځینی خوشبوره افغانان په افغانستان کی د سرتاسری صلحی  راتګ ته ښه په تمه شول. ولی دافغانستان خلکو ته دغی  سرتاسری صلحی او امینیت  تمه  په واخشت، زورازموینه ،افغان واژنه  دناټو دپوځیانو اودافغانی په بهرپوری تاړل شویو واسلاوالو ډلو له خوا،دانسانی کرمت په ضـد وخشیانه زندانونه ،دمخادره موادوډیریدل ،اداری دولتی فساد ......بدله شوه.            

محترمه! ټولو ته ښه جواته ده چی دافغانستان خلک یوازی د صلحی ،امنیت ،خپلواکی،د  باندنیو هیوادوپرافغانانوباندی  تیرای اوکورانیو چارو کی لاس نه وهلو منظمی پروفوسونلی دولتی اداری چوکا ټ کی کولای شی چی په خپل هیواد کی د وطن لپاره آزاد کار وکړی او خپلی ټولنی ته د ژوند په هرپړکی رشد او وده ورکړی .                                                                                                         

       ۳۲کالنه شخړه چی اوس هم په بیړه مخ په وړاند ی راوانه ده زموږ دهیواد په میلیونونو وګړی  يي له منځه وړی او و ړي یی اوپه میلیونونو وګړی يی کډوالۍ ته مجبور کړل او دغه پروسه اوس هم دوام لری ، بد بختی ،لوږه ،تنده ،بیسوادی هم پر مخ راوانه ده. پخوانی ددولت مامورین د مختلفو تخصوصو عالمان ، پوځی او ملکی  تخنیکی کاد رونه په وظیفو  کی کم منل کیږی، دناتو پوځی عملیاتو په نتیجه کی ټول بی ګنه خلک کوچنیان ،ښځی او سپین ګیږی له منځه ځی داسی معلومیږی چی دناتو پوځیان په افغانیستان کی  نه د صلحی او امینیت دنده اجرا کوی بلکه دوی  دافغان واژلو یوه واسیله ګرځیدلی ده اودوی د افغان وژلو  پیښی په بل ډول خپلو دولتی مشرانوته راپورت ورکوی نو ځکه د واقیعت څخه  په یو لوی  وټن لیری په انحرافی توګه  افغان واژنه څیړل کیږی ، چی دغه ټولی ستونځی او افغان واژنه  د ناتو د پوځ په موجود یت کی د ملکروملتودپردی لاندی  په افغانستان کی پر مخ روانه ده ، نوځکه د افغانستان دخلکو کرکه او نفرت د ناتواوملګرو ملتونو د پوځونو ، با الخصوص د امریکا د پوځیانو په مقا بل کی نوره هم په شد ت ډیره  مخته ځي.  چی دغه کرکه د نړی ټول ولسونه عملی په سترګو وینی.   

دافغانستان  په باره کی د امریکا اوناتو  اوسنی پوځی کړند لاره،چی ویل کیږی تر ۲۰۱۴ کاله پوری ددوی پوځیان دافغانستان له خاوری څخه وزی مګر پوځی اډی باید ځای په ځای کړی ،دپوځی اډو دجوړه ول زموږ په نظر یوه بله لویه سهوه ده ، چی  دپوځی اډو پاتی کیدلو له امله به نور څولسیسیز کالونه شخړه اوجنک دافغانستان په خاوره کی دوام وکړی . ښه به دا وی چی باند ینی پوځیان د افغانستان دخاوری څخه ورورو د یوه ټاکلی تړون په بنسټ په یوه معلوم  ګراف بیدون دپوځی اډو د جوړه ولوڅخه ووزی. او یوازی پوځی  متخصیصین ،مشاویرین  زموږد متخصیصینو سره څنګ په څنګ  زموړ د ملی پوځ ،ملی پولیسو اودولتی استخباراتو کار کونکی  تربیه او مجهزکړی. تراوسه پوری زموږ د ملی پوځ د تقویه کولو په باره کی ډیر کم کا رونه شوی دی چی د یادولو وړ هیڅ نه دی

محترمه! موږ او تاسوته ښه معلومه ده چی په افغانستان کی د ناتو د پوځیانو په ضد دافغانستان خلک جنګیږی ،یعنی خلک د پرادیو مداخله نه منی ،  که تاریخ ته یولنډه کتنه وشی نو معلومیږی چی یونانیان (الکساندر مقدونی چی دوه واره  هلته ټپی هم شه) یوازی  دآریا په ټاټوبی  (اوسنی افغانستان) کی  د ډیرو تلافاتو او سخت مقاومت سره مخامخ شول ، د عرابانو او د هغوی طرف دارانو په مقا بل کی ۴۰۰ کاله افغانان جنګیدل ، چنګیز او تیموریانو  (مغولو او د هغو پایڅوړو)، زموږد پښتانو مکملی قابلی او قامونه له منځه وړی دی مګر بیا هم دوی  ماتی خوړلی ده  اوافغانانوخپله ازادی اخیستی ده .د انګریزانو استعماری امپراطوری ته په دریو جنګو کی افغانانو دوی  ته ماتی ورکړی او استقلال مو په یوڅه کمو ضیغاتو لاسته راوستلی دی. د پخوانی شوراوی اتحاد پوځی تیرای  زموږ په خاوره باندی چی غوښتل يی په افغانستان باندی پخوانی خپله ایدالوژی تد بیق کړی مګر دوی دجنګ میدان وبایله، افغانانو دوی ته سم کلک ځواب ورکړ او د افغانستان څخه ووتل.  نوپه ۲۰۰۱ کال کی کله چی د امریکا متحده ایالاتو او ناتو  پوځیان د افغانستان خاوری ته ورننوتل لکه دپخوا په شان چی پرادیو تیرای کړی و،بیا هم افغانانو  دغه ددوی عمل یو باندنی تجاوزی برید و باله او بل دا چی د امریکا پو ځیان د پښتانو کلتور او رواجونه هیڅ په نظر کی نه نیسی ، اود پوځی عملیاتوپه خاطر کورو ته په خپل سر داخلیږی ، نو په کور کی هرڅوک (ښځی ،کوچنیان،سپین ګیری اوځوانان) چی وی دځان او دناموس د ساتنی په خاطر هرشی (لرګی،تبر او توپک ) چی لاس ته ورشی ددوښمن په مقابل کی د مجبوریت له مخی په کاراچاوی او د پوځی تیری نه وروسته دهغوی خپلوان دخپل غچ اخیستلو ته مجبوروی . چی په نتیجه کی نوی تا‍زه سرتیری منځته راځی او جنګ کوی، چی دغه دورانی پروسه ډیره اوږدیږی یانی پښتانه غچ اخلی او امریکایان به پری بمبارد  کوی  نوپدی اساس ځکه د افغانستان  د خلکو کرکه د امریکا او ناتو پوځیانو په مقابل کی نوره هم څوچنده  ډیریږی.                                                                                                                     موږاوتاسی ښه پوهیږو چی اوس هم دغه د افغانستان جنګ ‌‌‌ځپلی ،دخپل غچ اخیستونکی په وطن مین خلک  د ناتو با لخصوص دامریکا د پوځیانو په مقابل کی د مرګ تر اخیری سلګې پوری جنکیږی اود خپل ناموس او خاوری څخه د فاع کوی. مګر بد بختنه چی ببن المللی تروریستان ددغو غمجنو پبښو څخه ناوړه استفاده کوی، نو پدی اساس دافغانستان دهغوخلکو سره چی مستقیمأ د باند ینیو پوځیانو په مقابل کی جنګیږی اوپه جنګ کی يی خپلوان  له لاسه ورکړی وی باید نیږدی د زړه له کومی او صمیمانه بی له ټاګۍ څخه دروغی جوړی ننواتی پخلاکیدو اړیکی ددوی سره ټینګ کړای شی ددوی غوښتنی ،طرحی پشنیهادونه او جوړه وونکی نظرونه دپښتون والی دپرانڅیپو په بنسټ باید په عمل کی پیاده شی

زمږو وړاندیزونه د بن دغونډی د ګډون کونکو په باره کی په دی ډول دی :

-د بن غونډی مشری دافغانستان ددولت دمشرتبه پلاس کی باید وی.

- دبن دغونډی نور  اصلی اواساسی ونډه لرونکی  هغه وطن پرسته  افغانان څه  په هیواد کی ،څه په بهر کی چی دیوه واحد افغانستان ،دمځکی دتمامیت ،خپلواکی ،دملی شتمنی دساتلو ،افغانستان دنورو میلیاتو ژبی- کلتور-مذهب ته په درانه سترګه کتلو ،دتکامل اوزده کړی سره د تعصب نه لرلو  په ټکو باندی ټینګ والاړ او عملی کدامونه اخلی، برخه واخلی .چی  دغه دبن دغونډی ګډون کونکی   دډول ډول  ټولنیزو ډلو ا فغانانوڅخه په لاندی ډول  موږ په ګوته کولای شو:

۱- دافغانستان دټولو میلیاتو نواوقومونوڅخه  دکمیت دتناسب  په بنسټ ددوی ټاکل شوی استازی

۲- افغانی اجتماعی اوسیاسی رسمی رجیسترشویو ډلو دکمیت  په نظرکی نیولو استازی

۳- هغه وسلاوالی ډلی چی له تراوسه يی واسله په لاس کی ده او په جګه شمله دخپل وطن ،  ناموس،کورانۍ،قام او میلت څخه په میړانه  دفاع کوی  استازی .

۴- دهغو شهیدانوافغانانو ټاکل شوی استازی چی دبهرانیو هیوادونو دپوځی تیری  له امله  ي خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.

۵- دتاریخ ،حقوقو او نورو ریشتو پوهانو استازی.

۶- د افغانستان د ټولو زونو مخه ور او فوق العده   استازی

دبن دغونډی  نورو بهرانیو او همسیا هیوادوکتونکو استازو څخه داهیله ده چی نور په افغانستان کی دفوتبال لوبی  ختمی کړی  اود منطقی د امنیت اوسلحی  راواستلول

لپاره  د یوی ګډی پروژی پلان دپورتنیو  یادشویو ډلو استازوافغانانو په ګډه خوښه  سره په یوه ځای  طرحه   او په عملی کولوکی ي کارورباندی  وکړی . دافغانستان په کورانیو چارو کی دلاس وهنی څخه صادقانه  ډډه،دملګرو ملتونو قوانینوسره سم په افغانستان کی  دبشری حقوقو ته احترام  او دخپلو سیاسی ،اقتصادی ،سرحدی ،ژبنی او مذهبی  غښتنو دافراتی وسلاوالو ډلو اوپوځ په واسطه په افغانستان کی نوری بندی کړی .

     زموږپه نظر دپورتنیو ستونځواو..... دراکمولو دمشرتبه په اداری چوکاټ کی که لاندینواساسی ټکوته پام لرنه وشی اوعملی بڼه ورکړای شی دابه دافغانستان دخلکود صلحی اواوامینیت دراتګ یوښه زیری وی.

 ۱- د باند ینو هیوادو پوځیان د یوه ټاکلی تړون په بنسټ په یوه معلوم  ګراف  اودیوه واکمن کتونکی کمسیون تر نظر لاندی ورورو مطلق د افغانستان دخاوری څخه وتل او یوازی زموږد متخصیصینو سره څنګ په څنګ  زموږ د ملی پوځ ،ملی پولیسو او ملی استخباراتود کار کونکیو   د تربیه کولوپه خاطر، زموږ د متخصیصینو سره څنګ په څنګ ددوی متخصیصین ،مشاویرین په یوه مالوم کمیت  پاتی کیدل .

 

۲ – ددی لپاره چی دپښتانودخپلوخپلوانواو دبی ګونا افغانانو مرګ اوژوبله چی دباندینوتیری کوونکولخواشویدی ،غچ اخیستنه سرته وراسیږی ، نود تیری کوونکو لخوا دغه مرګ او ژوبله دبین المللی نورمونوپه اساس پښتانوته باید جبران کړی.

۳ – ددولت په اداری چوکات کی دټولو میلیاتونو دکمیت په بنسټ د مسلک ،تخصوص او په ملی ژبو(پښتو او دری)باندی د مطلق حکمیت، د کدرو مهارت اوپوهه په نظرکی ونیولای شی  ، په داسی حال کی چی دپښتانو ونډه دلته چی ښه او په ټولو نورمونو برابر کدرونه  هم لری، اوس بیخی کمه ده.

۴ – د باندینو هیوادو پوځیانو دوتلو سره سم بنسیټیری ستونځی خصوصا دپښتانو په سیموکی لکه امنیت او دمخادره موادو بندول اونه کرل د پښتانود اساسی پرانڅپو (ټکو) د ټولو پښتانو مشرانو په ګډ تصمیم لکه دمیرویس نیکه ،احمدشاه بابا او امیر امان اله خان په وختو کی چی دهیواد سرنوشت ټاکل کیده،  کارتری واخیستلای شی.

۵ – ددولت ټولی ځمکی چی ډیری ېی دهیواد په شمالی اومرکزی ولایاتونو کی پراتی دی، ځنګلونه چی دهیواد په جنوب - شرق کی ولاړدی ،داوبو زیرمی  اوکانونه ددولت تر مستقیم کنترول لاندی باید ونیول شی یغنی ځنکلونه نور باید وساتلی شی ،نوی نیالګی د وهل شویو ونو پرځای کیښودل شی او وګړوته ېی دهیواد په شمالی اومرکزی ولایاتوکی دولتی مځکی ورکړای شی

 

ه فیدرالی روسیه په سانکت پیتر بورګ ښارکی د افغانانو یوالی مرکز اجتماعی

 ســازمان مشر دوکتور  نعـیم ګـل ٭ ځــــدراڼ٭

نعـیم ګـل ٭ ځــــدراڼ٭
په بلجیم کي یو شمیر افغان پناغوښتونکي په بد حال کي ژوند کوي
په بلجیم کي یو شمیر افغان پناغوښتونکي په بد حال کي ژوند کوي

لکه څرنګه چی په اروپایی هیوادونو کي د یخنیو دزیاتوالي کچه لوړه شوی ده او اوس د اروپائې ټولني په مرکز بروکسل کي هوا ډیره یخه سوي د بلجیم دحکومت لخوا یوشمیر افغان پناه غوښتونکي چي په غیري قانوني ډول اروپا ته داخل سوي په یو پارک کي اچولي دي چي دسرپنا لپاره هیڅ هم نه لري . دغه ډیری افغان کډوال لیدل کیږی چی په روڼ میدان کي شپې سبا کوي دوی دمناسب ځای تر څنګ خوراکي توکو د نه درلودلو څخه سر ټکوي ددوی په وینا چي د میاشتو راهیسی په دی پارک کي اوسیږی ،،خو تر اوسه پوری کوم ځانګړی مقام او یا کوم هیواد مرسته یی نه ده تر لاسه کړی ،،دوی وایی چي مونږ خپل ږغ دبیلجیم دلوړ پوړو چارواکو تر غوږو رسوولئ دئ اوپه دې هکله مو ورسره خبری شوی دی ،،خو بیا هم مونږ ته هیچا مثبت ځواب نه دی و یلی . دوی وائې چي د بشردعوه ګیرپالونکي به دونه بشروژونکي راخیژي هیڅ کله ئې تصور هم نه سوای کوالای .
benawa.com
10.12.2011
په بلجیم کي یو شمیر افغان پناغوښتونکي په بد حال کي ژوند کوي...
په بلجیم کي یو شمیر افغان پناغوښتونکي په بد حال کي ژوند کوي

لکه څرنګه چی په اروپایی هیوادونو کي د یخنیو دزیاتوالي کچه لوړه شوی ده او اوس د اروپائې ټولني په مرکز بروکسل کي هوا ډیره یخه سوي د بلجیم دحکومت لخوا یوشمیر افغان پناه غوښتونکي چي په غیري قانوني ډول اروپا ته داخل سوي په یو پارک کي اچولي دي چي دسرپنا لپاره هیڅ هم نه لري . دغه ډیری افغان کډوال لیدل کیږی چی په روڼ میدان کي شپې سبا کوي دوی دمناسب ځای تر څنګ خوراکي توکو د نه درلودلو څخه سر ټکوي ددوی په وینا چي د میاشتو راهیسی په دی پارک کي اوسیږی ،،خو تر اوسه پوری کوم ځانګړی مقام او یا کوم هیواد مرسته یی نه ده تر لاسه کړی ،،دوی وایی چي مونږ خپل ږغ دبیلجیم دلوړ پوړو چارواکو تر غوږو رسوولئ دئ اوپه دې هکله مو ورسره خبری شوی دی ،،خو بیا هم مونږ ته هیچا مثبت ځواب نه دی و یلی . دوی وائې چي د بشردعوه ګیرپالونکي به دونه بشروژونکي راخیژي هیڅ کله ئې تصور هم نه سوای کوالای .
benawa.com
  افعانستان او روسېه    
له ٢٠١٤ وروسته افغانستان او د روسيې اندېښنې
له ٢٠١٤ وروسته افغانستان او د روسيې اندېښنې

له ٢٠١٤ وروسته افغانستان او د روسيې اندېښنې

د خپريدو وخت: 13:48 گرینویچ - جمعه 29 جون 2012 - 09 چنګاښ 1391

روسيې دا مهال تر ډېره خپل پام د افغانستان شمالي ولايتونو ته اړولى دى.

په افغانستان کې له ۲۰۱۴ کاله وروسته د امنيت د څپ څپانده حالت په اړه د دغه هېواد د گاونډيانو تر څنگ روسيه هم ډېره اندېښمنه شوې ده.

که څه هم روسانو لا له وړاندې په افغانستان کې د بهرنيو ځواکونو د شتون په اړه اندېښنې په ډاگه کولې، خو اوس يې د نظر په بدلولو سره ويلي که بهرني ځواکونه له دغه هېواده وځي، نو ښايي کړکيچ زيات شي او ورسره، پېښېدونکې نا امنۍ په روسيې هم خپل اغيز پرې باسي.


په همدې حال کې ځينې افغان شنونکي وايي چې روسيه سر له اوسه هڅې کوي چې له ۲۰۱۴ کاله وروسته په دغه هېواد کې د پېښېدونکي حالت لپاره لا له وړاندې په تابيا کې اوسي.په کابل کې د روسيې سفير چې په دې وروستيو کې د افغانستان شمالي ولايت بلخ ته تللى و، ويلي چې اندېښنې يې دا دي چې افغانستان يو ځل بيا د نړيوالو ترهگرو پر ځالو بدل نه شي.

دوى وايي ځکه روسيې دا مهال تر ډېره خپل پام د افغانستان شمالي ولايتونو ته اړولى دى.

د طالبانو سره د خبرو اترو په تړاو د امریکا د متحده ايالتونو وروستيو هڅو او دا چې طالبان بايد په واک کې ورگډ شي، د سيمې يو شمېر هېوادونه له سختو اندېښنو سره مخامخ کړي دي.

په دغه ډله کې د گاونډيو هېوادونو تر څنگ روسيه هم اندېښمنه شوې او وايي چې له ۲۰۱۴ کاله وروسته که په افغانستان کې نا امنۍ زياتيږي نو ورسره پر روسيې هم اغيز پرې ايستلى شي.

"روسيې دا مهال تر ډېره خپل پام د افغانستان شمالي ولايتونو ته اړولى دى."

که څه هم په تېر کې روسي چارواکو پر دې هم اندېښنه ښووله چې که دغلته امريکايي ځواکونه ميشتيږي، نو ښايي د دوى امنيت ته گواښ پېښ کړي، خو په کابل کې د روسيې سفير ليوانوويچ اويشيان وايي چې ښايي له ۲۰۱۴ کاله وروسته کله چې بهرني ځواکونه له دغه هېواده وځي، ورسره به ناامنۍ زور واخلي چې دا په خپله د روسيې او نورو گاونډيو هېوادونو پر امنيتي حالت بدې اغيزې پرې ايستلى شي:

"هغه څه چې د ترهگرۍ سره تړلي دي، غواړم په اړه يې ووايم، هو موږ په دې اندېښمن يو چې افغانستان يو ځل بيا د نړيوالو ترهگرو پر ځالو بدل نه شي چې دا په خپله د روسيې لپاره ستر گواښ بلل کيږي. غواړم ټينگار وکړم چې موږ د دغو اندېښنو د لرې کولو لپاره چمتو يو چې په افغانستان کې د امنيتي حالت د ښه کېدو په موخه له افغان دولت سره همکاري وکړو. موږ غواړو چې په راتلونکې کې له دغه ځايه د ترهگرو ډلې سر راپورته نه کړي او روسيې ته گواښونه پېښ نه کړي".

په افغانستان کې ځينې خلک په دې باور دي چې د دغه شان څرگندونو نه چې روسي سفير د بلخ ولايت ته په خپل سفر کې کړي داسې ښکاري، چې هغه هېواد سر له اوسه د افغانستان په راتلونکې سياست کې ځانته د سياسي ځاى ځايگي په لټه کې دى.

د افغانستان د دفاع پخوانى وزير شهنواز تڼى وايي چې روسيه لا هم امو سيند خپله جنوبي پوله بولي او نه غواړي چې د اسلامي بنسټ پالو په ورتگ سره د مرکزي اسيا هېوادونو ته گواښونه پېښ شي چې له دغه څه سره د روسيې امنيت هم خوندي نه شي پاتې کېداى:

د مسکو د دولتي انستيتیوت کارپوه اندرې کرينشيف په خپل يوه مقاله کې کاږي چې :

"ډېر روسي کارپوهان په دې اند دي چې له افغانستانه په ۲۰۱۴ کال کې د بهرنيو ځواکونو د وتو سره جوخت ښايي دغلته امنيتي حالت نور هم ترينگلی شي. "

"ډېر روسي کارپوهان په دې اند دي چې له افغانستانه په ۲۰۱۴ کال کې د بهرنيو ځواکونو د وتو سره جوخت ښايي دغلته امنيتي حالت نور هم ترينگلی شي. دوى وايي د دغه هېواد شمالي سيمې کېداى شي د روسيې لپاره ښې ځکه وي چې له دغه ځايه د مرکزي اسيا هېوادونو ته د ترهگرۍ د لېږد ښه مخنيوی کېدلى شي. د بېلگې په توگه د پخوانۍ شمالي ټلوالې په څېر د ځينو نورو سياسي ډلو په رامنځ ته کېدو سره دغه موخې په سمه توگه تر سره کېدلى شي"

نور خلک په دې اړه څه وړ انگرينې لري؟

د مسکو د دولتي انستيتیوت سياسي کارپوه ښاغلى کرينشيف په خپله څيړنه کې دې پايلې ته رسېدلى چې له ۲۰۱۴ کال وروسته چې کله له افغانستانه د بهرنيو ځواکونو د وتو بهير پيليږي نو حالات به له څېرمه د روسيې په گټه چورلي.

د ده له نظره، دا به هغه بله ستره لوبه وي چې په مرکزي اسيا کې به يې بېلگې ډېرې جوتې وي.

که څه هم افغان دولت له ۲۰۱۴ کاله وروسته دغلته د امنيت د ټينگښت په اړه ډېر ډاډمن ښکاري، خو ځيني کتونکي وايي چې په دغې نوې پېلېدونکې سياسي لوبه کې وړاندوينې گرانې دي.

هغوى پر همدغې څرگندونې بسنه کوي چې گواکې دغه لوبه به له پخوانيو هغو ډېره ستره او پراخه وي

BBC Pashto
16.04.2013
له ٢٠١٤ وروسته افغانستان او د روسيې اندېښنې...
له ٢٠١٤ وروسته افغانستان او د روسيې اندېښنې

له ٢٠١٤ وروسته افغانستان او د روسيې اندېښنې

د خپريدو وخت: 13:48 گرینویچ - جمعه 29 جون 2012 - 09 چنګاښ 1391

روسيې دا مهال تر ډېره خپل پام د افغانستان شمالي ولايتونو ته اړولى دى.

په افغانستان کې له ۲۰۱۴ کاله وروسته د امنيت د څپ څپانده حالت په اړه د دغه هېواد د گاونډيانو تر څنگ روسيه هم ډېره اندېښمنه شوې ده.

که څه هم روسانو لا له وړاندې په افغانستان کې د بهرنيو ځواکونو د شتون په اړه اندېښنې په ډاگه کولې، خو اوس يې د نظر په بدلولو سره ويلي که بهرني ځواکونه له دغه هېواده وځي، نو ښايي کړکيچ زيات شي او ورسره، پېښېدونکې نا امنۍ په روسيې هم خپل اغيز پرې باسي.


په همدې حال کې ځينې افغان شنونکي وايي چې روسيه سر له اوسه هڅې کوي چې له ۲۰۱۴ کاله وروسته په دغه هېواد کې د پېښېدونکي حالت لپاره لا له وړاندې په تابيا کې اوسي.په کابل کې د روسيې سفير چې په دې وروستيو کې د افغانستان شمالي ولايت بلخ ته تللى و، ويلي چې اندېښنې يې دا دي چې افغانستان يو ځل بيا د نړيوالو ترهگرو پر ځالو بدل نه شي.

دوى وايي ځکه روسيې دا مهال تر ډېره خپل پام د افغانستان شمالي ولايتونو ته اړولى دى.

د طالبانو سره د خبرو اترو په تړاو د امریکا د متحده ايالتونو وروستيو هڅو او دا چې طالبان بايد په واک کې ورگډ شي، د سيمې يو شمېر هېوادونه له سختو اندېښنو سره مخامخ کړي دي.

په دغه ډله کې د گاونډيو هېوادونو تر څنگ روسيه هم اندېښمنه شوې او وايي چې له ۲۰۱۴ کاله وروسته که په افغانستان کې نا امنۍ زياتيږي نو ورسره پر روسيې هم اغيز پرې ايستلى شي.

"روسيې دا مهال تر ډېره خپل پام د افغانستان شمالي ولايتونو ته اړولى دى."

که څه هم په تېر کې روسي چارواکو پر دې هم اندېښنه ښووله چې که دغلته امريکايي ځواکونه ميشتيږي، نو ښايي د دوى امنيت ته گواښ پېښ کړي، خو په کابل کې د روسيې سفير ليوانوويچ اويشيان وايي چې ښايي له ۲۰۱۴ کاله وروسته کله چې بهرني ځواکونه له دغه هېواده وځي، ورسره به ناامنۍ زور واخلي چې دا په خپله د روسيې او نورو گاونډيو هېوادونو پر امنيتي حالت بدې اغيزې پرې ايستلى شي:

"هغه څه چې د ترهگرۍ سره تړلي دي، غواړم په اړه يې ووايم، هو موږ په دې اندېښمن يو چې افغانستان يو ځل بيا د نړيوالو ترهگرو پر ځالو بدل نه شي چې دا په خپله د روسيې لپاره ستر گواښ بلل کيږي. غواړم ټينگار وکړم چې موږ د دغو اندېښنو د لرې کولو لپاره چمتو يو چې په افغانستان کې د امنيتي حالت د ښه کېدو په موخه له افغان دولت سره همکاري وکړو. موږ غواړو چې په راتلونکې کې له دغه ځايه د ترهگرو ډلې سر راپورته نه کړي او روسيې ته گواښونه پېښ نه کړي".

په افغانستان کې ځينې خلک په دې باور دي چې د دغه شان څرگندونو نه چې روسي سفير د بلخ ولايت ته په خپل سفر کې کړي داسې ښکاري، چې هغه هېواد سر له اوسه د افغانستان په راتلونکې سياست کې ځانته د سياسي ځاى ځايگي په لټه کې دى.

د افغانستان د دفاع پخوانى وزير شهنواز تڼى وايي چې روسيه لا هم امو سيند خپله جنوبي پوله بولي او نه غواړي چې د اسلامي بنسټ پالو په ورتگ سره د مرکزي اسيا هېوادونو ته گواښونه پېښ شي چې له دغه څه سره د روسيې امنيت هم خوندي نه شي پاتې کېداى:

د مسکو د دولتي انستيتیوت کارپوه اندرې کرينشيف په خپل يوه مقاله کې کاږي چې :

"ډېر روسي کارپوهان په دې اند دي چې له افغانستانه په ۲۰۱۴ کال کې د بهرنيو ځواکونو د وتو سره جوخت ښايي دغلته امنيتي حالت نور هم ترينگلی شي. "

"ډېر روسي کارپوهان په دې اند دي چې له افغانستانه په ۲۰۱۴ کال کې د بهرنيو ځواکونو د وتو سره جوخت ښايي دغلته امنيتي حالت نور هم ترينگلی شي. دوى وايي د دغه هېواد شمالي سيمې کېداى شي د روسيې لپاره ښې ځکه وي چې له دغه ځايه د مرکزي اسيا هېوادونو ته د ترهگرۍ د لېږد ښه مخنيوی کېدلى شي. د بېلگې په توگه د پخوانۍ شمالي ټلوالې په څېر د ځينو نورو سياسي ډلو په رامنځ ته کېدو سره دغه موخې په سمه توگه تر سره کېدلى شي"

نور خلک په دې اړه څه وړ انگرينې لري؟

د مسکو د دولتي انستيتیوت سياسي کارپوه ښاغلى کرينشيف په خپله څيړنه کې دې پايلې ته رسېدلى چې له ۲۰۱۴ کال وروسته چې کله له افغانستانه د بهرنيو ځواکونو د وتو بهير پيليږي نو حالات به له څېرمه د روسيې په گټه چورلي.

د ده له نظره، دا به هغه بله ستره لوبه وي چې په مرکزي اسيا کې به يې بېلگې ډېرې جوتې وي.

که څه هم افغان دولت له ۲۰۱۴ کاله وروسته دغلته د امنيت د ټينگښت په اړه ډېر ډاډمن ښکاري، خو ځيني کتونکي وايي چې په دغې نوې پېلېدونکې سياسي لوبه کې وړاندوينې گرانې دي.

هغوى پر همدغې څرگندونې بسنه کوي چې گواکې دغه لوبه به له پخوانيو هغو ډېره ستره او پراخه وي

BBC Pashto
 کې ورک عسکر غواړي
کې ورک عسکر غواړي


د خپريدو وخت: 15:56 گرینویچ - دوشنبه 15 اکتوبر 2012 - 24 تله 1391

پخواني شوروي اتحاد په ١٩٧٩ کال کې پر افغانستان يرغل وکړ.

روسيه افغان چارواکو او ولس ته اپيل کوي چې د شاوخوا ٢٠٠ هغو لادرکو عسکرو په پيدا کولو کې مرسته ورسره وکړي چې پر افغانستان د شوروي يرغل په کلونو کې تري تم شول.

دوى وايي په هغو عسکرو کې ٣٠ يا ٤٠ تنه ښايي لا تر اوسه ژوندي وي.


د روسيې سفير وويل په افغانستان کې ځينو ځايونو ته تگ د امنيت له کبله گران دى او داسې گومان دى چې هورې به د ځينو ورکو شويو سرتېرو قبرونه وي.په کابل کې د روسيې سفير اندرې اويتسيان وويل د دۀ هېواد او افغانستان په داسې يوۀ سند سره کار کوي چې ترمخه به يې د دواړو هېوادونو ترمنځ د شوروي اتحاد د پېر د ورکو شويو سرتېرو د موندلو چاره تنظيميږي.

د پخوانيو روسي عسکرو يوه ټولنه اټکل کوي چې شاوخوا ٢٦٥ سرتېري يې په افغانستان کې تري تم شوي دي.

ويل کيږي نژدې ٢٠ تنه يې تر هغه وروسته په نورو هېوادونو کې ځاى پر ځاى شوي دي چې د جگړې پر وخت افغان مجاهدينو ته تسليم شول.

٣٠ يا ٤٠ کسه نور ښايي لا تر اوسه په افغانستان يا پاکستان کې دېره وي.

پخواني شوروي اتحاد په ١٩٧٩ کال کې پر افغانستان يرغل وکړ.

له ١٠ کلنې جگړې وروسته د شوروي اتحاد شاوخوا ١٥ زره عسکر ووژل شول.

16.04.2013
کې ورک عسکر غواړي...
کې ورک عسکر غواړي


د خپريدو وخت: 15:56 گرینویچ - دوشنبه 15 اکتوبر 2012 - 24 تله 1391

پخواني شوروي اتحاد په ١٩٧٩ کال کې پر افغانستان يرغل وکړ.

روسيه افغان چارواکو او ولس ته اپيل کوي چې د شاوخوا ٢٠٠ هغو لادرکو عسکرو په پيدا کولو کې مرسته ورسره وکړي چې پر افغانستان د شوروي يرغل په کلونو کې تري تم شول.

دوى وايي په هغو عسکرو کې ٣٠ يا ٤٠ تنه ښايي لا تر اوسه ژوندي وي.


د روسيې سفير وويل په افغانستان کې ځينو ځايونو ته تگ د امنيت له کبله گران دى او داسې گومان دى چې هورې به د ځينو ورکو شويو سرتېرو قبرونه وي.په کابل کې د روسيې سفير اندرې اويتسيان وويل د دۀ هېواد او افغانستان په داسې يوۀ سند سره کار کوي چې ترمخه به يې د دواړو هېوادونو ترمنځ د شوروي اتحاد د پېر د ورکو شويو سرتېرو د موندلو چاره تنظيميږي.

د پخوانيو روسي عسکرو يوه ټولنه اټکل کوي چې شاوخوا ٢٦٥ سرتېري يې په افغانستان کې تري تم شوي دي.

ويل کيږي نژدې ٢٠ تنه يې تر هغه وروسته په نورو هېوادونو کې ځاى پر ځاى شوي دي چې د جگړې پر وخت افغان مجاهدينو ته تسليم شول.

٣٠ يا ٤٠ کسه نور ښايي لا تر اوسه په افغانستان يا پاکستان کې دېره وي.

پخواني شوروي اتحاد په ١٩٧٩ کال کې پر افغانستان يرغل وکړ.

له ١٠ کلنې جگړې وروسته د شوروي اتحاد شاوخوا ١٥ زره عسکر ووژل شول.

بې درکه شوروي پوځي هرات کې موندل شوی
بې درکه شوروي پوځي هرات کې موندل شوی


د خپريدو وخت: 08:40 گرینویچ - چارشنبه 06 مارچ 2013 - 16 کب 1391

شیخ عبدالله د ثمرقند اوسېدونکی و.

هرات ولایت کې د شوري اتحاد هغه پخوانی پوځي ۳۳ کاله وروسته ژوندی موندل شوي، چې پر افغانستان د شوري یرغل پر مهال بې درکه شوی و.

د روسیې د خبري اژانس (ار ای اې) په راپور کې ویل شوي، چې نوموړی پوځي ځان د شیخ عبدالله په نوم یادوي. یاد پوځي د شوروي د پخوانیو پوځیانو سازمان موندلی.

نوموړی د ۱۹۸۰ کال په یوه نښته کې ټپي شوی و او ځايي اوسېدونکو ورسره ‌طبي مرسته کړې وه. د پخوانیو شوروي پوځیانو د کمیټي مشر ویلي، شیخ عبدالله د هرات په شینډنډ ولسوالۍ کې اوسي.

د یادې کمیټۍ مسوولین وايي اوس هم افغانستان کې ۲۶۴ شوروي پوځیان بې درکه دي، چې نیمايي یې روسیان دي.

"د یادې کمیټۍ مسوولین وايي اوس هم افغانستان کې ۲۶۴ شوروي پوځیان بې درکه دي، چې نیمايي یې روسیان دي."

د دوی په وینا له افغانستانه د شوري پوځیانو له وتلو لس کاله وروسته ۲۰ بې درکه پوځیان وموندل شول، چې ۲۲ یې بېرته خپل 

BBC Pashto
16.04.2013
بې درکه شوروي پوځي هرات کې موندل شوی...
بې درکه شوروي پوځي هرات کې موندل شوی


د خپريدو وخت: 08:40 گرینویچ - چارشنبه 06 مارچ 2013 - 16 کب 1391

شیخ عبدالله د ثمرقند اوسېدونکی و.

هرات ولایت کې د شوري اتحاد هغه پخوانی پوځي ۳۳ کاله وروسته ژوندی موندل شوي، چې پر افغانستان د شوري یرغل پر مهال بې درکه شوی و.

د روسیې د خبري اژانس (ار ای اې) په راپور کې ویل شوي، چې نوموړی پوځي ځان د شیخ عبدالله په نوم یادوي. یاد پوځي د شوروي د پخوانیو پوځیانو سازمان موندلی.

نوموړی د ۱۹۸۰ کال په یوه نښته کې ټپي شوی و او ځايي اوسېدونکو ورسره ‌طبي مرسته کړې وه. د پخوانیو شوروي پوځیانو د کمیټي مشر ویلي، شیخ عبدالله د هرات په شینډنډ ولسوالۍ کې اوسي.

د یادې کمیټۍ مسوولین وايي اوس هم افغانستان کې ۲۶۴ شوروي پوځیان بې درکه دي، چې نیمايي یې روسیان دي.

"د یادې کمیټۍ مسوولین وايي اوس هم افغانستان کې ۲۶۴ شوروي پوځیان بې درکه دي، چې نیمايي یې روسیان دي."

د دوی په وینا له افغانستانه د شوري پوځیانو له وتلو لس کاله وروسته ۲۰ بې درکه پوځیان وموندل شول، چې ۲۲ یې بېرته خپل 

BBC Pashto
ماسکو واشنګټن ته خبرداری ورکړی دی
ماسکو واشنګټن ته خبرداری ورکړی دی

ماسکو واشنګټن ته خبرداری ورکړی دی چې د روسي چارواکو نومونه دي نه خپروي


د حرفواندازه 
ماسکو واشنګټن ته خبرداری ورکړی دی چې د هغو روسي چارواکو نومونه دي نه خپروي چې د بشري حقوقو د سرغړونې تورونه پرې لګېدلي دي.   
 
د ولسمشر ویلادمیر پوتین ویاند د جمعې په ورځ وویل چې ددغه لیست خپریدل به د دواړو هیوادونو اړیکې په شدت اغیزمنې کړي.  
 
دغه لیست چې ټاکل شوې  د جمعې په ورځ به خپور سي، د مګنیتسکي قانون له مخې مشروعیت لري چې خپور شي. سارګي مګنیتسکي یو روسیْ وکیل وو چې په کال ۲۰۰۸ کې د اختلاص او مالیاتو د  پټولو په تور د حکومت له خوا ونیول شو او یو کال وروسته په زندان کې د وهلو او  ټکولو له کبله مړ شو. هغه ته په زندان کې روغتیايي خدمات مهیا نه وو.  
 
 
په لست کې نه یواځي د مګنیتسکي د پېښې سره تړلي چارواکي شامل دي بلکې هغه روسي چارواکي هم شامل دي چې د روسیې د سیاسي فعالینو په ځپلو  کې یې  د کریملین د پالیسوو پلویان وو او په کښي دخیل وو.

VOA
16.04.2013
ماسکو واشنګټن ته خبرداری ورکړی دی...
ماسکو واشنګټن ته خبرداری ورکړی دی

ماسکو واشنګټن ته خبرداری ورکړی دی چې د روسي چارواکو نومونه دي نه خپروي


د حرفواندازه 
ماسکو واشنګټن ته خبرداری ورکړی دی چې د هغو روسي چارواکو نومونه دي نه خپروي چې د بشري حقوقو د سرغړونې تورونه پرې لګېدلي دي.   
 
د ولسمشر ویلادمیر پوتین ویاند د جمعې په ورځ وویل چې ددغه لیست خپریدل به د دواړو هیوادونو اړیکې په شدت اغیزمنې کړي.  
 
دغه لیست چې ټاکل شوې  د جمعې په ورځ به خپور سي، د مګنیتسکي قانون له مخې مشروعیت لري چې خپور شي. سارګي مګنیتسکي یو روسیْ وکیل وو چې په کال ۲۰۰۸ کې د اختلاص او مالیاتو د  پټولو په تور د حکومت له خوا ونیول شو او یو کال وروسته په زندان کې د وهلو او  ټکولو له کبله مړ شو. هغه ته په زندان کې روغتیايي خدمات مهیا نه وو.  
 
 
په لست کې نه یواځي د مګنیتسکي د پېښې سره تړلي چارواکي شامل دي بلکې هغه روسي چارواکي هم شامل دي چې د روسیې د سیاسي فعالینو په ځپلو  کې یې  د کریملین د پالیسوو پلویان وو او په کښي دخیل وو.

VOA
په افغانستان کې دروسيي ونډه ډيره مهمه ده
په افغانستان کې دروسيي ونډه ډيره مهمه ده

لوديزشنونکې : په افغانستان کې دروسيي ونډه ډيره مهمه ده

18 Jul 2012, 12:47

 

 لوديز کارپوهان د افغانستان په جګړه کې د روسي دنده ډيره مهمه ګڼې

يوشمير غربي شنوونکيو ويلې چې : په افغانستان کې سوله او ثبات نه يوازې ددې هيواد په ګټه ده بلکې د سيمې د سولې او ثبات په ګټه هم ده ، له همدې امله روسيه هېواد کولاى شې په افغانستان کې سولې اوثبات کې مهمه ونډه ولرې .

ديادو شنوونکو په اند روسيه هيواد دا نه غواړې چې وسله وال ترهګر يو وار بيا واک ته ورسيږې ، اوله همدې امله يې دناټو سره همکاري پيل کړيده .

 

 

توحيد

19.07.2012
په افغانستان کې دروسيي ونډه ډيره مهمه ده...
په افغانستان کې دروسيي ونډه ډيره مهمه ده

لوديزشنونکې : په افغانستان کې دروسيي ونډه ډيره مهمه ده

18 Jul 2012, 12:47

 

 لوديز کارپوهان د افغانستان په جګړه کې د روسي دنده ډيره مهمه ګڼې

يوشمير غربي شنوونکيو ويلې چې : په افغانستان کې سوله او ثبات نه يوازې ددې هيواد په ګټه ده بلکې د سيمې د سولې او ثبات په ګټه هم ده ، له همدې امله روسيه هېواد کولاى شې په افغانستان کې سولې اوثبات کې مهمه ونډه ولرې .

ديادو شنوونکو په اند روسيه هيواد دا نه غواړې چې وسله وال ترهګر يو وار بيا واک ته ورسيږې ، اوله همدې امله يې دناټو سره همکاري پيل کړيده .

 

 

توحيد

افغانستان د مسکو د حلالو محصولاتو په بین المللي نندارتون کې
افغانستان د مسکو د حلالو محصولاتو په بین المللي نندارتون کې

افغانستان د مسکو د حلالو محصولاتو په بین المللي نندارتون کې

 
9.06.2012, 16:52
افغانستان د مسکو د حلالو محصولاتو په بین المللي نندارتون کې
Photo: RIA Novosti
ليکنه چاپولملګري ته ويلپه بلوګ کې خپرول

هغه اساسي موخه، چې د روسیې د موفتیانو شورا یې د دغه نندارتون په جوړولو سره د لاسته راوړلو هڅه کوي، دروسیې د حلالو محصولاتو او خدمتونو د بازار پراخول دي. په اوسني وخت کې دغو محصولاتو ته ډېره زیاته اړتیا لېدل کیږي. لکه چې د روسیې د موفتیانو شورا رییس شیخ راویل عین الدین وویل، په روسیه کې د حلالو محصولاتو پراخ تولید په ۲۰۰۲ کال کې تر هغه وروسته پیل شو، چې د روسیې د موفتیانو شورا مشرانو د هیواد له ولسمشر ولادیمیر پوتین سره وکتل. په تېرو شوو لسو کالونو کې په روسیه کې د حلالو محصولاتو د تولید حجم په سلګونو ځله زیات شوی دی، چې د مسکو نندارتون یې ښه ښکارندوی دی. ددغه نندارتون جوړول اوس په دود بدل شوي دي.

   دا لومړی ځل دی، چې افغانستان هم په دغه نندارتون کې ګډون کوي. که ریښتیا ووایو، له افغانستان سره ددې وس شته، چې دغه نندارتون ته تر هغو مالونو ډېر زیات مالونه وړاندې کړي، چې اوس یې وړاندې کړي دي. د افغانستان د اسلامي جمهوریت د سوداګرۍ او صنایعو د خونې استازي محمد قاسم یوسفي، او همدارنګه محمد هاشم، چې د نندارتون یو برخه وال دی، پر دې رڼا واچوله، چې ولې داسې پېښ شول. محمد قاسم یوسفي په همدې تړاو د غږېدو په ترڅ کې وویل: اوس افغانستان د خپلې اړتیا وړ حلال محصولات له بېلابېلو هیوادونو څخه رانیسي، خو نن مو په دغه نندارتون کې ولیدل، چۍ موږ په روسیه کې هم د راتلونکې همکارۍ لپاره اړونده کمپنۍ پیدا کولای شو. خو په تآسف سره باید ووایو، چې موږ له یوڅو غالیو پرته، خپل نور محصولات او مالونه، دغه نندارتون ته رانه وړای شول. ځکه چې اړونده دولتي ادارو پر وخت خبر نه کړو.

  د « روسیې غږ » راډیو خبریال په مسکو کې د افغانستان سفارت د سوداګرۍ له اتشې محمد قاسم سره اړیکه ونېوله او هغه د مسکو د حلالو محصولاتو د بین المللي نندارتون د افغاني برخه والو د شکایت په ځواب کې داسې وویل: دوې میاشتې پخوا مو د افغانستان د سوداګرۍ او صنایعو وزارت ته خبر ورکړ، هغوی زموږ وړاندیز ته مثبت ځواب راکړ. خو د افغانستان د اسلامي جمهوریت د سوداګرۍ او صنایعو د خونې استازیو د دغه نندارتون له جوړوونکو سره مستقیمه اړیکه ټینګه کړه، بې له دې چې د افغانستان سفارت ته خبر ورکړي، مسکو ته راغلل. که چېرې موږ ته یې خبر راکړای وای، موږ به مرسته ورسره کړې وای. خو دوی باید مأیوسه نه شي، د دوی لپاره په روسیه کې د سوداګریزو انډیوالانو د پیدا کولو امکانات ډېر دي. دلته ددې یادونه هم باید وکړو، چې اوس د افغانستان او روسیې تر منځ سوداګریز او اقتصادي اړیکي د هرې ورځې په تېرېدو په زیاته چټکۍ پراختیا مومي.

   په هر حال دغه ډول بین المللي نندارتونونه د اړیکو د ټینګولو او هغو ته د ودې ورکولو لپاره ډېر مساعد شرایط چمتو کوي. او په دې کې کوم شک نه شته، چې د مسکو د حلالو محصولاتو د نندارتون افغاني برخه وال به له دغو امکاناتو څخه استفاده وکړي. او هیلمن یو چې د مسکو د حلالو محصولاتو په بل نندارتون کې به د افغانانو ونډه پراخه او غوړه وي.

10.06.2012
افغانستان د مسکو د حلالو محصولاتو په بین المللي نندارتون کې ...
افغانستان د مسکو د حلالو محصولاتو په بین المللي نندارتون کې

افغانستان د مسکو د حلالو محصولاتو په بین المللي نندارتون کې

 
9.06.2012, 16:52
افغانستان د مسکو د حلالو محصولاتو په بین المللي نندارتون کې
Photo: RIA Novosti
ليکنه چاپولملګري ته ويلپه بلوګ کې خپرول

هغه اساسي موخه، چې د روسیې د موفتیانو شورا یې د دغه نندارتون په جوړولو سره د لاسته راوړلو هڅه کوي، دروسیې د حلالو محصولاتو او خدمتونو د بازار پراخول دي. په اوسني وخت کې دغو محصولاتو ته ډېره زیاته اړتیا لېدل کیږي. لکه چې د روسیې د موفتیانو شورا رییس شیخ راویل عین الدین وویل، په روسیه کې د حلالو محصولاتو پراخ تولید په ۲۰۰۲ کال کې تر هغه وروسته پیل شو، چې د روسیې د موفتیانو شورا مشرانو د هیواد له ولسمشر ولادیمیر پوتین سره وکتل. په تېرو شوو لسو کالونو کې په روسیه کې د حلالو محصولاتو د تولید حجم په سلګونو ځله زیات شوی دی، چې د مسکو نندارتون یې ښه ښکارندوی دی. ددغه نندارتون جوړول اوس په دود بدل شوي دي.

   دا لومړی ځل دی، چې افغانستان هم په دغه نندارتون کې ګډون کوي. که ریښتیا ووایو، له افغانستان سره ددې وس شته، چې دغه نندارتون ته تر هغو مالونو ډېر زیات مالونه وړاندې کړي، چې اوس یې وړاندې کړي دي. د افغانستان د اسلامي جمهوریت د سوداګرۍ او صنایعو د خونې استازي محمد قاسم یوسفي، او همدارنګه محمد هاشم، چې د نندارتون یو برخه وال دی، پر دې رڼا واچوله، چې ولې داسې پېښ شول. محمد قاسم یوسفي په همدې تړاو د غږېدو په ترڅ کې وویل: اوس افغانستان د خپلې اړتیا وړ حلال محصولات له بېلابېلو هیوادونو څخه رانیسي، خو نن مو په دغه نندارتون کې ولیدل، چۍ موږ په روسیه کې هم د راتلونکې همکارۍ لپاره اړونده کمپنۍ پیدا کولای شو. خو په تآسف سره باید ووایو، چې موږ له یوڅو غالیو پرته، خپل نور محصولات او مالونه، دغه نندارتون ته رانه وړای شول. ځکه چې اړونده دولتي ادارو پر وخت خبر نه کړو.

  د « روسیې غږ » راډیو خبریال په مسکو کې د افغانستان سفارت د سوداګرۍ له اتشې محمد قاسم سره اړیکه ونېوله او هغه د مسکو د حلالو محصولاتو د بین المللي نندارتون د افغاني برخه والو د شکایت په ځواب کې داسې وویل: دوې میاشتې پخوا مو د افغانستان د سوداګرۍ او صنایعو وزارت ته خبر ورکړ، هغوی زموږ وړاندیز ته مثبت ځواب راکړ. خو د افغانستان د اسلامي جمهوریت د سوداګرۍ او صنایعو د خونې استازیو د دغه نندارتون له جوړوونکو سره مستقیمه اړیکه ټینګه کړه، بې له دې چې د افغانستان سفارت ته خبر ورکړي، مسکو ته راغلل. که چېرې موږ ته یې خبر راکړای وای، موږ به مرسته ورسره کړې وای. خو دوی باید مأیوسه نه شي، د دوی لپاره په روسیه کې د سوداګریزو انډیوالانو د پیدا کولو امکانات ډېر دي. دلته ددې یادونه هم باید وکړو، چې اوس د افغانستان او روسیې تر منځ سوداګریز او اقتصادي اړیکي د هرې ورځې په تېرېدو په زیاته چټکۍ پراختیا مومي.

   په هر حال دغه ډول بین المللي نندارتونونه د اړیکو د ټینګولو او هغو ته د ودې ورکولو لپاره ډېر مساعد شرایط چمتو کوي. او په دې کې کوم شک نه شته، چې د مسکو د حلالو محصولاتو د نندارتون افغاني برخه وال به له دغو امکاناتو څخه استفاده وکړي. او هیلمن یو چې د مسکو د حلالو محصولاتو په بل نندارتون کې به د افغانانو ونډه پراخه او غوړه وي.

وﻻديمير پوتين
وﻻديمير پوتين

وﻻديمير پوتين 


پوتين اوس تازه بريالی اعلان شوی، د زياتو وړاندوينو په هکله به ﻻ وختي وي. ښايي د ده پر ضد د نورو هېوادونو په مرسته مخالفين راپورته شي او يا هم  ښايي لويديځ له ده سره جوړ جاړي ته اړ شي؛ د انګريزانو  د يوه سياستپوه په وينا، چې موږ داييمي دښمنان او دوستان نه لرو، خو داييمي ګټې لرو! د پېښو انکشاف ته به انتظار وباسو؛ د پوتين په هکله مالومات  به ګرانو لوستونکو ته دا جوته کړي، چې څنګه د ده په شان ځواکمن چارواکي ځان د واکمنۍ تر څوکۍ ځان رسوي.

وﻻديمير پوتين  له 2000 ز  کال نه تر2008 ز کال پورې دوه ځلې د روسيې د جمهور رييس په توګه دنده تر سره کړې او د قانون له مخې يې درېيم ځل د نوماندۍ حق نه درلود. له همدې امله يې خپل ملګری دېمتري مېدوېديف جمهوري رياست ته کانديد کړ او ځان يې لومړی وزير کړ.

 

پوتين له مېدوېدېف څخه ملاتړ وکړ او دايې هم ښکاره کړې ، چې غواړي په راتلونکې دوره کې د سياست ډګر خوشې نه کړي او د لومړي وزارت څوکۍ ترلاسه کړي، چې دا دی اوس د درېيم ځل لپاره د روسيې جمهور رييس شو .

ځينې روسان ده ته د لوی پېتر او د روسيې د ژغورونکي په سترګه ګوري ، خو لوېديځ ده ته د ډېکتاتورۍ او سړې جګړې د بيااحيا کوونکي په نظر ګوري .

وﻻديمير پوتين د روسيې په دويم ستر ښار په اوسني سان پيترزبورګ او پخواني ليننګراد کې د 1952 زکال د اکتوبرپه 7 نېټه زيږيدلی دی . پلار يې ولاديمير سيپريدونوويچ پوتين له لېننګراد څخه د دفاع په خاطر په دويمه نړيواله جګړه کې ونډه اخېستې ده او څو ځلې سخت ټپي شوی دی . د پوتين مور ماريا ايوانوفنا له تفير سیمې څخه وه، نوموړې د دويمې نړيوالې جګړې پر مهال د لېننګراد د محاصرې پر مهال په همدغه ښار کې وه ، د پوتين دوه مشران وروڼه د ځوانۍ پر مهال مړه شوي وو، د پوتين مور د 41 کلو وه ، چې پوتين يې وزيږاوه ، نوموړې چې ډېره متدينه مېرمن وه ، پوتين يې په پټه يو روسي ارتودوکس پادري ته واستوه . 
ولاديمير پوتين په لېننګراد پوهنتون کې دحقوقو په پوهنځي کې زده کړې تر سره کړې او په اقتصاد کې يې د علومو د ډاکتر کانديد درجه تر لاسه کړه - دا له دوکتوراه سره معادله علمي درجه ده  پوتين په روانه الماني ژبه خبرې کوي . نوموړی د انګريزي ژبې زده کړې ته هم مخه کړې وه، چې شخصي کلکې اړيکې رامنځته او له خپل امريکايي او انګليسي سيال سره پرې خبرې وکړي . 

پوتين د ځوانۍ پر مهال له هغه هنر سره ډېره مينه ښودله ، چې له ځان څخه د دفاع لارې چارې په کې زده کېدای شي او د همدې مينې له مخې په 1973 ز کې د سامبو لوبې استاد شو ، دا له ځان څخه د دفاع روسي لوبه ده. پوتين په دغه لوبه کې تور کمربند تر لاسه کړی او په پېترزبورګ کې يې د سامبودڅو پرله پسې لوبو اتلولي ګټلې ده . پوتين په 1983 ز کې له لودميلا الکساندروفنا سره واده وکړ ، نوموړې هم د لېننګراد پوهنتون د ژبپوهنې له څانګې فارغه شوې او پر الماني ، هسپانوي او فرانسوي خبرې کولای شي . 
پوتين د ماريا( 1985 ز ) او بکاترينا( 1986 ز ) په نومونو دوه لورګانې لري .
پوتين په 1975 ز کې د لېننګراد له پوهنتون څخه فارغ شواو له فراغت وروسته د پخواني شوروي اتحاد په استخباراتي سازمان ( کې جي بي ) کې په دنده وګومارل شو ، په 1984 ز کې پوتين د سور توغ اکاډمۍ ته ،چې د کي جي بي او د بهرنيو څارګرو د ښوونځي تر څارنې لاندې وه واستول شو . په 1985 ز کې ، چې د پوتين زده کړې پای ته ورسېدې په ختيځ المان کې پر دنده وګومارل شو اوتر 1990 ز پورې يې همدلته دنده تر سره کړه . 
له 1990 ز څخه رادېخوا پوتين د لېننګراد پوهنتون د رئيس دمرستيال په توګه دنده تر لاسه کړه او د نړيوالو اړيکو مسوول و . وروسته بيا د لېننګراد د ښار دهغه مهال دټولنې د رئيس اناتولي سوبچاک سلاکار شو . کله چې په 1991 /6/12 نېټه سوبچاک د پېترزبورګ ښاروال وټاکل شو . پوتين د ښاروال په دفتر کې د نړيوالو اړيکو د کميسون رئيس غوره شو ، چې له بهرنيو سوداګروسره د ګډو پروژو او پانګې اچونې له تګلارې څارنه وکړي . د 1995 ز په پسرلي کې پوتين د سوبچاک د ټاکنيز کمپاين مشر و ، کله چې سوبچاک په ټولټاکنو کې ماتې وخوړله پوتين له خپلو ټولو څوکيو استعفا وکړه . 
په 1997 ز کې د مارچ په 26 مه نېټه د ولسمشر مرستيال او په کرملېن کې د څار دادارې رئيس وټاکل شو ، دا اداره د ولسمشر د دفتر د پرېکړو له پلي کېدو څارنه کوي . په 1998 ز کې پوتين د سيمه ييزو تګلارو د ادارې لومړی مرستيال وټاکل شو . د 1998 ز د جون پر 25 مه ولسمشر بوريس يلڅين د فدرالي امنيت د ارګان د مشر په توګه د پوتين ګومارنه ومنله ، د 1999 ز په مارچ کې پوتين لا دهمدغې ادارې د مشر په توګه کار کاوه چې د امنيت شورا د سکرتر په توګه ومنل شو . د 1999 زپه اګسټ کې ولسمشر يلڅين د شپاړلسو مياشتو په ترڅ کې خپل څلورم لومړی وزير سېرګي ستيياشين هم له دندې ګوښه کړ او پر ځای يې پوتين وګوماره . دغه مهال يلڅين وويل : « پوتين زما غوره ځای ناستی دی ، د فعال او پياوړي کس په توګه به دا يوستر دولت وغوړوي او يوويشتمې پېړۍ ته به يې ننباسي . په 1999 / ډسمبر / 31 نېټه يلڅين استعفا ورکړه او پوتين د روسيې سرپرست ولسمشر شو . د 2000 / مارچ / 26 نېټې د ولسمشرۍ په ټولټاکنو کې پوتين د ولسمشر په توګه غوره شو او دوه مياشتې وروسته د روسيې اتحاد ولسمشر شو . پوتين په خپله څلورکلنه دوره کې د مرکزي واک د پراخېدو په برخه کې پام وړ رول ولوباوه د قضا ، قانون او اقتصادي ودې تر منځ يې تله برابره کړله . په دغه ټوله موده کې د روسيې هېوادنۍ توليد ۳۰٪ زيات شو ، د بې کارۍ اوپولي پړسوب کچه مخ په ټيټيدو شوه او د روسانو رېښتني کلنی عايد ۵۰٪ زيات شو ، حکومت د 50 مېليارد ډالرو په اندازه بهرني پورونه غوڅ کړل ، د مرکزي بانک بهرنۍ احتياطي بسپنه 84 مېليارد ډالرو ته ورسېده .دا په روسيه کې د اقتصادي غوړېدا تر ټولو ښه نښه ده . تېر کال پوتين حکومت ته درې ستراتيژيکې موخې وټاکلې : د لسو کلونو په بهير کې د هېوادنۍ توليد څوچنده زياتول ، د بې وزلۍ مخنيوي او د هېوادنۍ ودې په هيله د وسله والو ځواکونو عصري کول . 
پوتين دولسمشرۍ څوکۍ ته په رسېدو کې په دريواړخونو ډډه لګولې وه : 
۱په استخباراتي ارګانوکې پر خپلو پخوانيو ملګرو . 
۲د پوځ پر هغو مشرانو ،چې پياوړې روسيه او مخ پر مختللی نظامي صنعت غواړي . 
۳پر بډايو سوداګرو اوپه ځانګړې توګه د يلڅين پر کورنۍ ، له ولسمشرۍ وړاندې پوتين له يلڅين سره ژمنه کړې وه ، چې دده د کورنۍ دغړو پر وړاندې به هېڅ قانوني او سياسي اجراات نه کوي ، ځکه د يلڅين دواک مهال په لوړه کچه د فساد ، بډې اخېستنې او درغليو مهال و او دده دکورنۍ ډېر غړي په کې ښکېل و .
پوتين وتوانېده ،چې استخباراتو ته خپل پخوانې برم بېرته راوګرځوي ، د پخواني شوروي اتحاد له ړنګېدو وروسته استخبارات دنورو دولتي موسسو په څېر د شتون او وړتيا له پوښتنې سره مخ و ، کي جي بي په رسمي توګه په 1991 ز کې ړنګه او پر دريو برخوووېشل شوه . د برېژنېف اواندروپوف د واک پر مهال د کي جي بي دمامورينو شمېر 700000 و دخو ړنګېدو پر مهال دغه شمېره 80000 ته راټيټه شوه ، 
له امريکا څخه خپرېدونکې ټايم مجلې پوتين د 2007 ز کال غوره شخص وباله ،
د 2007 ز کال د غوره شخص په سيالي کې له ده دنوبل جايزې ګټونکي ال ګور ، او د ( هاري پوتر ) کتاب ليکوال جی کيه رولينج شامل و خو بخت له ده سره ياري وکړه ، 
مجله د پوتين د غوره کولو لپاره خپل دلائل لري ، پوتين په 2007 ز کې وتوانيده ،چې د روسيې په رهبري کولو کې يو شمېر لاسته راوړنې ولري ، پوتين داسې بهرنۍ تګلار غوره کړه ، چې د امريکا له هغې سره جوت توپير لري امريکا د همدغې تګلار له امله اوس په نړۍ کې خپل نفوذ له لاسه ورکوي . 
پوتين پر امريکا ، په روسيه کې د ستونزو راپورته کولو تور لګوي او دا نه مني ، چې اسلام له ترهګرۍ سره تړاو لري .

by :www.rohi.af

30.05.2012
وﻻديمير پوتين ...
وﻻديمير پوتين

وﻻديمير پوتين 


پوتين اوس تازه بريالی اعلان شوی، د زياتو وړاندوينو په هکله به ﻻ وختي وي. ښايي د ده پر ضد د نورو هېوادونو په مرسته مخالفين راپورته شي او يا هم  ښايي لويديځ له ده سره جوړ جاړي ته اړ شي؛ د انګريزانو  د يوه سياستپوه په وينا، چې موږ داييمي دښمنان او دوستان نه لرو، خو داييمي ګټې لرو! د پېښو انکشاف ته به انتظار وباسو؛ د پوتين په هکله مالومات  به ګرانو لوستونکو ته دا جوته کړي، چې څنګه د ده په شان ځواکمن چارواکي ځان د واکمنۍ تر څوکۍ ځان رسوي.

وﻻديمير پوتين  له 2000 ز  کال نه تر2008 ز کال پورې دوه ځلې د روسيې د جمهور رييس په توګه دنده تر سره کړې او د قانون له مخې يې درېيم ځل د نوماندۍ حق نه درلود. له همدې امله يې خپل ملګری دېمتري مېدوېديف جمهوري رياست ته کانديد کړ او ځان يې لومړی وزير کړ.

 

پوتين له مېدوېدېف څخه ملاتړ وکړ او دايې هم ښکاره کړې ، چې غواړي په راتلونکې دوره کې د سياست ډګر خوشې نه کړي او د لومړي وزارت څوکۍ ترلاسه کړي، چې دا دی اوس د درېيم ځل لپاره د روسيې جمهور رييس شو .

ځينې روسان ده ته د لوی پېتر او د روسيې د ژغورونکي په سترګه ګوري ، خو لوېديځ ده ته د ډېکتاتورۍ او سړې جګړې د بيااحيا کوونکي په نظر ګوري .

وﻻديمير پوتين د روسيې په دويم ستر ښار په اوسني سان پيترزبورګ او پخواني ليننګراد کې د 1952 زکال د اکتوبرپه 7 نېټه زيږيدلی دی . پلار يې ولاديمير سيپريدونوويچ پوتين له لېننګراد څخه د دفاع په خاطر په دويمه نړيواله جګړه کې ونډه اخېستې ده او څو ځلې سخت ټپي شوی دی . د پوتين مور ماريا ايوانوفنا له تفير سیمې څخه وه، نوموړې د دويمې نړيوالې جګړې پر مهال د لېننګراد د محاصرې پر مهال په همدغه ښار کې وه ، د پوتين دوه مشران وروڼه د ځوانۍ پر مهال مړه شوي وو، د پوتين مور د 41 کلو وه ، چې پوتين يې وزيږاوه ، نوموړې چې ډېره متدينه مېرمن وه ، پوتين يې په پټه يو روسي ارتودوکس پادري ته واستوه . 
ولاديمير پوتين په لېننګراد پوهنتون کې دحقوقو په پوهنځي کې زده کړې تر سره کړې او په اقتصاد کې يې د علومو د ډاکتر کانديد درجه تر لاسه کړه - دا له دوکتوراه سره معادله علمي درجه ده  پوتين په روانه الماني ژبه خبرې کوي . نوموړی د انګريزي ژبې زده کړې ته هم مخه کړې وه، چې شخصي کلکې اړيکې رامنځته او له خپل امريکايي او انګليسي سيال سره پرې خبرې وکړي . 

پوتين د ځوانۍ پر مهال له هغه هنر سره ډېره مينه ښودله ، چې له ځان څخه د دفاع لارې چارې په کې زده کېدای شي او د همدې مينې له مخې په 1973 ز کې د سامبو لوبې استاد شو ، دا له ځان څخه د دفاع روسي لوبه ده. پوتين په دغه لوبه کې تور کمربند تر لاسه کړی او په پېترزبورګ کې يې د سامبودڅو پرله پسې لوبو اتلولي ګټلې ده . پوتين په 1983 ز کې له لودميلا الکساندروفنا سره واده وکړ ، نوموړې هم د لېننګراد پوهنتون د ژبپوهنې له څانګې فارغه شوې او پر الماني ، هسپانوي او فرانسوي خبرې کولای شي . 
پوتين د ماريا( 1985 ز ) او بکاترينا( 1986 ز ) په نومونو دوه لورګانې لري .
پوتين په 1975 ز کې د لېننګراد له پوهنتون څخه فارغ شواو له فراغت وروسته د پخواني شوروي اتحاد په استخباراتي سازمان ( کې جي بي ) کې په دنده وګومارل شو ، په 1984 ز کې پوتين د سور توغ اکاډمۍ ته ،چې د کي جي بي او د بهرنيو څارګرو د ښوونځي تر څارنې لاندې وه واستول شو . په 1985 ز کې ، چې د پوتين زده کړې پای ته ورسېدې په ختيځ المان کې پر دنده وګومارل شو اوتر 1990 ز پورې يې همدلته دنده تر سره کړه . 
له 1990 ز څخه رادېخوا پوتين د لېننګراد پوهنتون د رئيس دمرستيال په توګه دنده تر لاسه کړه او د نړيوالو اړيکو مسوول و . وروسته بيا د لېننګراد د ښار دهغه مهال دټولنې د رئيس اناتولي سوبچاک سلاکار شو . کله چې په 1991 /6/12 نېټه سوبچاک د پېترزبورګ ښاروال وټاکل شو . پوتين د ښاروال په دفتر کې د نړيوالو اړيکو د کميسون رئيس غوره شو ، چې له بهرنيو سوداګروسره د ګډو پروژو او پانګې اچونې له تګلارې څارنه وکړي . د 1995 ز په پسرلي کې پوتين د سوبچاک د ټاکنيز کمپاين مشر و ، کله چې سوبچاک په ټولټاکنو کې ماتې وخوړله پوتين له خپلو ټولو څوکيو استعفا وکړه . 
په 1997 ز کې د مارچ په 26 مه نېټه د ولسمشر مرستيال او په کرملېن کې د څار دادارې رئيس وټاکل شو ، دا اداره د ولسمشر د دفتر د پرېکړو له پلي کېدو څارنه کوي . په 1998 ز کې پوتين د سيمه ييزو تګلارو د ادارې لومړی مرستيال وټاکل شو . د 1998 ز د جون پر 25 مه ولسمشر بوريس يلڅين د فدرالي امنيت د ارګان د مشر په توګه د پوتين ګومارنه ومنله ، د 1999 ز په مارچ کې پوتين لا دهمدغې ادارې د مشر په توګه کار کاوه چې د امنيت شورا د سکرتر په توګه ومنل شو . د 1999 زپه اګسټ کې ولسمشر يلڅين د شپاړلسو مياشتو په ترڅ کې خپل څلورم لومړی وزير سېرګي ستيياشين هم له دندې ګوښه کړ او پر ځای يې پوتين وګوماره . دغه مهال يلڅين وويل : « پوتين زما غوره ځای ناستی دی ، د فعال او پياوړي کس په توګه به دا يوستر دولت وغوړوي او يوويشتمې پېړۍ ته به يې ننباسي . په 1999 / ډسمبر / 31 نېټه يلڅين استعفا ورکړه او پوتين د روسيې سرپرست ولسمشر شو . د 2000 / مارچ / 26 نېټې د ولسمشرۍ په ټولټاکنو کې پوتين د ولسمشر په توګه غوره شو او دوه مياشتې وروسته د روسيې اتحاد ولسمشر شو . پوتين په خپله څلورکلنه دوره کې د مرکزي واک د پراخېدو په برخه کې پام وړ رول ولوباوه د قضا ، قانون او اقتصادي ودې تر منځ يې تله برابره کړله . په دغه ټوله موده کې د روسيې هېوادنۍ توليد ۳۰٪ زيات شو ، د بې کارۍ اوپولي پړسوب کچه مخ په ټيټيدو شوه او د روسانو رېښتني کلنی عايد ۵۰٪ زيات شو ، حکومت د 50 مېليارد ډالرو په اندازه بهرني پورونه غوڅ کړل ، د مرکزي بانک بهرنۍ احتياطي بسپنه 84 مېليارد ډالرو ته ورسېده .دا په روسيه کې د اقتصادي غوړېدا تر ټولو ښه نښه ده . تېر کال پوتين حکومت ته درې ستراتيژيکې موخې وټاکلې : د لسو کلونو په بهير کې د هېوادنۍ توليد څوچنده زياتول ، د بې وزلۍ مخنيوي او د هېوادنۍ ودې په هيله د وسله والو ځواکونو عصري کول . 
پوتين دولسمشرۍ څوکۍ ته په رسېدو کې په دريواړخونو ډډه لګولې وه : 
۱په استخباراتي ارګانوکې پر خپلو پخوانيو ملګرو . 
۲د پوځ پر هغو مشرانو ،چې پياوړې روسيه او مخ پر مختللی نظامي صنعت غواړي . 
۳پر بډايو سوداګرو اوپه ځانګړې توګه د يلڅين پر کورنۍ ، له ولسمشرۍ وړاندې پوتين له يلڅين سره ژمنه کړې وه ، چې دده د کورنۍ دغړو پر وړاندې به هېڅ قانوني او سياسي اجراات نه کوي ، ځکه د يلڅين دواک مهال په لوړه کچه د فساد ، بډې اخېستنې او درغليو مهال و او دده دکورنۍ ډېر غړي په کې ښکېل و .
پوتين وتوانېده ،چې استخباراتو ته خپل پخوانې برم بېرته راوګرځوي ، د پخواني شوروي اتحاد له ړنګېدو وروسته استخبارات دنورو دولتي موسسو په څېر د شتون او وړتيا له پوښتنې سره مخ و ، کي جي بي په رسمي توګه په 1991 ز کې ړنګه او پر دريو برخوووېشل شوه . د برېژنېف اواندروپوف د واک پر مهال د کي جي بي دمامورينو شمېر 700000 و دخو ړنګېدو پر مهال دغه شمېره 80000 ته راټيټه شوه ، 
له امريکا څخه خپرېدونکې ټايم مجلې پوتين د 2007 ز کال غوره شخص وباله ،
د 2007 ز کال د غوره شخص په سيالي کې له ده دنوبل جايزې ګټونکي ال ګور ، او د ( هاري پوتر ) کتاب ليکوال جی کيه رولينج شامل و خو بخت له ده سره ياري وکړه ، 
مجله د پوتين د غوره کولو لپاره خپل دلائل لري ، پوتين په 2007 ز کې وتوانيده ،چې د روسيې په رهبري کولو کې يو شمېر لاسته راوړنې ولري ، پوتين داسې بهرنۍ تګلار غوره کړه ، چې د امريکا له هغې سره جوت توپير لري امريکا د همدغې تګلار له امله اوس په نړۍ کې خپل نفوذ له لاسه ورکوي . 
پوتين پر امريکا ، په روسيه کې د ستونزو راپورته کولو تور لګوي او دا نه مني ، چې اسلام له ترهګرۍ سره تړاو لري .

by :www.rohi.af

روسیه سږکال افغانستان ته دوه میلیونه نفت صادروي
روسیه سږکال افغانستان ته دوه میلیونه نفت صادروي

روسیه سږکال افغانستان ته دوه میلیونه نفت صادروي

پيترول

د سوداګرۍ او صنايعو د خونو د چارواکو په وينا د نفتو د پېرلو د هوکړې تر څنګ د کرنې ، کانو، ټرانسپورټ او صنايعو په برخه کې هم څو تړونونه لاسليک شوي دي .

د افغانستان د سوداګرۍ او صنايعو خونې وايي روسيې ورسره منلې چې په روان کال کې به نژدې دوه ميليونه نفت افغانستان ته صادروي.

ددغې ادراې په وينا د نفتو په اړه دغه تړون روسيې ته د ولسمشر کرزي د سفر پر مهال شوی دی.

د سوداګرۍ او صنايعو د خونو چارواکي وايي د کانو، کرنې، ترانسپورټ او صنايعو په برخه کې د کابل او مسکو تر منځ څو نور تړونونه هم شوي دي.

په داسې حال کې چې د تېرو دوو مياشتو په ترڅ کې د ايران د بنديز له امله د افغانستان په بازارونو کې د تېلو کمښت پر يوه جدي ستونزه اوښتی دی، خو اوس روسيې هوکړه کړې چې افغانستان ته به نفت صادروي.

دوی نور جزيیات ور نه کړل چې دغه تېل په څو اخيستل شوي او څه وخت به افغانستان ته راوړل کېږي خو وايي په دې توګه به د افغانستان د نفتو کلنۍ اړتيا تر ډېره پوره شي.

د سوداګرۍ او صنايعو د خونو د چارواکو په وينا د نفتو د پېرلو د هوکړې تر څنګ د کرنې ، کانو، ټرانسپورټ او صنايعو په برخه کې هم څو تړونونه لاسليک شوي دي .

دا په داسې حال کې ده چې تر شاخوا دوو مياشتو وروسته ايران تېره ورځ اجازه ورکړه چې د هغه هېواد په خاورو د ايسارو تيلي ټانکرونو له ډلې څخه يو څو افغانستان ته راواوړي.

پيترول

افغان حکومت وايي په يوه کال کې درې ميليونه ټنه نفتو ته اړتيا لري چې لويه برخه يې په ملکي چارو او فعاليتونو کې لګېږي.

تهران ويلي دغه بهير به سر له نن ورځې په عادي حالت پيل کېږي او ولاړ ټانکرونه به افغانستان ته پرېښودل کېږي.

تر دې وړاندې ايران ويلي ول اندېښنه لري چې ګنې ددغو نفتو يوه برخه په افغانستان کې مېشتو بهرنيو ځواکونو ته ورکول کېږي نو ځکه يې ايسار کړي دي .

خو افغان سوداګرو، حکومت او ناټو ځواکونو دغه خبره له هغه لومړي سره تر اوسه ناسمه بللې ده.

افغان حکومت وايي په يوه کال کې درې ميليونه ټنه نفتو ته اړتيا لري چې لويه برخه يې په ملکي چارو او فعاليتونو کې لګېږي.

15.02.2012
روسیه سږکال افغانستان ته دوه میلیونه نفت صادروي...
روسیه سږکال افغانستان ته دوه میلیونه نفت صادروي

روسیه سږکال افغانستان ته دوه میلیونه نفت صادروي

پيترول

د سوداګرۍ او صنايعو د خونو د چارواکو په وينا د نفتو د پېرلو د هوکړې تر څنګ د کرنې ، کانو، ټرانسپورټ او صنايعو په برخه کې هم څو تړونونه لاسليک شوي دي .

د افغانستان د سوداګرۍ او صنايعو خونې وايي روسيې ورسره منلې چې په روان کال کې به نژدې دوه ميليونه نفت افغانستان ته صادروي.

ددغې ادراې په وينا د نفتو په اړه دغه تړون روسيې ته د ولسمشر کرزي د سفر پر مهال شوی دی.

د سوداګرۍ او صنايعو د خونو چارواکي وايي د کانو، کرنې، ترانسپورټ او صنايعو په برخه کې د کابل او مسکو تر منځ څو نور تړونونه هم شوي دي.

په داسې حال کې چې د تېرو دوو مياشتو په ترڅ کې د ايران د بنديز له امله د افغانستان په بازارونو کې د تېلو کمښت پر يوه جدي ستونزه اوښتی دی، خو اوس روسيې هوکړه کړې چې افغانستان ته به نفت صادروي.

دوی نور جزيیات ور نه کړل چې دغه تېل په څو اخيستل شوي او څه وخت به افغانستان ته راوړل کېږي خو وايي په دې توګه به د افغانستان د نفتو کلنۍ اړتيا تر ډېره پوره شي.

د سوداګرۍ او صنايعو د خونو د چارواکو په وينا د نفتو د پېرلو د هوکړې تر څنګ د کرنې ، کانو، ټرانسپورټ او صنايعو په برخه کې هم څو تړونونه لاسليک شوي دي .

دا په داسې حال کې ده چې تر شاخوا دوو مياشتو وروسته ايران تېره ورځ اجازه ورکړه چې د هغه هېواد په خاورو د ايسارو تيلي ټانکرونو له ډلې څخه يو څو افغانستان ته راواوړي.

پيترول

افغان حکومت وايي په يوه کال کې درې ميليونه ټنه نفتو ته اړتيا لري چې لويه برخه يې په ملکي چارو او فعاليتونو کې لګېږي.

تهران ويلي دغه بهير به سر له نن ورځې په عادي حالت پيل کېږي او ولاړ ټانکرونه به افغانستان ته پرېښودل کېږي.

تر دې وړاندې ايران ويلي ول اندېښنه لري چې ګنې ددغو نفتو يوه برخه په افغانستان کې مېشتو بهرنيو ځواکونو ته ورکول کېږي نو ځکه يې ايسار کړي دي .

خو افغان سوداګرو، حکومت او ناټو ځواکونو دغه خبره له هغه لومړي سره تر اوسه ناسمه بللې ده.

افغان حکومت وايي په يوه کال کې درې ميليونه ټنه نفتو ته اړتيا لري چې لويه برخه يې په ملکي چارو او فعاليتونو کې لګېږي.

ګورباچوف :  په افغانستان کې د ناټو بریا ناشونې ده
ګورباچوف : په افغانستان کې د ناټو بریا ناشونې ده

ګورباچوف: په افغانستان کې د ناټو بریا ناشونې ده

ښاغلی ګورباچف

ښاغلي ګورباچف وویل امریکا د سعودي عربستان په مالي مرسته هغه اورپکي روزلي چې اوس افغانستان او پاکستان بې ثباته کوي

د پخواني شوروي مشر میخایل ګورباچف ناټو ته خبرداری ورکړی چې په افغانستان کې پوځي بریا ناشونې ده.

ښاغلي ګورباچف چې څه باندي ۲۰ کاله وړاندې یې له افغانستانه د شوروي ځواکونه وایستل، بي بي سي ته ویلي تر ټولو ښه لاسته راوړنه به دا وي چې له دغه هېواد سره مرسته وشي چې له جګړې وروسته بېرته ورغېږي

هغه راتلونکی اوړی له افغانستانه د امریکایې سرتېرو د وتلو د پیل په اړه د ولسمشر اوباما پرېکړه وستایله، خو نیوکه یې دا وه چې امریکا له دوو لسیزو راهیسې په سیمه کې ښکېله ده.

ښاغلي ګورباچف وویل امریکا د سعودي عربستان په مالي مرسته هغه اورپکي روزلي چې اوس افغانستان او پاکستان بې ثباته کوي:

''په افغانستان کې بریا ناشونې ده. دا سمه ده چې اوباما خپل ځواکونه باسي.دا کار چې څومره ستونزمن دی، مهمه نه ده. موږ وړاندي تر دې چې له افغانستان څخه شوروي ځواکونه وباسو، په دې اړه مو په افغانستان کې د ننه له بېلابیلو ځواکونو، ایران، هند، پاکستان او البته له امریکا سره مو هم موضوع شریکه کړه.

موږ هیله لرله چې امریکا به زموږ پر هغه پرېکړه راسره ودرېږي چې افغانستان دې یو بې طرفه، دیموکراتیک هېواد وي چې له خپلو ګاونډیانو او امریکا او شوروي دواړو سره ښې اړیکې ولري.

هولبروک

هولبروک ټينګار کړی و چې " د سولې او پخلاینې خبرې دمګړۍ د چارو په پرمختګ کې د بریالیتوب په مانا نه دی" او په پوځي بریا دا مانا نه لري چې ګني ارومرو د د افغانستان جګړه وګټل شي.

امریکاییانو تل ویل چې ددغې پرېکړې ملاتړې دي، خو په عین حال کې یې اورپکي روزل. همداسې کسان وو لکه چې نن افغانستان او تر هغه لا ډېر پاکستان وځپل شو. نو دا به د امریکا لپاره ستونزمنه وي چې له دغسې شرایطو نه ووځي.''

کورباچف دا څرګندونې څو ورځې وروسته له هغه کړې، چې واشنګټن ویلي وو یو شمېر جګپوړي طالب مشران له افغان حکومت سره خبرو ته چمتو دي.

د افغانستان او پاکستان لپاره د امریکا ځانګړي استازي ریچرډ هولبروک ویلي وو چې "د طالبانو زیاتره مشران له افغان حکومت سره خبرو ته چمتو دي. "

خو نوموړي په افغانستان کې ترینګلی جنګي وضعیت د ویتنام او یوګوسلاویا له جګړو سره د نه پرتله کولو ګڼلی دی او وايي چې " په افغانستان کې چې هرڅوک زموږ پرضد جنګېږي، موږ یې خپل دښمنان بولو."

هولبروک ټينګار کړی و چې " د سولې او پخلاینې خبرې دمګړۍ د چارو په پرمختګ کې د بریالیتوب په مانا نه دی" او په پوځي بریا دا مانا نه لري چې ګني ارومرو د د افغانستان جګړه وګټل شي.

15.02.2012
ګورباچوف : په افغانستان کې د ناټو بریا ناشونې ده...
ګورباچوف : په افغانستان کې د ناټو بریا ناشونې ده

ګورباچوف: په افغانستان کې د ناټو بریا ناشونې ده

ښاغلی ګورباچف

ښاغلي ګورباچف وویل امریکا د سعودي عربستان په مالي مرسته هغه اورپکي روزلي چې اوس افغانستان او پاکستان بې ثباته کوي

د پخواني شوروي مشر میخایل ګورباچف ناټو ته خبرداری ورکړی چې په افغانستان کې پوځي بریا ناشونې ده.

ښاغلي ګورباچف چې څه باندي ۲۰ کاله وړاندې یې له افغانستانه د شوروي ځواکونه وایستل، بي بي سي ته ویلي تر ټولو ښه لاسته راوړنه به دا وي چې له دغه هېواد سره مرسته وشي چې له جګړې وروسته بېرته ورغېږي

هغه راتلونکی اوړی له افغانستانه د امریکایې سرتېرو د وتلو د پیل په اړه د ولسمشر اوباما پرېکړه وستایله، خو نیوکه یې دا وه چې امریکا له دوو لسیزو راهیسې په سیمه کې ښکېله ده.

ښاغلي ګورباچف وویل امریکا د سعودي عربستان په مالي مرسته هغه اورپکي روزلي چې اوس افغانستان او پاکستان بې ثباته کوي:

''په افغانستان کې بریا ناشونې ده. دا سمه ده چې اوباما خپل ځواکونه باسي.دا کار چې څومره ستونزمن دی، مهمه نه ده. موږ وړاندي تر دې چې له افغانستان څخه شوروي ځواکونه وباسو، په دې اړه مو په افغانستان کې د ننه له بېلابیلو ځواکونو، ایران، هند، پاکستان او البته له امریکا سره مو هم موضوع شریکه کړه.

موږ هیله لرله چې امریکا به زموږ پر هغه پرېکړه راسره ودرېږي چې افغانستان دې یو بې طرفه، دیموکراتیک هېواد وي چې له خپلو ګاونډیانو او امریکا او شوروي دواړو سره ښې اړیکې ولري.

هولبروک

هولبروک ټينګار کړی و چې " د سولې او پخلاینې خبرې دمګړۍ د چارو په پرمختګ کې د بریالیتوب په مانا نه دی" او په پوځي بریا دا مانا نه لري چې ګني ارومرو د د افغانستان جګړه وګټل شي.

امریکاییانو تل ویل چې ددغې پرېکړې ملاتړې دي، خو په عین حال کې یې اورپکي روزل. همداسې کسان وو لکه چې نن افغانستان او تر هغه لا ډېر پاکستان وځپل شو. نو دا به د امریکا لپاره ستونزمنه وي چې له دغسې شرایطو نه ووځي.''

کورباچف دا څرګندونې څو ورځې وروسته له هغه کړې، چې واشنګټن ویلي وو یو شمېر جګپوړي طالب مشران له افغان حکومت سره خبرو ته چمتو دي.

د افغانستان او پاکستان لپاره د امریکا ځانګړي استازي ریچرډ هولبروک ویلي وو چې "د طالبانو زیاتره مشران له افغان حکومت سره خبرو ته چمتو دي. "

خو نوموړي په افغانستان کې ترینګلی جنګي وضعیت د ویتنام او یوګوسلاویا له جګړو سره د نه پرتله کولو ګڼلی دی او وايي چې " په افغانستان کې چې هرڅوک زموږ پرضد جنګېږي، موږ یې خپل دښمنان بولو."

هولبروک ټينګار کړی و چې " د سولې او پخلاینې خبرې دمګړۍ د چارو په پرمختګ کې د بریالیتوب په مانا نه دی" او په پوځي بریا دا مانا نه لري چې ګني ارومرو د د افغانستان جګړه وګټل شي.

پر افغانستان مو له بریده \
پر افغانستان مو له بریده \'پند واخیست\'

د روسیې سفیر: پر افغانستان مو له بریده 'پند واخیست'

اندرې اویتیسیان

ښاغلي اندرې تر ډېره ټینګار په دې کاوه، چې د افغانستان روان کړکېچ پوځي حل نه لري

روسیه وايي، د افغانستان روان کړکېچ پوځي حل نه لري او باید د د غه هیواد ستونزې له سوله ییزې لارې حل شي.

پخواني شوروي اتحاد، چې افغانستان یې شاوخوا لس کاله اشغال کړی و، اوس وايي، هېواد یې پرافغانستان د برید پرمهال درس زده کړی او نه غواړي، روسیه بیا افغانستان ته خپل سرتېري واستوي.

په کابل کې د روسیې سفیر بي بي سي ته وویل، هېواد یې چمتو دی، له افغانستان سره هرډول اقتصادي مرستې وکړي.

اندرې اویتیسیان وویل، روسیه غواړي په افغانستان کې هغه لویې پروژې، چې شوري اتحاد پیل کړې وې، او بشپړې شوي نه دي، له سره وروغوي.

له افغانستانه د پخواني شوروي اتحاد د سره پوځ د وتلو له څلریشتمې کلیزې سره سم، روسیه وايي، پر افغانستان یې د یرغل پرمهال درس زده کړی او نه غواړي بیا افغانستان ته خپل سرتېري واستوي.

پخواني شوري اتحاد پر افغانستان د شاوخوا لس کلن یرغل پرمهال له یو میلیونه ډیر افغانان و وژل او د رسمي شمیرو له مخې یې نژدې خپل ۱۴ زره سرتېري هم په دغه جګړه کې له لاسه ورکړل.

خو اوس چې نږدې دوه نیمې لسیزې له افغانستانه د شوري د ځواکونو له وتلو تیږي، په کابل کې د روسیې سفیر انډري اویتس یان له بي بي سي سره په ځانګړو خبرو کې وویل، نه غواړي خپل غلطۍ بیا تکرار کړي.

هېڅکله نه راځي

n افغانستان ملي پولیس او ملي اردو باید تقویه کړي.

اندرې اویتیسیان

''روسي عسکر به بیا هېڅکه افغانستان ته را نه شي، موږ خپل سبق واخیست او بیا هغه ډول کار نه کوو.''

د روسیې سفیر، چې نه یې غوښتل پر افغانستان د شوري اتحادي د یرغل په اړه ډیر څرګندونې وکړي وايي،دا چې افغان حکومت دسولې هڅې پیل کړي، هیواد یې چمتو دی، په افغانستان کې هغه لویې پروژې ورغوي، چې له روسانو نیمې بشپړې پاتې شوي دي:

''لویې پروژې لکه د کابل د کور جوړولو فابریکه، د سالنګونو تونلونه او دننګرهار د ابیاری سیستم هغه پروژې دي، چې موږ له غواړو بیرته یې ورغوو، همدارنګه موږ غواړو د افغانستان پولیس او ملي پوځ ورزو او هغوی ته وسلې ورکړو.''

ښاغلي اندرې تر ډېره ټینګار په دې کاوه، چې د افغانستان روان کړکېچ پوځي حل نه لري او وايي، دغه ستونزه یواځې له سیاسي پلوه غوڅېدای شي:

''اوس ټول په دې پوهیږي، چې د افغانستان د کړکیچ د حل لپاره جګړه د حل لاره نه ده، نو باید دافغانستان ستونزې سوله ییزه لاره پیدا کړو.''

روسي عسکر

ټيک ۲۴ کاله وړاندې وروستی عسکر د دلو/سلواغلې پر ۲۶ له افغانستانه ووت.

په کابل کې د روسیې سفیر دارنګه وايي، کله، چې له ۲۰۱۴ کال وروسته ناټو او ملګري یې په افغانستان کې خپل پوځي شته والي پای ته رسوي، نو د ده په وینا افغانستان باید یوازې پرېنښودل شي او افغان ملي پوځ له هره پلوه په خپلو پښو ودرول شي:

''د افغانستان حالات ډیر مشکل دي، له ۲۰۱۴ کال وروسته نړیوال ټولنه باید افغانستان سره پوځي او هم اقتصادي مرستي روانې وساتي. او تر ټولو مهم دا، چې افغانستان ملي پولیس او ملي اردو باید تقویه کړي.''

له افغانستان د سره پوځ تر وتلو وروسته هم، افغانستان پیاوړی پوځ درلود، خو د وخت واکمن پوځي ځواک ونه شوای کړی، چې د روسانو له وتلو وروسته په افغانستان کې ثبات ټینګ کړي.

ځینې شنونکي هم په دې اند دي، چې له ۲۰۱۴ وروسته که افغان ځواکونه په پرمختللو وسلو سمبال نه شي، ښایې افغانستان بیا د ۹۰ لسیزې له برخلیک سره مخامخ شي.

روسیې سفیر
15.02.2012
پر افغانستان مو له بریده \'پند واخیست\'...
پر افغانستان مو له بریده \'پند واخیست\'

د روسیې سفیر: پر افغانستان مو له بریده 'پند واخیست'

اندرې اویتیسیان

ښاغلي اندرې تر ډېره ټینګار په دې کاوه، چې د افغانستان روان کړکېچ پوځي حل نه لري

روسیه وايي، د افغانستان روان کړکېچ پوځي حل نه لري او باید د د غه هیواد ستونزې له سوله ییزې لارې حل شي.

پخواني شوروي اتحاد، چې افغانستان یې شاوخوا لس کاله اشغال کړی و، اوس وايي، هېواد یې پرافغانستان د برید پرمهال درس زده کړی او نه غواړي، روسیه بیا افغانستان ته خپل سرتېري واستوي.

په کابل کې د روسیې سفیر بي بي سي ته وویل، هېواد یې چمتو دی، له افغانستان سره هرډول اقتصادي مرستې وکړي.

اندرې اویتیسیان وویل، روسیه غواړي په افغانستان کې هغه لویې پروژې، چې شوري اتحاد پیل کړې وې، او بشپړې شوي نه دي، له سره وروغوي.

له افغانستانه د پخواني شوروي اتحاد د سره پوځ د وتلو له څلریشتمې کلیزې سره سم، روسیه وايي، پر افغانستان یې د یرغل پرمهال درس زده کړی او نه غواړي بیا افغانستان ته خپل سرتېري واستوي.

پخواني شوري اتحاد پر افغانستان د شاوخوا لس کلن یرغل پرمهال له یو میلیونه ډیر افغانان و وژل او د رسمي شمیرو له مخې یې نژدې خپل ۱۴ زره سرتېري هم په دغه جګړه کې له لاسه ورکړل.

خو اوس چې نږدې دوه نیمې لسیزې له افغانستانه د شوري د ځواکونو له وتلو تیږي، په کابل کې د روسیې سفیر انډري اویتس یان له بي بي سي سره په ځانګړو خبرو کې وویل، نه غواړي خپل غلطۍ بیا تکرار کړي.

هېڅکله نه راځي

n افغانستان ملي پولیس او ملي اردو باید تقویه کړي.

اندرې اویتیسیان

''روسي عسکر به بیا هېڅکه افغانستان ته را نه شي، موږ خپل سبق واخیست او بیا هغه ډول کار نه کوو.''

د روسیې سفیر، چې نه یې غوښتل پر افغانستان د شوري اتحادي د یرغل په اړه ډیر څرګندونې وکړي وايي،دا چې افغان حکومت دسولې هڅې پیل کړي، هیواد یې چمتو دی، په افغانستان کې هغه لویې پروژې ورغوي، چې له روسانو نیمې بشپړې پاتې شوي دي:

''لویې پروژې لکه د کابل د کور جوړولو فابریکه، د سالنګونو تونلونه او دننګرهار د ابیاری سیستم هغه پروژې دي، چې موږ له غواړو بیرته یې ورغوو، همدارنګه موږ غواړو د افغانستان پولیس او ملي پوځ ورزو او هغوی ته وسلې ورکړو.''

ښاغلي اندرې تر ډېره ټینګار په دې کاوه، چې د افغانستان روان کړکېچ پوځي حل نه لري او وايي، دغه ستونزه یواځې له سیاسي پلوه غوڅېدای شي:

''اوس ټول په دې پوهیږي، چې د افغانستان د کړکیچ د حل لپاره جګړه د حل لاره نه ده، نو باید دافغانستان ستونزې سوله ییزه لاره پیدا کړو.''

روسي عسکر

ټيک ۲۴ کاله وړاندې وروستی عسکر د دلو/سلواغلې پر ۲۶ له افغانستانه ووت.

په کابل کې د روسیې سفیر دارنګه وايي، کله، چې له ۲۰۱۴ کال وروسته ناټو او ملګري یې په افغانستان کې خپل پوځي شته والي پای ته رسوي، نو د ده په وینا افغانستان باید یوازې پرېنښودل شي او افغان ملي پوځ له هره پلوه په خپلو پښو ودرول شي:

''د افغانستان حالات ډیر مشکل دي، له ۲۰۱۴ کال وروسته نړیوال ټولنه باید افغانستان سره پوځي او هم اقتصادي مرستي روانې وساتي. او تر ټولو مهم دا، چې افغانستان ملي پولیس او ملي اردو باید تقویه کړي.''

له افغانستان د سره پوځ تر وتلو وروسته هم، افغانستان پیاوړی پوځ درلود، خو د وخت واکمن پوځي ځواک ونه شوای کړی، چې د روسانو له وتلو وروسته په افغانستان کې ثبات ټینګ کړي.

ځینې شنونکي هم په دې اند دي، چې له ۲۰۱۴ وروسته که افغان ځواکونه په پرمختللو وسلو سمبال نه شي، ښایې افغانستان بیا د ۹۰ لسیزې له برخلیک سره مخامخ شي.

روسیې سفیر
  خبرونه او تازه پېښې    
کرزی: امریکا او طالبان د خپلو ګټو لپاره جګړه روانه ساتي
کرزی: امریکا او طالبان د خپلو ګټو لپاره جګړه روانه ساتي

ساتي


د خپريدو وخت: 07:59 گرینویچ - 10 مارچ 2013 - 20 کب 1391

ولسمشر کرزي ویلي، یو شمېر هېوادونو ورڅخه د افغانستان د ځمکنیو زېرمو د ځانګړو توکیو په اړه غوښتنې کړې، چې باید له دوی پرته بل چا ته ور نه کړل شي.

افغان ولسمشر حامد کرزی وايي، که څه هم امریکا او طالبان یو له بل سره د دښمنۍ دعوه کوي، خو په پټه یې سره لاس یو کړی او یو د بل په ګټه په افغانستان کې خپلې جګړې ته ادامه ورکوي.

افغان ولسمشر حامد کرزي د ښځو نړیوالې ورځې په تړاو یوې غونډې کې په کابل او خوست کې د طالبانو بریدونه په کلکه وغندل او د دوی دغه بریدونه یې د افغان ولس پر ضد او د امریکا په ګټه وبلل.

ښاغلي کرزي وویل، امریکا او طالبان په ښکاره یو له بل سره جګړه کوي، خو د پردې تر شا د ده په خبره هره ورځ په خلیجي او لوېدیزو هېوادونو کې د معاملو تر سره کولو لپاره له یوه بل سره خبرې کوي. ده وویل، چې طالبان د خپلو بریدونو پر مټ په افغانستان کې د نړیوالو شتون ته زمینه برابروي.

ده وویل، امریکا هم طالبان خپل دښمنان نه ګڼي، خو له دوی سره د جګړې په نامه ولسي افغانان ځوروي.

خبردار اوسئ

''هم پخپله بهرنیان موږ ته وايي، هم هېواددوست طالبان راځي او پس شا موږ خبروي، چې زموږ د مشرانو او امریکا تر منځ دغه معامله روانه ده، خبردار اوسئ. په اروپا او خلیجي هېوادونو کې هره ورځ د امریکایانو، بهرنیانو او طالبانو تر منځ خبرې کېږي. او امریکا وايي، چې طالب زما دښمن نه دی، زه له طالب سره جګړه نه لرم.

خو د طالب په نامه هره ورځ زموږ په هېواد کې خلک ازاروي. طالب هم هره ورځ له امریکایانو سره خبرې کوي، خو په کابل او خوست کې بیا بمونه چوي، چې زه امریکایانو ته خپل زور ښایم. نه خیر، دغه بمونه چې پرون په خوست او کابل کې والوزول شول، دا امریکا ته د زور ښوولو لپاره نه وو، دا امریکا ته په خدمت کې وو.

نو په حقیقت کې هغه بمونه چې پرون د طالب په نامه وچاودل، دا بهرنیانو ته خدمت و. خدمت په دې و، چې په افغانستان کې د بهرنیانو شتون وي، ولاړ نه شي''.

ښاغلي کرزي په خپله دغه وینا کې یو ځل بیا د ۲۰۱۴ کال په اړه اندېښنو او د ناټو پاتې کېدونکو ځواکونو په اړه خبرې وکړې.

له بله پلوه، په کابل کې د امریکا سفارت او د نړیوالو سوله ساتو ځواکونو قوماندان د ښاغلي کرزي دغو څرګندونو ته غبرګون ښوولی.

د امریکا سفارت ویلي، چې طالبانو له امریکا سره د خبرو اترو بهیر د ۲۰۱۲ کال په مارچ کې ځنډولی دی. دغه سفارت همداراز وايي، دوی له ډېره وخته د افغانانو د خپلمنځي خبرو لپاره پخپله د افغانانو په مشرۍ د خبرو د بهیر ملاتړ کړی دی.

د امریکا سفارت په خپل غبرګون کې زیاته کړې، چې دغه هېواد د افغانستان د سولې عالي شورا او طالبانو تر منځ په دوحه کې د ترسره کېدونکو خبرو اترو ملاتړ کوي او دا اوس په طالبانو پورې اړه لري چې په دې برخه کې ګام پورته کړي. دوی وايي، هغوی پوهېږي، چې باید څه وکړي.

له بله پلوه د نړیوالو سوله ساتو ځواکونو ایساف قوماندان جنرال جوزېف ډنفورډ د ولسمشر کرزي یادې څرګندونې په بشپړ ډول ناسمې بللې دي.

هېڅکله

ده ویلي، چې ده له ښاغلي کرزي سره تېره شپه هم لیدنه درلوده او تر اوسه یې ده ته هېڅکله دا نه دي ویلي، چې ګوندې د ده په فکر امریکا له طالبانو سره جوړجاړی کوي. ده ویلي، نه پوهېږي، چې نوموړی ولې داسې څرګندونې کوي.

ولسمشر کرزي د خپلې یادې وینا په یوه برخه کې د افغانستان د ځمکنیو زېرمو ارزښت ته اشاره وکړه.

ده وویل، د امریکا په ګډون یو شمېر هېوادونه ورنه د ځانګړو ځمکنیو زېرمو غوښتنه کړې او ورته یې ویلي، چې بل چا ته باید ور نه کړل شي.

"ښاغلي کرزي همدراز ټینګار وکړ، چې په ۲۰۱۴ کال کې به د ټاکنو له لارې نوی ولسمشر او حکومت ټاکل کېږي او په خبره یې د دغه هېواد راتلونکی روښانه دی."

''د امریکا په ګډون ځینو هېوادونو مخکې له مخکې موږ ته لیکلي، چې فلانی شی موږ غواړو. زر ځلې یې موږ ته لیکلي، چې لکه څنګه چې موږ او تاسې متحدین یو، ستاسې د ځمکې لاندې فلاني توکي زموږ په کار دي، بل چا ته یې مه ورکوﺉ. موږ ورته وویل، چې راځئ بیا به خبرې وکړو''.

ښاغلي کرزي په خپله دغه وینا کې یو ځل بیا د ۲۰۱۴ کال په اړه اندېښنو او د ناټو پاتې کېدونکو ځواکونو په اړه خبرې وکړې.

ده وویل، کابو څلوېښت هېوادونه غواړي، چې له ۲۰۱۴ وروسته یې ځواکونه په افغانستان کې پاتې شي. ده ټینګار وکړ، چې دغو هېوادونو ته یې روښانه کړې، چې د پاتې کېدونکو ځواکونو شمېر او د فعالیت سیمې به له هر هېواد سره په جلا جلا ډول د افغان دولت له لوري ټاکل کېږي.

ښاغلي کرزي همدراز ټینګار وکړ، چې په ۲۰۱۴ کال کې به د ټاکنو له لارې نوی ولسمشر او حکومت ټاکل کېږي او په خبره یې د دغه هېواد راتلونکی روښانه دی

BBC Pashto
11.03.2013
کرزی: امریکا او طالبان د خپلو ګټو لپاره جګړه روانه ساتي...
کرزی: امریکا او طالبان د خپلو ګټو لپاره جګړه روانه ساتي

ساتي


د خپريدو وخت: 07:59 گرینویچ - 10 مارچ 2013 - 20 کب 1391

ولسمشر کرزي ویلي، یو شمېر هېوادونو ورڅخه د افغانستان د ځمکنیو زېرمو د ځانګړو توکیو په اړه غوښتنې کړې، چې باید له دوی پرته بل چا ته ور نه کړل شي.

افغان ولسمشر حامد کرزی وايي، که څه هم امریکا او طالبان یو له بل سره د دښمنۍ دعوه کوي، خو په پټه یې سره لاس یو کړی او یو د بل په ګټه په افغانستان کې خپلې جګړې ته ادامه ورکوي.

افغان ولسمشر حامد کرزي د ښځو نړیوالې ورځې په تړاو یوې غونډې کې په کابل او خوست کې د طالبانو بریدونه په کلکه وغندل او د دوی دغه بریدونه یې د افغان ولس پر ضد او د امریکا په ګټه وبلل.

ښاغلي کرزي وویل، امریکا او طالبان په ښکاره یو له بل سره جګړه کوي، خو د پردې تر شا د ده په خبره هره ورځ په خلیجي او لوېدیزو هېوادونو کې د معاملو تر سره کولو لپاره له یوه بل سره خبرې کوي. ده وویل، چې طالبان د خپلو بریدونو پر مټ په افغانستان کې د نړیوالو شتون ته زمینه برابروي.

ده وویل، امریکا هم طالبان خپل دښمنان نه ګڼي، خو له دوی سره د جګړې په نامه ولسي افغانان ځوروي.

خبردار اوسئ

''هم پخپله بهرنیان موږ ته وايي، هم هېواددوست طالبان راځي او پس شا موږ خبروي، چې زموږ د مشرانو او امریکا تر منځ دغه معامله روانه ده، خبردار اوسئ. په اروپا او خلیجي هېوادونو کې هره ورځ د امریکایانو، بهرنیانو او طالبانو تر منځ خبرې کېږي. او امریکا وايي، چې طالب زما دښمن نه دی، زه له طالب سره جګړه نه لرم.

خو د طالب په نامه هره ورځ زموږ په هېواد کې خلک ازاروي. طالب هم هره ورځ له امریکایانو سره خبرې کوي، خو په کابل او خوست کې بیا بمونه چوي، چې زه امریکایانو ته خپل زور ښایم. نه خیر، دغه بمونه چې پرون په خوست او کابل کې والوزول شول، دا امریکا ته د زور ښوولو لپاره نه وو، دا امریکا ته په خدمت کې وو.

نو په حقیقت کې هغه بمونه چې پرون د طالب په نامه وچاودل، دا بهرنیانو ته خدمت و. خدمت په دې و، چې په افغانستان کې د بهرنیانو شتون وي، ولاړ نه شي''.

ښاغلي کرزي په خپله دغه وینا کې یو ځل بیا د ۲۰۱۴ کال په اړه اندېښنو او د ناټو پاتې کېدونکو ځواکونو په اړه خبرې وکړې.

له بله پلوه، په کابل کې د امریکا سفارت او د نړیوالو سوله ساتو ځواکونو قوماندان د ښاغلي کرزي دغو څرګندونو ته غبرګون ښوولی.

د امریکا سفارت ویلي، چې طالبانو له امریکا سره د خبرو اترو بهیر د ۲۰۱۲ کال په مارچ کې ځنډولی دی. دغه سفارت همداراز وايي، دوی له ډېره وخته د افغانانو د خپلمنځي خبرو لپاره پخپله د افغانانو په مشرۍ د خبرو د بهیر ملاتړ کړی دی.

د امریکا سفارت په خپل غبرګون کې زیاته کړې، چې دغه هېواد د افغانستان د سولې عالي شورا او طالبانو تر منځ په دوحه کې د ترسره کېدونکو خبرو اترو ملاتړ کوي او دا اوس په طالبانو پورې اړه لري چې په دې برخه کې ګام پورته کړي. دوی وايي، هغوی پوهېږي، چې باید څه وکړي.

له بله پلوه د نړیوالو سوله ساتو ځواکونو ایساف قوماندان جنرال جوزېف ډنفورډ د ولسمشر کرزي یادې څرګندونې په بشپړ ډول ناسمې بللې دي.

هېڅکله

ده ویلي، چې ده له ښاغلي کرزي سره تېره شپه هم لیدنه درلوده او تر اوسه یې ده ته هېڅکله دا نه دي ویلي، چې ګوندې د ده په فکر امریکا له طالبانو سره جوړجاړی کوي. ده ویلي، نه پوهېږي، چې نوموړی ولې داسې څرګندونې کوي.

ولسمشر کرزي د خپلې یادې وینا په یوه برخه کې د افغانستان د ځمکنیو زېرمو ارزښت ته اشاره وکړه.

ده وویل، د امریکا په ګډون یو شمېر هېوادونه ورنه د ځانګړو ځمکنیو زېرمو غوښتنه کړې او ورته یې ویلي، چې بل چا ته باید ور نه کړل شي.

"ښاغلي کرزي همدراز ټینګار وکړ، چې په ۲۰۱۴ کال کې به د ټاکنو له لارې نوی ولسمشر او حکومت ټاکل کېږي او په خبره یې د دغه هېواد راتلونکی روښانه دی."

''د امریکا په ګډون ځینو هېوادونو مخکې له مخکې موږ ته لیکلي، چې فلانی شی موږ غواړو. زر ځلې یې موږ ته لیکلي، چې لکه څنګه چې موږ او تاسې متحدین یو، ستاسې د ځمکې لاندې فلاني توکي زموږ په کار دي، بل چا ته یې مه ورکوﺉ. موږ ورته وویل، چې راځئ بیا به خبرې وکړو''.

ښاغلي کرزي په خپله دغه وینا کې یو ځل بیا د ۲۰۱۴ کال په اړه اندېښنو او د ناټو پاتې کېدونکو ځواکونو په اړه خبرې وکړې.

ده وویل، کابو څلوېښت هېوادونه غواړي، چې له ۲۰۱۴ وروسته یې ځواکونه په افغانستان کې پاتې شي. ده ټینګار وکړ، چې دغو هېوادونو ته یې روښانه کړې، چې د پاتې کېدونکو ځواکونو شمېر او د فعالیت سیمې به له هر هېواد سره په جلا جلا ډول د افغان دولت له لوري ټاکل کېږي.

ښاغلي کرزي همدراز ټینګار وکړ، چې په ۲۰۱۴ کال کې به د ټاکنو له لارې نوی ولسمشر او حکومت ټاکل کېږي او په خبره یې د دغه هېواد راتلونکی روښانه دی

BBC Pashto
نجيب کابلى: جنرال دوستم او حاجي محقق افغانستان تجزیه کړي
نجيب کابلى: جنرال دوستم او حاجي محقق افغانستان تجزیه کړي

نجيب کابلى: جنرال دوستم او حاجي محقق افغانستان تجزیه کړي

کابل( پژواک ١٤غبرګولى٩١): په ولسي جرګې کې د کابل د خلکو پخوانى استازى او د ملي مشارکت د ګوند مشر نجيـب الله کابلي ادعا کوې چې ،جنرال دوستم او حاجي محقق د ملي جبهې تر چتر لاندې غواړي افغانستان تجزیه کړي.

ملي مشارکت د ګوند مشر نجيب الله کابلي دغه څرګندونې نن د غبرګولي په ١٤مه  په يوه خبري کنفرانس کې وکړى.

نوموړي زياته کړه چې  يادو کسانو  راته په خصوصي مجلس کې ویلي چې لومړی یې پلان دا دی ترڅو د انتخابي والیانو او ولسوالانو له لارې فدرالي نظام ته لاره اواره کړي.

نجيب الله وايې ، دوي په دي ټينګار کولو ، که د فدرالي نظام په سر ورسره پښتانه جوړ نه شي نو بیا د افغانستان په تجزیه کار کوي.

دکابلي په خبره، حاجی محقق ورته ویلي چې باید له پښتنو ازادي واخلي او د افغانستان د تجزېې لپاره سل ملیونه ډالرو ته اړتیا لري، ګاونډي هیوادونه ورته پیسې ورکوي او په تخار کې وروستۍ غونډه یې په پنځو لکو ډالرو جوړه کړې وه.

هغه احمدضياء مسعود ددغې جبهې یو سمبولیک مشر وباله.

دملي مشارکت د ګوند مشر وايي د ملي جبهې د اجنډا له مطالعې پوهېدلی چې دوی غواړي کورنۍ جګړې ته زمینه برابره کړي او پدې خاطر له دغې جبهې چې ده یې هم غړیتوب درلود، وځي.

پژواک هڅه وکړه چې د يادو څرګندونو په اړه د ملي جبهې غبرګون ترلاسه کړي خو بريالي نه شو.

د يادونې ده، چې په ملي جبهه کې د حکومت د اپوزېسيون ډله شامله ده، چې تېر کال جوړه شوه او په هغې کې د ملي اسلامي جنبش مشر جنرال عبدلرشيد دوستم، د افغانستان د خلکو د اسلامي وحدت ګوند مشر حاجي محمدمحقق او د ملي امنيت پخوانى رييس امرالله صالح مهمه ونډه لري.

په دي وروستيو کې دغه جبهي په ځينوشمالي ولايتونو کې غټي غونډي هم ترسره کړي دي.

پژواک
04.06.2012
نجيب کابلى: جنرال دوستم او حاجي محقق افغانستان تجزیه کړي...
نجيب کابلى: جنرال دوستم او حاجي محقق افغانستان تجزیه کړي

نجيب کابلى: جنرال دوستم او حاجي محقق افغانستان تجزیه کړي

کابل( پژواک ١٤غبرګولى٩١): په ولسي جرګې کې د کابل د خلکو پخوانى استازى او د ملي مشارکت د ګوند مشر نجيـب الله کابلي ادعا کوې چې ،جنرال دوستم او حاجي محقق د ملي جبهې تر چتر لاندې غواړي افغانستان تجزیه کړي.

ملي مشارکت د ګوند مشر نجيب الله کابلي دغه څرګندونې نن د غبرګولي په ١٤مه  په يوه خبري کنفرانس کې وکړى.

نوموړي زياته کړه چې  يادو کسانو  راته په خصوصي مجلس کې ویلي چې لومړی یې پلان دا دی ترڅو د انتخابي والیانو او ولسوالانو له لارې فدرالي نظام ته لاره اواره کړي.

نجيب الله وايې ، دوي په دي ټينګار کولو ، که د فدرالي نظام په سر ورسره پښتانه جوړ نه شي نو بیا د افغانستان په تجزیه کار کوي.

دکابلي په خبره، حاجی محقق ورته ویلي چې باید له پښتنو ازادي واخلي او د افغانستان د تجزېې لپاره سل ملیونه ډالرو ته اړتیا لري، ګاونډي هیوادونه ورته پیسې ورکوي او په تخار کې وروستۍ غونډه یې په پنځو لکو ډالرو جوړه کړې وه.

هغه احمدضياء مسعود ددغې جبهې یو سمبولیک مشر وباله.

دملي مشارکت د ګوند مشر وايي د ملي جبهې د اجنډا له مطالعې پوهېدلی چې دوی غواړي کورنۍ جګړې ته زمینه برابره کړي او پدې خاطر له دغې جبهې چې ده یې هم غړیتوب درلود، وځي.

پژواک هڅه وکړه چې د يادو څرګندونو په اړه د ملي جبهې غبرګون ترلاسه کړي خو بريالي نه شو.

د يادونې ده، چې په ملي جبهه کې د حکومت د اپوزېسيون ډله شامله ده، چې تېر کال جوړه شوه او په هغې کې د ملي اسلامي جنبش مشر جنرال عبدلرشيد دوستم، د افغانستان د خلکو د اسلامي وحدت ګوند مشر حاجي محمدمحقق او د ملي امنيت پخوانى رييس امرالله صالح مهمه ونډه لري.

په دي وروستيو کې دغه جبهي په ځينوشمالي ولايتونو کې غټي غونډي هم ترسره کړي دي.

پژواک
په کابل کې د ایران پر ضد لاریون وشو
په کابل کې د ایران پر ضد لاریون وشو

افغانستان

په کابل کې د ایران پر ضد لاریون وشو

د جمعې په ورځ د کابل له لویدیځي څنډي څخه د ایران پر ضد لارون وشو. لاریون په سیمه ییز وخت د ورځي په نهو بجو پيل او تر ماسپښینه ئې دوام درلود. لاریون کوونکو د افغانستان په چارو کې د ایران د لاسوهنې پر ضد شعارونه ورکړل.

د دغه سوله ییز لاریون تنظیمونکي د ټولنیزو او مدني بنسټونو غړي او ولسي افغانان ول. لاریون کوونکو چې شمیره ئې سلګونو تنو ته رسیده د هغه څه پر ضد لارو کوڅو ته را ووتل چې هغوی ئې د افغانستان په چارو کې د ګاونډي ایران لاس وهنه اوهمدا راز په ایران کې له افغان کډوالو سره بد چلند بولي.

له دویچه ویله سره په خبرو کې یو شمیر لاریون کوونکو د تیلیفون پر کرښه ویل چې د ایران دولت له افغانانو سره بد سلوک کوي او همدا راز هغه کړۍ روزي چې په افغانستان کې د حکومت او خلکو پر ضد کار کوي.

د قربان په نامه یوه لاریون کوونکي پر وینا د کابل په لویدیځ کې یو شمیر داسې انځورونه هم ځوړند شوي دي چې پرې د ایران د مذهبي مشر خمیني څیره لیدل کیږي. قربان وایي چې افغانان باید هغو کړیو ته چې د ایراني اخوندانو انځورونه ساتي د دې کار اجازه ور نه کړي.

نوموړي وویل چې دوی به خپل غږ نړیوالو او په خاصه توګه د ملګرو ملتونو سازمان ته ورسوي چې د ایران د لاس وهنو مخه ډبه کړي.

افغان دولت که څه هم تر اوسه په رسمي توګه په خپلو چارو کې د ایران د لاس وهنو په اړه څه نه دي ویلي خو دغلته د ناټو قوماندانانو په وار وار شکایت کړی دئ چې ایران د افغان دولت له مخالفینو سره مالي او نورې مرستې کوي.

څه موده مخکې په نیمروز کې د ناټو په یوه مرکز کې هغه ماینونه او ناچاودلي توکي خبریالانو ته وښودل شول چې د ایساف په وینا په ایران کې جوړ شوي، او د افغان حکومت وسله والو مخالفینو ته ورکړل شوي ول. دا په داسې حال کې ده چې ایران دغه تورونه په کلکه ردوي.

تیره میاشت امریکا له افغانستان سره ستراتیژیک سند لاسلیک کړ او دغه کار د ایران د حکومت سخته غوصه را وپاروله. ان دا چې د ایران سفیر د افغانستان د مشرانو جرګې له رئیس سره په لیدنه کې له هغه څخه وغوښتل چې د دغه سند د تصویب مخه ونیسي.

په نني لاریون کي یوه بله مسئله چې ډیره د پام وړ وه هغه د افغانستان په کورنیو چارو کې د ایران لاس وهنه وه. لاریون کونکو چې یو شمیر ئې میرمنې وي، پر ایران باندې تور ولګاوه چې د افغانستان ثبات نه شي زغملای او تل د دغه ملک په بربادولو کې خپلي گټې نغښتې بولي.

د عید محمد په نامه یوه بل لاریون کوونکي په وینا ایران اوس هم له هغو کړیو څخه په افغانستان کې کار اخلي چې له کلونو راهیسي د ایران له لوري تمویلیږي.

لاریون کوونکو له ځان سره داسې شعارونه لیږډول چې پکښې لیکل شوي وو: «دا کابل دﺉ نه ایران»

لاریون کوونکو له ځان سره داسې شعارونه لیږډول چې پکښې لیکل شوي وو: «دا کابل دﺉ نه ایران»

د نوموړي په خبره حکومت باید د ایران لاسپوڅي مرکزونه او هغه دفترونه وتړي چې په یوه ډول د افغانانو له لوري د ایران د ګټو له پاره جوړ شوي دي.

له ایران څخه د افغان کډوالو په جبر را شړل د لاریون بله موضوع وه. لاریون کوونکو ویل چې ایراني دولت د دغو کډوالو په راشړلو سره غواړي چې پر افغان دولت فشارونه زیات کړي او له دغې پالیسۍ څخه د فشار د وسیلې په توګه کار واخلي.

ایراني دولت غواړي چې په زرونو افغان کډوال له خپلې خاورې وشړي. دا په داسې حال کې ده چې د افغان دولت، ایران او ملګرو ملتونو تر منځ داسې هوکړه لیک شته چې تهران باید په جبر افغانان له خپلې خاورې و نه شړي.

میرویس جلالزی
کتونکی: مسعود جهش

04.06.2012
په کابل کې د ایران پر ضد لاریون وشو...
په کابل کې د ایران پر ضد لاریون وشو

افغانستان

په کابل کې د ایران پر ضد لاریون وشو

د جمعې په ورځ د کابل له لویدیځي څنډي څخه د ایران پر ضد لارون وشو. لاریون په سیمه ییز وخت د ورځي په نهو بجو پيل او تر ماسپښینه ئې دوام درلود. لاریون کوونکو د افغانستان په چارو کې د ایران د لاسوهنې پر ضد شعارونه ورکړل.

د دغه سوله ییز لاریون تنظیمونکي د ټولنیزو او مدني بنسټونو غړي او ولسي افغانان ول. لاریون کوونکو چې شمیره ئې سلګونو تنو ته رسیده د هغه څه پر ضد لارو کوڅو ته را ووتل چې هغوی ئې د افغانستان په چارو کې د ګاونډي ایران لاس وهنه اوهمدا راز په ایران کې له افغان کډوالو سره بد چلند بولي.

له دویچه ویله سره په خبرو کې یو شمیر لاریون کوونکو د تیلیفون پر کرښه ویل چې د ایران دولت له افغانانو سره بد سلوک کوي او همدا راز هغه کړۍ روزي چې په افغانستان کې د حکومت او خلکو پر ضد کار کوي.

د قربان په نامه یوه لاریون کوونکي پر وینا د کابل په لویدیځ کې یو شمیر داسې انځورونه هم ځوړند شوي دي چې پرې د ایران د مذهبي مشر خمیني څیره لیدل کیږي. قربان وایي چې افغانان باید هغو کړیو ته چې د ایراني اخوندانو انځورونه ساتي د دې کار اجازه ور نه کړي.

نوموړي وویل چې دوی به خپل غږ نړیوالو او په خاصه توګه د ملګرو ملتونو سازمان ته ورسوي چې د ایران د لاس وهنو مخه ډبه کړي.

افغان دولت که څه هم تر اوسه په رسمي توګه په خپلو چارو کې د ایران د لاس وهنو په اړه څه نه دي ویلي خو دغلته د ناټو قوماندانانو په وار وار شکایت کړی دئ چې ایران د افغان دولت له مخالفینو سره مالي او نورې مرستې کوي.

څه موده مخکې په نیمروز کې د ناټو په یوه مرکز کې هغه ماینونه او ناچاودلي توکي خبریالانو ته وښودل شول چې د ایساف په وینا په ایران کې جوړ شوي، او د افغان حکومت وسله والو مخالفینو ته ورکړل شوي ول. دا په داسې حال کې ده چې ایران دغه تورونه په کلکه ردوي.

تیره میاشت امریکا له افغانستان سره ستراتیژیک سند لاسلیک کړ او دغه کار د ایران د حکومت سخته غوصه را وپاروله. ان دا چې د ایران سفیر د افغانستان د مشرانو جرګې له رئیس سره په لیدنه کې له هغه څخه وغوښتل چې د دغه سند د تصویب مخه ونیسي.

په نني لاریون کي یوه بله مسئله چې ډیره د پام وړ وه هغه د افغانستان په کورنیو چارو کې د ایران لاس وهنه وه. لاریون کونکو چې یو شمیر ئې میرمنې وي، پر ایران باندې تور ولګاوه چې د افغانستان ثبات نه شي زغملای او تل د دغه ملک په بربادولو کې خپلي گټې نغښتې بولي.

د عید محمد په نامه یوه بل لاریون کوونکي په وینا ایران اوس هم له هغو کړیو څخه په افغانستان کې کار اخلي چې له کلونو راهیسي د ایران له لوري تمویلیږي.

لاریون کوونکو له ځان سره داسې شعارونه لیږډول چې پکښې لیکل شوي وو: «دا کابل دﺉ نه ایران»

لاریون کوونکو له ځان سره داسې شعارونه لیږډول چې پکښې لیکل شوي وو: «دا کابل دﺉ نه ایران»

د نوموړي په خبره حکومت باید د ایران لاسپوڅي مرکزونه او هغه دفترونه وتړي چې په یوه ډول د افغانانو له لوري د ایران د ګټو له پاره جوړ شوي دي.

له ایران څخه د افغان کډوالو په جبر را شړل د لاریون بله موضوع وه. لاریون کوونکو ویل چې ایراني دولت د دغو کډوالو په راشړلو سره غواړي چې پر افغان دولت فشارونه زیات کړي او له دغې پالیسۍ څخه د فشار د وسیلې په توګه کار واخلي.

ایراني دولت غواړي چې په زرونو افغان کډوال له خپلې خاورې وشړي. دا په داسې حال کې ده چې د افغان دولت، ایران او ملګرو ملتونو تر منځ داسې هوکړه لیک شته چې تهران باید په جبر افغانان له خپلې خاورې و نه شړي.

میرویس جلالزی
کتونکی: مسعود جهش

ایران بیا د افغان بندیانو اعدامول پیل کړي
ایران بیا د افغان بندیانو اعدامول پیل کړي'

ایران بیا د افغان بندیانو اعدامول پیل کړي'

د خپريدو وخت: 11:33 گرینویچ - سه شنبه 29 می 2012 - 09 غبرگولی 1391
اعدام

اوسمهال په ايران کې تر دوو زرو ډېر افغانان زنداني دي، چې تر دوه نيم سوو ډېر يې د اعدام له سزا سره مخامخ دي.

د افغانستان مشرانو جرگې ويلي دي چې ايران يو ځل بيا د افغان زندانيانو د اعدامولو لړۍ پيل کړې ده.

د جرگې غړو ويل چې د تېرې يوې نيمې اوونۍ په ترڅ کې څلور تورن افغانان اعدام کړي، چې د ځينو مړي يې هم افغانستان ته نه دي پرېښي.ت

يو شمېر سناتورانو ويل چې ايران د افغانستان او امريکا د تړون د تصويبولو د مخنيوي په برخه کې پاتې راغى، نو اوس د افغانانو په اعدامولو سره ددغې چارې بدل اخلي.

په ايران کې د افغان زندانيانو د اعدام خبره په کال کې څو څو ځله افغانستان کې د حکومت، ولسي وگړو، سياسي گوندونو اندېښنې پاروي، خو بيا هم افغان حکومت تر دې مهاله پر دې نه دې توانېدلى، چې په دې برخه کې له ايران سره يوې کره او پلې کېدونکې پرېکړې ته ورسېږي.

اوس بيا د افغانستان د ولسي جرگې يو شمېر استازو غونډې ته وويل چې ايله د تېرې يوې نيمې اوونۍ په ترڅ کې ايران څلور کسه تورن افغانان اعدام کړي دي.

د مشرانو جرگې د اقتصادي جرگه گۍ مشر عبدالوهاب عرفان وويل چې ايران د يو شمېر اعدام شويو افغانانو د مړو د رالېږدولو مخه هم نيولې ده:

''په ورستيو کې ايران يو ځل بيا په خپلو زندانونو کې د افغان بنديانو اعدامول پيل کړي دي، د تېرې يوې نيمې اوونۍ په ترڅ کې د تخار ولايت څلور کسان اعدام شوي دي، چې د يو شمېر مړي راولېږدول شول، او د ځينو نورو مړو د رالېږدولو مخه نيسي دا په داسې حال کې نه ده چې له بده مرغه زموږ د بهرنيو چارو وزارت په دې برخه کې يو کوچنى گام هم نه ده پورته کړې تر دې چې د يوې اعلاميې په ترڅ کې يې ان له ايرانه د سپیناوي غوښتنه هم نه ده کړې.''

خو نن مشرانو جرگې د بهرنيو چارو وزارت سياسي مرستيال د جرگې د نړيوالو اړيکو کميسیون ته وربللى دى چې د نورو خبرو تر څنگه به په ايران کې د افغانانو د اعدامولو پر اړه هم ترې معلومات وغواړي.

له يو شمېر افغانانو سره دا پوښتنه پيدا شوې ده چې ايران دا ځل د څه له کبله دا لړۍ بيا پيل کړه، دې پوښتنې ته د مشرانو جرگې د يو شمېر غړو ځواب دا و چې گواکې ايران د افغانستان او امريکا د ستراتيژيک تړون د تصويبولو مخه نيوله خو چې موخه يې پوره نه شوه اوس يې داسې له افغانانو بدل اخلي د مشرانو جرگې غړي نثار حارس هم همدغه خبره وکړه:

انتقام

"اوسمهال په ايران کې تر دوو زرو ډېر افغانان د نشه يي توکيو د لېږد او نورو تورونو له کبله زنداني دي چې تر دوه نيم سوو ډېر يې د اعدام له سزا سره مخامخ دي."

''وروسته تر هغې چې د ايران حکومت د امريکا او افغانستان د ستراتيژيک تړون په برخه کې له ماتې سره مخامخ شو، او په دې ونه توانېده چې خپلو موخو ته په افغانستان کې ورسېږي، اوس يې د انتقام لاره خپله کړې ده، او د افغانانو اعدامول يې پيل کړي دي.''

تېر کال د افغانستان ملي شورا يو داسې قانون هم تصويب کړ چې له نورو هېوادونو سره يې د بنديانو ادلون بدلون ته لاره هواره کړه، خو داسې ښکاري چې افغان حکومت ددغه قانون پر بنسټ هم په ايران کې د افغان بنديانو په اړه له هغه هېواد سره کومې هوکړې ته ونه رسېد.

د افغانستان د ملي شورا يو پلاوى چې تېر کال د افغان بنديانو د ستونزو د هواري په موخه ايران ته تللې و، تر راتلو وروسته يې ويلي وو چې ايران ورسره دا خبره منلې چې د کومو افغان بنديانو دوسيې بشپړې شوي هغوى به افغان حکومت ته سپاري، خو د يوه کال په تېرېدو سره بيا هم په ايران کې کوم بندي افغان خپل هېواد ته نه دي سپارلي.

د ځينو شمېرو له مخه، اوسمهال په ايران کې تر دوو زرو ډېر افغانان د نشه يي توکيو د لېږد او نورو تورونو له کبله زنداني دي چې تر دوه نيم سوو ډېر يې د اعدام له سزا سره مخامخ دي.

30.05.2012
ایران بیا د افغان بندیانو اعدامول پیل کړي'...
ایران بیا د افغان بندیانو اعدامول پیل کړي'

ایران بیا د افغان بندیانو اعدامول پیل کړي'

د خپريدو وخت: 11:33 گرینویچ - سه شنبه 29 می 2012 - 09 غبرگولی 1391
اعدام

اوسمهال په ايران کې تر دوو زرو ډېر افغانان زنداني دي، چې تر دوه نيم سوو ډېر يې د اعدام له سزا سره مخامخ دي.

د افغانستان مشرانو جرگې ويلي دي چې ايران يو ځل بيا د افغان زندانيانو د اعدامولو لړۍ پيل کړې ده.

د جرگې غړو ويل چې د تېرې يوې نيمې اوونۍ په ترڅ کې څلور تورن افغانان اعدام کړي، چې د ځينو مړي يې هم افغانستان ته نه دي پرېښي.ت

يو شمېر سناتورانو ويل چې ايران د افغانستان او امريکا د تړون د تصويبولو د مخنيوي په برخه کې پاتې راغى، نو اوس د افغانانو په اعدامولو سره ددغې چارې بدل اخلي.

په ايران کې د افغان زندانيانو د اعدام خبره په کال کې څو څو ځله افغانستان کې د حکومت، ولسي وگړو، سياسي گوندونو اندېښنې پاروي، خو بيا هم افغان حکومت تر دې مهاله پر دې نه دې توانېدلى، چې په دې برخه کې له ايران سره يوې کره او پلې کېدونکې پرېکړې ته ورسېږي.

اوس بيا د افغانستان د ولسي جرگې يو شمېر استازو غونډې ته وويل چې ايله د تېرې يوې نيمې اوونۍ په ترڅ کې ايران څلور کسه تورن افغانان اعدام کړي دي.

د مشرانو جرگې د اقتصادي جرگه گۍ مشر عبدالوهاب عرفان وويل چې ايران د يو شمېر اعدام شويو افغانانو د مړو د رالېږدولو مخه هم نيولې ده:

''په ورستيو کې ايران يو ځل بيا په خپلو زندانونو کې د افغان بنديانو اعدامول پيل کړي دي، د تېرې يوې نيمې اوونۍ په ترڅ کې د تخار ولايت څلور کسان اعدام شوي دي، چې د يو شمېر مړي راولېږدول شول، او د ځينو نورو مړو د رالېږدولو مخه نيسي دا په داسې حال کې نه ده چې له بده مرغه زموږ د بهرنيو چارو وزارت په دې برخه کې يو کوچنى گام هم نه ده پورته کړې تر دې چې د يوې اعلاميې په ترڅ کې يې ان له ايرانه د سپیناوي غوښتنه هم نه ده کړې.''

خو نن مشرانو جرگې د بهرنيو چارو وزارت سياسي مرستيال د جرگې د نړيوالو اړيکو کميسیون ته وربللى دى چې د نورو خبرو تر څنگه به په ايران کې د افغانانو د اعدامولو پر اړه هم ترې معلومات وغواړي.

له يو شمېر افغانانو سره دا پوښتنه پيدا شوې ده چې ايران دا ځل د څه له کبله دا لړۍ بيا پيل کړه، دې پوښتنې ته د مشرانو جرگې د يو شمېر غړو ځواب دا و چې گواکې ايران د افغانستان او امريکا د ستراتيژيک تړون د تصويبولو مخه نيوله خو چې موخه يې پوره نه شوه اوس يې داسې له افغانانو بدل اخلي د مشرانو جرگې غړي نثار حارس هم همدغه خبره وکړه:

انتقام

"اوسمهال په ايران کې تر دوو زرو ډېر افغانان د نشه يي توکيو د لېږد او نورو تورونو له کبله زنداني دي چې تر دوه نيم سوو ډېر يې د اعدام له سزا سره مخامخ دي."

''وروسته تر هغې چې د ايران حکومت د امريکا او افغانستان د ستراتيژيک تړون په برخه کې له ماتې سره مخامخ شو، او په دې ونه توانېده چې خپلو موخو ته په افغانستان کې ورسېږي، اوس يې د انتقام لاره خپله کړې ده، او د افغانانو اعدامول يې پيل کړي دي.''

تېر کال د افغانستان ملي شورا يو داسې قانون هم تصويب کړ چې له نورو هېوادونو سره يې د بنديانو ادلون بدلون ته لاره هواره کړه، خو داسې ښکاري چې افغان حکومت ددغه قانون پر بنسټ هم په ايران کې د افغان بنديانو په اړه له هغه هېواد سره کومې هوکړې ته ونه رسېد.

د افغانستان د ملي شورا يو پلاوى چې تېر کال د افغان بنديانو د ستونزو د هواري په موخه ايران ته تللې و، تر راتلو وروسته يې ويلي وو چې ايران ورسره دا خبره منلې چې د کومو افغان بنديانو دوسيې بشپړې شوي هغوى به افغان حکومت ته سپاري، خو د يوه کال په تېرېدو سره بيا هم په ايران کې کوم بندي افغان خپل هېواد ته نه دي سپارلي.

د ځينو شمېرو له مخه، اوسمهال په ايران کې تر دوو زرو ډېر افغانان د نشه يي توکيو د لېږد او نورو تورونو له کبله زنداني دي چې تر دوه نيم سوو ډېر يې د اعدام له سزا سره مخامخ دي.

ضعيف  : بې گاونډيانو خبرې ژر بريالۍ کيږي
ضعيف : بې گاونډيانو خبرې ژر بريالۍ کيږي

ضعيف

مولوى ضعيف وايي په تير کې ثابته شوې چې گاونډيان د جرړې د حل پر ځاى پر موضوع سيالۍ ته کښېوتي دي

د طالبانو د مشرتابه يوه مخکني غړي ټينگار وکړ چې د افغانانو مخامخ خبرې، ددې پرتله چې گاونډيان پکې ښکېل وي، ژر بريالۍ کېدلى شي.

مولوي عبدالسلام ضعيف وويل په تېر کې ثابته شوې چې گاونډيان، د جړې د حل پرځاى پر افغان موضوع په سيالۍ کښېوتي او اوس بيا دغه کار کېدلى شي.

ښاغلى ضعيف چې په طالب واکمنۍ کې په اسلام آباد کې سفير و، بي بي سي ته وويل چې د پاکستان له ځانگړي دريځ سره سره هم بايد نه دغه هيواد او نه بل گاونډى د افغانانو د پخلاينې په چاره کې ونډه ولري.

ځينو افغان چارواکو هم په دې وروستيو کې ورته نظرونه ښودلي او له طالبانو سره يې د تماس لپاره د قطر غوره کول د گاونډيانو له اغېز نه د ژغورنې نړيواله هڅه بللې ده.

ښايي دا لومړى ځل وي چې هم طالبان او هم نړيواله ټولنه غواړي چې د پاکستان له ښکيلتيا پرته د سولې بهير پر مخ يوسي ، تر دې وړاندې داسې انگيرنې هم په کور دننه او هم په بهر کې ډيرې وې چې د گاونډي هيواد پاکستان پرته شونې نه ده چې د طلبانو او پا په توله کې د افغان دولت له مخالفو وسله والو سره دې د خبرو اترو بهير بريالۍ راوخيژي.

په تېر کې ثابته شوې چې گاونډيان، د جړې د حل پرځاى پر افغان موضوع په سيالۍ کښېوتي او اوس بيا دغه کار کېدلى شي

مولوي ضعيف

په اسلام اباد کې د طالبانو د مهال سفير ملا عبدالسلام ضعيف هم وايي که چيرته د افغانستان د سولې په بهير کې د گاونډيانو پښه ورگډيږي ، نو په خبره يې چې د گټې پر ځاى به يې تاوان ډير وي.

ښاغلي ضعيف دا رنگه وويل چې تيرو تجربو ته په کتو بايد نړيواله تولنه نيغ په نيغه له افغان دولت او وسله والو مخالفينو سره اړيکي ونيسي ، خو تر ډيره ښايي د ځينو په نظر د افغانستان د گاونډيانو سره هم په دې برخه کې خبرې اترې بې ضرورته نه وي خو د افغانستان د سولې د لويې شورا مرستيال عبدالحکيم مجاهد وايي چې لا هم په دې برخه کې د گاونډيړ هيوادونو سره د باور قضا نه ده رامنځته شوې.

خنډونه

که څه هم ښاغلى مجاهد په دې برخه کې تر ډيره نړيواله ټولنه گرموي ، خو دا هم وايي چې افغان دولت هم د خپلو گاونديانو سره هغه شان راشه درشه نه ده پاللې چې له امله يې د سولې په چاره کې له هغوى سره همغږي زياته شي.

داسې انگيرنې هم له افغانانو سره پريمانه دي چې گواکې تر ډيره د سولې په بهير کې را ولاړ شوي خنډونه د افغانستان د گاونډيو هيوادونو له لاسه دي چې نه غواړي په دغه هيواد کې سوله او ټيکاو ټينگ شي.

ښاغلى ضعيف د دغې ستونزې د پرې کولو لپاره وړانديز کوي چې راولاړ شوي خندونه که د هر هيواد له خوا نه را دبره شوي وي بايد هغوى يې پخپله له منځه يوسي.

خو يو شمير کتونکي دې ته گوري چې کوم طالب چارواکي له امريکا د جوړجاړي لپاره مخکې کيږي په کومه کچه به د پاکستان له اغيزو ژغورلي وو.

خو که تير په پام کې وي په خوا هم يو ځل د پاکستان او طالبانو دريځونه بيل شوي وو،او هغه هم د طالب واکمنۍ پر مهال چې پاکستان طالبان د جگړې مخنيوې ته هڅول خو هغوى په کې ځان ښکيل کړ.

محمود کوچی
17.01.2012
ضعيف : بې گاونډيانو خبرې ژر بريالۍ کيږي...
ضعيف : بې گاونډيانو خبرې ژر بريالۍ کيږي

ضعيف

مولوى ضعيف وايي په تير کې ثابته شوې چې گاونډيان د جرړې د حل پر ځاى پر موضوع سيالۍ ته کښېوتي دي

د طالبانو د مشرتابه يوه مخکني غړي ټينگار وکړ چې د افغانانو مخامخ خبرې، ددې پرتله چې گاونډيان پکې ښکېل وي، ژر بريالۍ کېدلى شي.

مولوي عبدالسلام ضعيف وويل په تېر کې ثابته شوې چې گاونډيان، د جړې د حل پرځاى پر افغان موضوع په سيالۍ کښېوتي او اوس بيا دغه کار کېدلى شي.

ښاغلى ضعيف چې په طالب واکمنۍ کې په اسلام آباد کې سفير و، بي بي سي ته وويل چې د پاکستان له ځانگړي دريځ سره سره هم بايد نه دغه هيواد او نه بل گاونډى د افغانانو د پخلاينې په چاره کې ونډه ولري.

ځينو افغان چارواکو هم په دې وروستيو کې ورته نظرونه ښودلي او له طالبانو سره يې د تماس لپاره د قطر غوره کول د گاونډيانو له اغېز نه د ژغورنې نړيواله هڅه بللې ده.

ښايي دا لومړى ځل وي چې هم طالبان او هم نړيواله ټولنه غواړي چې د پاکستان له ښکيلتيا پرته د سولې بهير پر مخ يوسي ، تر دې وړاندې داسې انگيرنې هم په کور دننه او هم په بهر کې ډيرې وې چې د گاونډي هيواد پاکستان پرته شونې نه ده چې د طلبانو او پا په توله کې د افغان دولت له مخالفو وسله والو سره دې د خبرو اترو بهير بريالۍ راوخيژي.

په تېر کې ثابته شوې چې گاونډيان، د جړې د حل پرځاى پر افغان موضوع په سيالۍ کښېوتي او اوس بيا دغه کار کېدلى شي

مولوي ضعيف

په اسلام اباد کې د طالبانو د مهال سفير ملا عبدالسلام ضعيف هم وايي که چيرته د افغانستان د سولې په بهير کې د گاونډيانو پښه ورگډيږي ، نو په خبره يې چې د گټې پر ځاى به يې تاوان ډير وي.

ښاغلي ضعيف دا رنگه وويل چې تيرو تجربو ته په کتو بايد نړيواله تولنه نيغ په نيغه له افغان دولت او وسله والو مخالفينو سره اړيکي ونيسي ، خو تر ډيره ښايي د ځينو په نظر د افغانستان د گاونډيانو سره هم په دې برخه کې خبرې اترې بې ضرورته نه وي خو د افغانستان د سولې د لويې شورا مرستيال عبدالحکيم مجاهد وايي چې لا هم په دې برخه کې د گاونډيړ هيوادونو سره د باور قضا نه ده رامنځته شوې.

خنډونه

که څه هم ښاغلى مجاهد په دې برخه کې تر ډيره نړيواله ټولنه گرموي ، خو دا هم وايي چې افغان دولت هم د خپلو گاونديانو سره هغه شان راشه درشه نه ده پاللې چې له امله يې د سولې په چاره کې له هغوى سره همغږي زياته شي.

داسې انگيرنې هم له افغانانو سره پريمانه دي چې گواکې تر ډيره د سولې په بهير کې را ولاړ شوي خنډونه د افغانستان د گاونډيو هيوادونو له لاسه دي چې نه غواړي په دغه هيواد کې سوله او ټيکاو ټينگ شي.

ښاغلى ضعيف د دغې ستونزې د پرې کولو لپاره وړانديز کوي چې راولاړ شوي خندونه که د هر هيواد له خوا نه را دبره شوي وي بايد هغوى يې پخپله له منځه يوسي.

خو يو شمير کتونکي دې ته گوري چې کوم طالب چارواکي له امريکا د جوړجاړي لپاره مخکې کيږي په کومه کچه به د پاکستان له اغيزو ژغورلي وو.

خو که تير په پام کې وي په خوا هم يو ځل د پاکستان او طالبانو دريځونه بيل شوي وو،او هغه هم د طالب واکمنۍ پر مهال چې پاکستان طالبان د جگړې مخنيوې ته هڅول خو هغوى په کې ځان ښکيل کړ.

محمود کوچی
روسيه: ناټو په سوريه كې د عملياتو لپاره تيارى نسي
روسيه: ناټو په سوريه كې د عملياتو لپاره تيارى نسي

روسيه: ناټو په سوريه كې د عملياتو لپاره تيارى نسي

روسېې څرګنده كړه چې ناټو په سوريه كې د مخالفينو په پلوي د عملياتو د ترسره كولو لپاره تيارى نيسي. روسېې څرګنده كړه چې ناټو په سوريه كې د مخالفينو په پلوي د عملياتو د ترسره كولو لپاره تيارى نيسي.

روسيه: ناټو په سوريه كې د عملياتو لپاره تيارى نسي

د روسېې د امنيتي شورا مشر نيكولاى پاتروشيف وويل چې د ناټو غړي او د خليج ځينې هېوادونه په سوريه كې د نظامي مداخلې په اړه ېې خبرونه ترلاسه كړي دي. پاتروشيف وويل چې په سوريه كې د احتمالي نظامي عملياتو په ترڅ كې به تركيه مهم رول ولوبوي.

عربي ټولنې هم په سوريه كې د ستونزمنو كاري چارو له امله نوموړي هېواد ته د ناظرينو د نوې ډلې لېږل وځندول. ددې پريكړې اصلي لامل تېره اونۍ د سورېې د لزكيې په ښار كې په ناظرينو باندې بريد وو چې ۱۱ تنه پكې ټپيان شول

13.01.2012
روسيه: ناټو په سوريه كې د عملياتو لپاره تيارى نسي ...
روسيه: ناټو په سوريه كې د عملياتو لپاره تيارى نسي

روسيه: ناټو په سوريه كې د عملياتو لپاره تيارى نسي

روسېې څرګنده كړه چې ناټو په سوريه كې د مخالفينو په پلوي د عملياتو د ترسره كولو لپاره تيارى نيسي. روسېې څرګنده كړه چې ناټو په سوريه كې د مخالفينو په پلوي د عملياتو د ترسره كولو لپاره تيارى نيسي.

روسيه: ناټو په سوريه كې د عملياتو لپاره تيارى نسي

د روسېې د امنيتي شورا مشر نيكولاى پاتروشيف وويل چې د ناټو غړي او د خليج ځينې هېوادونه په سوريه كې د نظامي مداخلې په اړه ېې خبرونه ترلاسه كړي دي. پاتروشيف وويل چې په سوريه كې د احتمالي نظامي عملياتو په ترڅ كې به تركيه مهم رول ولوبوي.

عربي ټولنې هم په سوريه كې د ستونزمنو كاري چارو له امله نوموړي هېواد ته د ناظرينو د نوې ډلې لېږل وځندول. ددې پريكړې اصلي لامل تېره اونۍ د سورېې د لزكيې په ښار كې په ناظرينو باندې بريد وو چې ۱۱ تنه پكې ټپيان شول

امريكايي سرتيرو خپله وحشيانه څيره يو ځل بيا څرګنده كړه
امريكايي سرتيرو خپله وحشيانه څيره يو ځل بيا څرګنده كړه

امريكايي سرتيرو خپله وحشيانه څيره يو ځل بيا څرګنده كړه

د امريكا متحده ايالتونه چې د عراق د ابو غريب په زندان كې د امريكايي سرتيرو لخوا په عراقي زندانيانو د ترسره كړو اشكنجو او ظلمونو سره په ټوله نړۍ كې د شرم سره مخامخ شوى وه يو ځل بيا د ورته حالاتو ته مخامخ ده.

امريكايي سرتيرو خپله وحشيانه څيره يو ځل بيا څرګنده كړهد امريكا متحده ايالتونه چې د عراق د ابو غريب په زندان كې د امريكايي سرتيرو لخوا په عراقي زندانيانو د ترسره كړو اشكنجو او ظلمونو سره په ټوله نړۍ كې د شرم سره مخامخ شوى وه يو ځل بيا د ورته حالاتو ته مخامخ ده.

دا ځل د طالبانو په مړو د امريكايي سرتيرو لخوا د ترسره شوو مسخرو او ناوړه اعمالونو په نړۍ كې انعكاس موندلى دى .

يو ويديويي فلم چې د ثبتونكي او په انټرنيټ كې ځاى په ځاى كوونكى يي ناڅرګنده ده د امريكايي ځواكونو ضد انساني ، ناوړه او د شرم نه ډك اعمال په ډاګه كړي دي .

پدې فلم كې څلور تنه امريكايي سرتيري ښكاري چې په مځكه پرتو درى تنو طالبانو مړو چې مخونه يي په وينو لړل شوي هم دي مسخرې كوي .

دا چې نوموړي امريكايي سرتيرې پدې پوهيږي چې عكاسي كيږي په نوموړو مړو د مسخرو نه وروسته ادرار كوي .

نوموړي فلم په ټوله نړۍ كې د خلكو ډير سخت غبرګون پارولى دى . د فلم په اړه د امريكا د دفاع وزارت وياند جون كيربي ويلي دي دا يو ډير رزيل ، ضد اخلاقي او ضد بشري يو عمل دى . د مسلې په اړه يي څيړنې پيل كړي دي .

د بله پلوه د امريكن اسلامي اړيكو شورا د نوموړي فلم په اړه د امريكا د دفاع وزير ليون پانيټا ته يو ليك استولى دى . په ليك كې ليكل شوي دي چې دا عمل په هيڅ ډول د منلو وړ ندى . د پانيټا نه د مسلې د څيړولو غوښتنه شوې .

د يادولو وړ ده چې دم ګړۍ امريكا په افغانستان كې شاوخوا ۹۰ زره تنه سرتيري لري.

امريكا او ناټو په ۲۰۱۴ كال كې د افغانستان نه خپل ټول ځواكونه وباسي او افغانستان امنيتي چارې پخپله افغان ځواكونو ته سپارل كيږي

 

13.01.2012
امريكايي سرتيرو خپله وحشيانه څيره يو ځل بيا څرګنده كړه...
امريكايي سرتيرو خپله وحشيانه څيره يو ځل بيا څرګنده كړه

امريكايي سرتيرو خپله وحشيانه څيره يو ځل بيا څرګنده كړه

د امريكا متحده ايالتونه چې د عراق د ابو غريب په زندان كې د امريكايي سرتيرو لخوا په عراقي زندانيانو د ترسره كړو اشكنجو او ظلمونو سره په ټوله نړۍ كې د شرم سره مخامخ شوى وه يو ځل بيا د ورته حالاتو ته مخامخ ده.

امريكايي سرتيرو خپله وحشيانه څيره يو ځل بيا څرګنده كړهد امريكا متحده ايالتونه چې د عراق د ابو غريب په زندان كې د امريكايي سرتيرو لخوا په عراقي زندانيانو د ترسره كړو اشكنجو او ظلمونو سره په ټوله نړۍ كې د شرم سره مخامخ شوى وه يو ځل بيا د ورته حالاتو ته مخامخ ده.

دا ځل د طالبانو په مړو د امريكايي سرتيرو لخوا د ترسره شوو مسخرو او ناوړه اعمالونو په نړۍ كې انعكاس موندلى دى .

يو ويديويي فلم چې د ثبتونكي او په انټرنيټ كې ځاى په ځاى كوونكى يي ناڅرګنده ده د امريكايي ځواكونو ضد انساني ، ناوړه او د شرم نه ډك اعمال په ډاګه كړي دي .

پدې فلم كې څلور تنه امريكايي سرتيري ښكاري چې په مځكه پرتو درى تنو طالبانو مړو چې مخونه يي په وينو لړل شوي هم دي مسخرې كوي .

دا چې نوموړي امريكايي سرتيرې پدې پوهيږي چې عكاسي كيږي په نوموړو مړو د مسخرو نه وروسته ادرار كوي .

نوموړي فلم په ټوله نړۍ كې د خلكو ډير سخت غبرګون پارولى دى . د فلم په اړه د امريكا د دفاع وزارت وياند جون كيربي ويلي دي دا يو ډير رزيل ، ضد اخلاقي او ضد بشري يو عمل دى . د مسلې په اړه يي څيړنې پيل كړي دي .

د بله پلوه د امريكن اسلامي اړيكو شورا د نوموړي فلم په اړه د امريكا د دفاع وزير ليون پانيټا ته يو ليك استولى دى . په ليك كې ليكل شوي دي چې دا عمل په هيڅ ډول د منلو وړ ندى . د پانيټا نه د مسلې د څيړولو غوښتنه شوې .

د يادولو وړ ده چې دم ګړۍ امريكا په افغانستان كې شاوخوا ۹۰ زره تنه سرتيري لري.

امريكا او ناټو په ۲۰۱۴ كال كې د افغانستان نه خپل ټول ځواكونه وباسي او افغانستان امنيتي چارې پخپله افغان ځواكونو ته سپارل كيږي

 

بن: له افغانستان سره مشروط لس کلن ملاتړ
بن: له افغانستان سره مشروط لس کلن ملاتړ

د بن له ښاره

بن کنفرانس

په اعلاميه کې د ملکيانو خونديتوب، د قانون واکمني او د فساد پر وړاندې مبارزه مهم ټکي وو.

د جرمني په بن ښار کې د افغانستان په اړه جوړ شوی يو ورځنی کنفرانس چې د نړۍ د شاوخوا سلو هېوادونو او نړيوالو سازمانونو نژدې ۱۰۰۰استازو په کې ګډون کړی وو، د يوې اعلاميې په خپرولو پای ته ورسېد.

په کنفرانس کې افغانستان ژمنه وکړه وروسته له هغه چې په ميلادي ۲۰۱۴ کال کې نړيوال ځواکونه له افغانستان نه وځي د نړيوال ملاتړ د دوام لپاره به د فساد پر ضد خپله مبارزه چټکوي.

د بن کنفرانس په پای کې په خپره شوې اعلاميه کې هم دا ويل شوي چې نړیواله ټولنه د ښې حکومتولی په شرط چمتو ده چې له افغانستان نه د ناټو ځواکونو له وتلو وروسته يوه لسيزه د افغانستان ترڅنګ ودرېږي.

د دويم بن کنفرانس وروستۍ اعلاميه ۳۳ بندونونه لري چې په سر سر کې يې په ۲۰۱۴ کال له افغانستان سره د بهرنيو ځواکونو له وتلو وروسته اوږدمهاله ژمنه ياده شوې ده.

په دغه اعلاميه کې د ملکيانو خونديتوب، د قانون واکمني او د فساد پر وړاندې مبارزه مهم لومړيتوبونه په ګوته شوې دي.

د نړيوالو مرستې

په اعلاميه کې ويل شوي چې نړیواله ټولنه به تر ۲۰۲۴ کاله پورې له افغانستان سره د امنيت، سولې، ښې حکومتولی، اقتصاد او د بيا رغونې په برخو کې مرستې کوي.

په اعلاميه کې د افغان حکومت د واکمنۍ د پياوړي کولو او پراخو لپاره د ولايتي بيارغونې ډلو يا پي آر، ټي په پړاويز ډول د له منځه تللو ژمنه شوې ده.

دغه راز په افغانستان کې د ملګرو ملتونو رول مهم بلل شوی او له هغه څخه ملاتړ شوی دی.

په اعلاميه کې د امنيتي مسووليتونو د لېږد د بهير هرکلی شوی او په کې ويل شوي چې له ۲۰۱۴ وروسته به هم له افغانستان سره خپلو مرستو ته ژمن وي، او دا هم منل شوې چې له دې وروسته هم افغانستان بهرنيو مرستو ته اړتيا لري.

په اعلاميه کې دغه راز له امنيت سره په تړلې موضوع د سولې پر بهير هم تاکيد شوی او په کې ويل شوي چې د سولې له پروسې پرته په افغانستان کې ټيکاو نه شي راتلی او دا د افغانستان لپاره اړينه ده.

د سولې په تړاو په اعلاميه کې له سيمه ييزو هېوادونو هم غوښتل شوي چې د سولې له پروسې او دغه راز يې د پايلو ملاتړ وکړي.

له افغانستان نه غوښتنې

افغانستان چې د نړېوالې ټولنې غړی او په سيمه کې د اوسنۍ کشالې يو مهم اړخ دی په اعلاميه کې ترې غوښتل شوي چې په هېواد کې له ګڼ ګونديز سيستم نه ملاتړ وکړي، قانون پلی کړي، بشري حقونو ته درناوی ولري او بهرنۍ نړۍ به په دې برخه کې ورسره بشپړه همکاري کوي.

په اعلاميه کې په دې هم ټينګار شوی چې افغانستان له پام وړ پرمختګ سره سره د خپلو ادارو پياوړي کولو ته ضرورت لري او حکومت بايد خپلې ټولې چارې په درست هېواد کې ښې کړي.

دغه راز په اعلاميه کې د افغان حکومت د اقتصادي چارو د ستراتيژۍ ملاتړ شوی او له افغان حکومت نه په ټينګه غوښتل شوي چې له خپله لوري روڼ مالي سيستم رامنځته کړي.

عنايت الحق ياسيني
06.12.2011
بن: له افغانستان سره مشروط لس کلن ملاتړ ...
بن: له افغانستان سره مشروط لس کلن ملاتړ

د بن له ښاره

بن کنفرانس

په اعلاميه کې د ملکيانو خونديتوب، د قانون واکمني او د فساد پر وړاندې مبارزه مهم ټکي وو.

د جرمني په بن ښار کې د افغانستان په اړه جوړ شوی يو ورځنی کنفرانس چې د نړۍ د شاوخوا سلو هېوادونو او نړيوالو سازمانونو نژدې ۱۰۰۰استازو په کې ګډون کړی وو، د يوې اعلاميې په خپرولو پای ته ورسېد.

په کنفرانس کې افغانستان ژمنه وکړه وروسته له هغه چې په ميلادي ۲۰۱۴ کال کې نړيوال ځواکونه له افغانستان نه وځي د نړيوال ملاتړ د دوام لپاره به د فساد پر ضد خپله مبارزه چټکوي.

د بن کنفرانس په پای کې په خپره شوې اعلاميه کې هم دا ويل شوي چې نړیواله ټولنه د ښې حکومتولی په شرط چمتو ده چې له افغانستان نه د ناټو ځواکونو له وتلو وروسته يوه لسيزه د افغانستان ترڅنګ ودرېږي.

د دويم بن کنفرانس وروستۍ اعلاميه ۳۳ بندونونه لري چې په سر سر کې يې په ۲۰۱۴ کال له افغانستان سره د بهرنيو ځواکونو له وتلو وروسته اوږدمهاله ژمنه ياده شوې ده.

په دغه اعلاميه کې د ملکيانو خونديتوب، د قانون واکمني او د فساد پر وړاندې مبارزه مهم لومړيتوبونه په ګوته شوې دي.

د نړيوالو مرستې

په اعلاميه کې ويل شوي چې نړیواله ټولنه به تر ۲۰۲۴ کاله پورې له افغانستان سره د امنيت، سولې، ښې حکومتولی، اقتصاد او د بيا رغونې په برخو کې مرستې کوي.

په اعلاميه کې د افغان حکومت د واکمنۍ د پياوړي کولو او پراخو لپاره د ولايتي بيارغونې ډلو يا پي آر، ټي په پړاويز ډول د له منځه تللو ژمنه شوې ده.

دغه راز په افغانستان کې د ملګرو ملتونو رول مهم بلل شوی او له هغه څخه ملاتړ شوی دی.

په اعلاميه کې د امنيتي مسووليتونو د لېږد د بهير هرکلی شوی او په کې ويل شوي چې له ۲۰۱۴ وروسته به هم له افغانستان سره خپلو مرستو ته ژمن وي، او دا هم منل شوې چې له دې وروسته هم افغانستان بهرنيو مرستو ته اړتيا لري.

په اعلاميه کې دغه راز له امنيت سره په تړلې موضوع د سولې پر بهير هم تاکيد شوی او په کې ويل شوي چې د سولې له پروسې پرته په افغانستان کې ټيکاو نه شي راتلی او دا د افغانستان لپاره اړينه ده.

د سولې په تړاو په اعلاميه کې له سيمه ييزو هېوادونو هم غوښتل شوي چې د سولې له پروسې او دغه راز يې د پايلو ملاتړ وکړي.

له افغانستان نه غوښتنې

افغانستان چې د نړېوالې ټولنې غړی او په سيمه کې د اوسنۍ کشالې يو مهم اړخ دی په اعلاميه کې ترې غوښتل شوي چې په هېواد کې له ګڼ ګونديز سيستم نه ملاتړ وکړي، قانون پلی کړي، بشري حقونو ته درناوی ولري او بهرنۍ نړۍ به په دې برخه کې ورسره بشپړه همکاري کوي.

په اعلاميه کې په دې هم ټينګار شوی چې افغانستان له پام وړ پرمختګ سره سره د خپلو ادارو پياوړي کولو ته ضرورت لري او حکومت بايد خپلې ټولې چارې په درست هېواد کې ښې کړي.

دغه راز په اعلاميه کې د افغان حکومت د اقتصادي چارو د ستراتيژۍ ملاتړ شوی او له افغان حکومت نه په ټينګه غوښتل شوي چې له خپله لوري روڼ مالي سيستم رامنځته کړي.

عنايت الحق ياسيني
\"نړيوال ځواکونه د نشه يي مواد پر ضد مبارزې څخه ځان سات ي\"
\"نړيوال ځواکونه د نشه يي مواد پر ضد مبارزې څخه ځان سات ي\"


د روسيې د بهرنيو چارو وزير سرگي لاوروف په مسکو کي يوې غونډي ته د وينا پر مهال ويلي، چي موږ په دې نه پوهيږو، چي ولي نړيوال ځواکونه په افغانستان کي د نشه يي موادو پر ضد مبارزې څخه ځانونه پيچي.

 

روسيې په افغانستان کي پر نړيوالو ځواکونو ږغ کړی، چي په هغه هيواد کي د نشه يي موادو په وړاندي مباره وکړي.

 

د روسيې د بهرنيو چارو وزير سرگي لاوروف په مسکو کي يوې غونډي ته د وينا پر مهال ويلي، چي موږ په دې نه پوهيږو، چي ولي نړيوال ځواکونه په افغانستان کي د نشه يي موادو پر ضد مبارزې څخه ځانونه پيچي.

 

« زموږ دپاره دا مشکله ده چي پوه سو، چي په لومړي قدم کي ولي زموږ امريکايي همکاران نه غواړي، چي په افغانستان کي مېشت بهرني ځواکونه د نشه يي موادو په وړاندي مبارزه کي ونډه واخلي.»

 

د هغه په خبره، د امريکا متحده ايالات په دې استدلال سره، چي په افغانستان کي ددې موادو په وړاندي دغه ډول مبارزه به بې اثره وي، په داسي حال کي چي په خپله امريکا بيا په نورو هيوادونو لکه کلومبيا کي به دغه ډول مبارزه پر مخ بيايي.

 

« که موږ غواړو چي په جدي توگه دغه ناوړه نشه يي مواد له منځه يوسو. نو د هغه سره د مبارزې دپاره بله هيڅ لاره نسته. بېله دي چي په افغانستان کي يې مخ نيوی وکړو.»

 

روسيې په وار وار ويلي، چي په هيواد کي يې تر ټولو ستره ستونزه په نشو روږد کسان دي، چي په خبره يې ډيری يې د افغانستان څخه د ور قاچاقيدونکو نشه يي موادو باندي روږ دي.

 

د روسي چارواکو په خبره په روسيه کي شاوخوا پنځه مليونه انسانان په نشو روږ دی چي ددې ډيری په افغانستان کي په ناقانونه توگه جوړيدونکي نشه يي موادو څخه کړيږي.

 

دا په داسي حال کي ده چي، د روسيې د نشه يي موادو د راکړي ورکړي د کنترول ادارې څه وخت مخکي ويلي ول، چي د امريکايي همکارانو سره په گډه عملياتو کي په افغانستان کي د نشه يي موادو د توليد څو فابريکې له منځه وړي.

 

دغه ادارې دغه راز ويلي، چي په افغانستان کي زېرمه سوي نشه يي مواد کولای سي، چي د پنځو کالو دپاره د نړۍ د نشه يي موادو د راکړي ورکړي بازار تود وساتي. بېله دې چي نور توليد سي.

 

د ملگرو ملتونو د شمېرو له مخي افغانستان اوس هم د هغو هيوادونو په کتار کي لومړی ځای لري، چي د نړۍ تر ټولو ډير نشه يي مواد پکښي توليديږي.

 

انترفکس/ نجيب الله زيارمل

کتونکی: سيد رياض

11.10.2011
\"نړيوال ځواکونه د نشه يي مواد پر ضد مبارزې څخه ځان سات ي\"...
\"نړيوال ځواکونه د نشه يي مواد پر ضد مبارزې څخه ځان سات ي\"


د روسيې د بهرنيو چارو وزير سرگي لاوروف په مسکو کي يوې غونډي ته د وينا پر مهال ويلي، چي موږ په دې نه پوهيږو، چي ولي نړيوال ځواکونه په افغانستان کي د نشه يي موادو پر ضد مبارزې څخه ځانونه پيچي.

 

روسيې په افغانستان کي پر نړيوالو ځواکونو ږغ کړی، چي په هغه هيواد کي د نشه يي موادو په وړاندي مباره وکړي.

 

د روسيې د بهرنيو چارو وزير سرگي لاوروف په مسکو کي يوې غونډي ته د وينا پر مهال ويلي، چي موږ په دې نه پوهيږو، چي ولي نړيوال ځواکونه په افغانستان کي د نشه يي موادو پر ضد مبارزې څخه ځانونه پيچي.

 

« زموږ دپاره دا مشکله ده چي پوه سو، چي په لومړي قدم کي ولي زموږ امريکايي همکاران نه غواړي، چي په افغانستان کي مېشت بهرني ځواکونه د نشه يي موادو په وړاندي مبارزه کي ونډه واخلي.»

 

د هغه په خبره، د امريکا متحده ايالات په دې استدلال سره، چي په افغانستان کي ددې موادو په وړاندي دغه ډول مبارزه به بې اثره وي، په داسي حال کي چي په خپله امريکا بيا په نورو هيوادونو لکه کلومبيا کي به دغه ډول مبارزه پر مخ بيايي.

 

« که موږ غواړو چي په جدي توگه دغه ناوړه نشه يي مواد له منځه يوسو. نو د هغه سره د مبارزې دپاره بله هيڅ لاره نسته. بېله دي چي په افغانستان کي يې مخ نيوی وکړو.»

 

روسيې په وار وار ويلي، چي په هيواد کي يې تر ټولو ستره ستونزه په نشو روږد کسان دي، چي په خبره يې ډيری يې د افغانستان څخه د ور قاچاقيدونکو نشه يي موادو باندي روږ دي.

 

د روسي چارواکو په خبره په روسيه کي شاوخوا پنځه مليونه انسانان په نشو روږ دی چي ددې ډيری په افغانستان کي په ناقانونه توگه جوړيدونکي نشه يي موادو څخه کړيږي.

 

دا په داسي حال کي ده چي، د روسيې د نشه يي موادو د راکړي ورکړي د کنترول ادارې څه وخت مخکي ويلي ول، چي د امريکايي همکارانو سره په گډه عملياتو کي په افغانستان کي د نشه يي موادو د توليد څو فابريکې له منځه وړي.

 

دغه ادارې دغه راز ويلي، چي په افغانستان کي زېرمه سوي نشه يي مواد کولای سي، چي د پنځو کالو دپاره د نړۍ د نشه يي موادو د راکړي ورکړي بازار تود وساتي. بېله دې چي نور توليد سي.

 

د ملگرو ملتونو د شمېرو له مخي افغانستان اوس هم د هغو هيوادونو په کتار کي لومړی ځای لري، چي د نړۍ تر ټولو ډير نشه يي مواد پکښي توليديږي.

 

انترفکس/ نجيب الله زيارمل

کتونکی: سيد رياض

د غازي امان الله خان لور په حق ورسېده
د غازي امان الله خان لور په حق ورسېده

د خپلواکۍ سالار غازي امان الله خان لور ډاکټره مليحه

له انګرېزي ښکېلاک څخه د خپلواکۍ سالار غازي امان الله خان لور ډاکټره مليحه د 91 کلونو په عمر، په ترکيه کې په حق ورسېده.

باختر خبري آژانس د بهرنيو چارو وزارت په حواله ليکلي، د غازي امان الله خان لور ډاکټرې مليحې چې په استانبول کې يې ژوند کاوه، د ورپېښې ناروغۍ له امله، څو ورځې مخ کې په ترکيه کې مړه شوه.

سرچينې زياته کړې چې د هغې د جنازې مراسم د تېرې پنجشنبې په ورځ د ترکيې د استانبول ښار په کې ترسره او هلته خاورو ته وسپارل شوه.

د بهرنيو چارو وزارت ويلي چې د ډاکټرې مليحې د جنازې په مراسمو کې د سولې د ټينګښت د کمېسيون رييس او د دوديزې لويې جرګې د جوړېدو لپاره د چمتووالي د کمېسيون مشر پروفيسر حضرت صبغت الله مجددي، په انقره کې د افغانستان د سفارت مستشار وزير مختار همايون کامګار، په استانبول کې د هېواد جنرال کونسل محمدسرور مجددي، په ترکيه کې مېشتو  ګڼ شمېر افغانانو او د هغې د کورنۍ غړيو او دوستانو ګډون درلود.

ډاکټره مليحه د غازي امان الله خان درېيمه لور وه، نوموړې د 1920م کال د اپرېل د مياشتې په 13 نېټه د کابل په شاهي ارګ کې زېږېدلې وه، لومړنۍ او منځنۍ زده کړې يې د ايټاليا د روم په ښار او د سويس په هېواد کې ترسره کړې وې، په کال 1945م کې د ترکيې هېواد يوه پوهنتون ته شامله شوه او په کال 1955م کې د نوموړي پوهنتون د نسايي او ولادي د جراحۍ له څانګې فارغه شوه.

لودين
11.10.2011
د غازي امان الله خان لور په حق ورسېده...
د غازي امان الله خان لور په حق ورسېده

د خپلواکۍ سالار غازي امان الله خان لور ډاکټره مليحه

له انګرېزي ښکېلاک څخه د خپلواکۍ سالار غازي امان الله خان لور ډاکټره مليحه د 91 کلونو په عمر، په ترکيه کې په حق ورسېده.

باختر خبري آژانس د بهرنيو چارو وزارت په حواله ليکلي، د غازي امان الله خان لور ډاکټرې مليحې چې په استانبول کې يې ژوند کاوه، د ورپېښې ناروغۍ له امله، څو ورځې مخ کې په ترکيه کې مړه شوه.

سرچينې زياته کړې چې د هغې د جنازې مراسم د تېرې پنجشنبې په ورځ د ترکيې د استانبول ښار په کې ترسره او هلته خاورو ته وسپارل شوه.

د بهرنيو چارو وزارت ويلي چې د ډاکټرې مليحې د جنازې په مراسمو کې د سولې د ټينګښت د کمېسيون رييس او د دوديزې لويې جرګې د جوړېدو لپاره د چمتووالي د کمېسيون مشر پروفيسر حضرت صبغت الله مجددي، په انقره کې د افغانستان د سفارت مستشار وزير مختار همايون کامګار، په استانبول کې د هېواد جنرال کونسل محمدسرور مجددي، په ترکيه کې مېشتو  ګڼ شمېر افغانانو او د هغې د کورنۍ غړيو او دوستانو ګډون درلود.

ډاکټره مليحه د غازي امان الله خان درېيمه لور وه، نوموړې د 1920م کال د اپرېل د مياشتې په 13 نېټه د کابل په شاهي ارګ کې زېږېدلې وه، لومړنۍ او منځنۍ زده کړې يې د ايټاليا د روم په ښار او د سويس په هېواد کې ترسره کړې وې، په کال 1945م کې د ترکيې هېواد يوه پوهنتون ته شامله شوه او په کال 1955م کې د نوموړي پوهنتون د نسايي او ولادي د جراحۍ له څانګې فارغه شوه.

لودين
  سياسي او ټولنيزې ليكنې    
عبدالرحمان پژواک څوک وو؟
عبدالرحمان پژواک څوک وو؟

کلتور او هنر

عبدالرحمان پژواک څوک وو؟

د ننګرهار د باغوانيو د قاضيخيلو د کورنۍ د قاضي عبدالله په کور کې د نوی ماشوم نوم عبدالرحمان کښېښوول شو.

عبدالرحمان د غزني د بالای حصار په لمن کې داسي وخت دنيا ته راغلی چې له يوې اوونۍ راهيسي د هيواد غرونه او رغونه کلي او کورونه دښتي او درې د جهاد تکبيرونو پر سر اخستې وې او د ده د غوږونو لومړی اذان همدا د جهاد تکبيرونه شول او همدې تکبيرونو د وطن د آزادۍ شعارونو د ده د مغزو د سپين کتاب ديباچه په ذرينو کرښو پيل کړ.

هو استاد عبدالرحمان پژواک د ۱۲۹۷ لمريز کال د کب پر شپاړسمه نېټه وزيږېدی، او دا داسي وخت وو چې تر دې پوره يوه اوونۍ وړاندي د کب پر ۹ په کابل کې د افغانستان بشپړه آزادي اعلان شوې وه، او د هيواد په هره څنډه کي ځوانانو د غزا له پاره ځانونه چمتو کول او په تورو ئې لاسونه وهل او په دې توګه د استاد د ژوند سفر د افغانستان د آزادۍ له سفر سره يوځای پيل شو.

استاد پژواک د همهغه ماشومتوب نه د هيواد يوې وړې سيمي ته منسوب پاته نه شو، او د پلار د وظيفوې ليږديدنو سره ئې د غزني تر ننګرهاره سفرونه درلودل او په دې لاره کې ئې د وطن پرتو خړو غرونو په ذهن کې تصويرونه جوړول او خپل درانه انځورونه ئې پرې پريښوول.

ارواښاد عبدالرحمان پژواک د وخت د ملگرو ملتونو له عمومي منشي سره

ارواښاد عبدالرحمان پژواک د وخت د ملگرو ملتونو له عمومي منشي سره

د استاد پژواک له جسمې ودې سره د افغانستان ځوان او خپلواک دولت هم وده کوله او د علم او فرهنګ ډيوې د هيواد په هره برخه کې بلېدلې. کله چې ده د ښوونځي درسونه پيلول نو داسي وختت وو چې د افغانستان ځوان دولت د هيواد په کوټ کوټ کي ښوونځي پرانستي ول، او همدا وو چې د ده د تعليم لمرڅرک د ننګرهار د بالاباغ له مصلحه دانش د نومې ښوونځی څخه شو.

د استاد پژواک لومړنی ماموريت د کابل ادبي انجمن د تاريخ په څانګه کې د انګليسي ژبي له ترجمانۍ څخه پيل شو او ورسره د ده عملي علمي او ادبې کارونه هم پيل شول. ده د ژوند په دوو مهمو څانګو کې مطالعه وکړه چې دا څانګي ادب او حقوق وې.

د ادب په ساحه کې ئې د هيواد لرغوني ادبيات په خاصه ډول لويديځ سرودونه د انګليسي په واسطه په ژوره توګه مطالعه کړل د انګليسي ژبي نوي او زاړه ادبيات ئې ولوستل د پښتو او دري کلاسيک ادبيات ئې په جوش او زوق تر مطالعې لاندي ونيول د پښتو ولسي ادبيات ئې د زړه په غوږو واوريدل چې ده ټولو د ده په ادبي تخليقاتو ژور اغيز وکړ او ده د ادب له دې ټولو خمونو څخه د خپلو تخليقاتو له پاره يو ځانګړی پوخ رنګ ترلاسه کړ.

په ۱۳۱۸ کال کې په هيواد کي د مطبوعاتو د مستقل رياست په جوړيدلو سره دی د نشراتو د عمومي مديريت د دوهمي څانګي مدير وټاکل شو او لږ موده وروسته د هيواد د معتبري مرکزي ورځپاڼي اصلاح لوی مدير مقرر شو چي د باختر آژانس د لوی مدير دنده هم ورته وسپارل شوه.

هغه په ۱۳۲۰ کال کي د پښتو ټولني لوی مدير وټاکل شو، او په ۱۳۲۱ کال استاد پژواک د مطبوعاتو د رياست د نشراتو د لوی مدير په توګه په کار وګمارل شو. استاد پژواک په دې علمي او کلتورې موسسو کې د ماموريت په ترڅ کې خپل کڼ پاخه علمې او ادبي تخليقات ټولني ته وړاندي کړل.

په پښتو کې ئې په لومړي ځل په ۱۳۱۷ کال کي په آزاد شعر کليمه داره روپی ډيرامه وليکله، او د دې اثر په ليکو سره ئې په پښتو کې يو داسي شعر رامنځته کړ چې تر څه حده ئې جوړښت د غرب د آزاد شعر نه الهام اخستی وو او له بلي خوا ئې د پښتو له لنډيو څخه رنګ اخيست چې د پښتو شعر ملي رسالت ئې خوندي کړی وه. ده همدا وخت د « ګلهاې کوهي» په نامه د پښتو په ولسي شاعرۍ خوږه او له نوښته ډکه ليکنه وکړه چې کابل مجلې پرلپسې نشر کړه.

ښاغلی عبدالرحمان پژواک په ملگرو ملتونو کي د ماموريت پر مهال

ښاغلی عبدالرحمان پژواک په ملگرو ملتونو کي د ماموريت پر مهال

استاد پژواک تر ګڼو سياسي ماموريتونو وروسته په ملګروملتونو کي د افغانستان دايمي نماينده وټاکل شو چې هلته ئې په نړيواله کچه خدمتونه وکړل په ۱۳۴۶ کال کې ئې د ملګروملتو د عمومي اسبلۍ د رئيس په حيث ومنل شو. استاد پژواک د داود خان د جمهوريت په دوره کي لومړی په هند کي د افغانستان لوی سفير وو او بيا لندن ته د افغانستان د لوی سفير په حيث وليږل شو.

په لندن کي د افغانستان لوی سفير وو چې په کابل کې کمونيستي کودتاه وشوه او ده د دې کودتاه په وړاندې د غبرګون په توګه د سفارت نه استعفا ورکړه او د خپل ماموريت پر دوسيه ئې د ملي وياړ مهر ولګاوه. استاد له درنو سياسي ماموريتو سره سره قلم د پخوا په شان وچلاوه او ادبي هڅونې ئې وکړي ملي فرهنګ ته ئې خدمت وکړ او عملي کارونو ته ئې دوام ورکړ.

استاد د ژوند په وروستيو کي د پښتونخوا د پيښور په حيات آباد کي له خپل ورو ارواښاد عتيق الله پژواک سره اوسيده او د هيواد دردونو د خپل ځانې رنځ درنې څپې ځني هيرولې هر وخت يي پر خپل حال شکر کاوه او د هيواد پر حال افسوس، ده په دې ټوله دوره کې مسلسل قلمي او فکري جهاد وکړ او د تاوده جهاد د حال نه ئې ځان خبر کړ او د مجاهدينو قربانۍ ئې وستايلې.

هو ما له استاد سره تر مړني څو شپې وړاندي وليدل ډير زهير شوی وو. خو بيا هم د تل غوندي ئې د خپل همت د نښي په توګه نرۍ مسکا پر شونډو خوره وه او د خپل هيواد د نوو حالاتو د اوريدلو ليوال وو.

استاد پژواک بالاخره په ۱۳۷۴ کال د عاشورا په ورځ د مسلمانانو د عام غم په ورځ له غمونو او ارمانو ډک زړه د خپل هيواد د لوړو غرونو په لمنه کي په پيښور کې له دې فانې دنيا څخه سترګي پټي کړې او د هيواد يوې لوېې علمي، ادبي او سياسي هستې په غربت کي په پردېسۍ کې او په بې کسۍ کي له ژوند سره خدای پاماني وکړه.

زه ئې چې د خبريدلو سره وروستي ديدن ته ورغلم په شونډو ئې د تل غوندي نرۍ مسکا خوره وه او زما له سترګو نه بې اختياره د اوښکو شيبه را شوه او د ده دا بيت مي په مغزو کې را وګرځيد.

زه پژواک يم په پيچومو کې لوی شوی دا چې چپ يم دلته غر او کمر نشته.

استاد حبيب الله رفيع

کتونکی: نجيب الله زيارمل

16.02.2012
عبدالرحمان پژواک څوک وو؟...
عبدالرحمان پژواک څوک وو؟

کلتور او هنر

عبدالرحمان پژواک څوک وو؟

د ننګرهار د باغوانيو د قاضيخيلو د کورنۍ د قاضي عبدالله په کور کې د نوی ماشوم نوم عبدالرحمان کښېښوول شو.

عبدالرحمان د غزني د بالای حصار په لمن کې داسي وخت دنيا ته راغلی چې له يوې اوونۍ راهيسي د هيواد غرونه او رغونه کلي او کورونه دښتي او درې د جهاد تکبيرونو پر سر اخستې وې او د ده د غوږونو لومړی اذان همدا د جهاد تکبيرونه شول او همدې تکبيرونو د وطن د آزادۍ شعارونو د ده د مغزو د سپين کتاب ديباچه په ذرينو کرښو پيل کړ.

هو استاد عبدالرحمان پژواک د ۱۲۹۷ لمريز کال د کب پر شپاړسمه نېټه وزيږېدی، او دا داسي وخت وو چې تر دې پوره يوه اوونۍ وړاندي د کب پر ۹ په کابل کې د افغانستان بشپړه آزادي اعلان شوې وه، او د هيواد په هره څنډه کي ځوانانو د غزا له پاره ځانونه چمتو کول او په تورو ئې لاسونه وهل او په دې توګه د استاد د ژوند سفر د افغانستان د آزادۍ له سفر سره يوځای پيل شو.

استاد پژواک د همهغه ماشومتوب نه د هيواد يوې وړې سيمي ته منسوب پاته نه شو، او د پلار د وظيفوې ليږديدنو سره ئې د غزني تر ننګرهاره سفرونه درلودل او په دې لاره کې ئې د وطن پرتو خړو غرونو په ذهن کې تصويرونه جوړول او خپل درانه انځورونه ئې پرې پريښوول.

ارواښاد عبدالرحمان پژواک د وخت د ملگرو ملتونو له عمومي منشي سره

ارواښاد عبدالرحمان پژواک د وخت د ملگرو ملتونو له عمومي منشي سره

د استاد پژواک له جسمې ودې سره د افغانستان ځوان او خپلواک دولت هم وده کوله او د علم او فرهنګ ډيوې د هيواد په هره برخه کې بلېدلې. کله چې ده د ښوونځي درسونه پيلول نو داسي وختت وو چې د افغانستان ځوان دولت د هيواد په کوټ کوټ کي ښوونځي پرانستي ول، او همدا وو چې د ده د تعليم لمرڅرک د ننګرهار د بالاباغ له مصلحه دانش د نومې ښوونځی څخه شو.

د استاد پژواک لومړنی ماموريت د کابل ادبي انجمن د تاريخ په څانګه کې د انګليسي ژبي له ترجمانۍ څخه پيل شو او ورسره د ده عملي علمي او ادبې کارونه هم پيل شول. ده د ژوند په دوو مهمو څانګو کې مطالعه وکړه چې دا څانګي ادب او حقوق وې.

د ادب په ساحه کې ئې د هيواد لرغوني ادبيات په خاصه ډول لويديځ سرودونه د انګليسي په واسطه په ژوره توګه مطالعه کړل د انګليسي ژبي نوي او زاړه ادبيات ئې ولوستل د پښتو او دري کلاسيک ادبيات ئې په جوش او زوق تر مطالعې لاندي ونيول د پښتو ولسي ادبيات ئې د زړه په غوږو واوريدل چې ده ټولو د ده په ادبي تخليقاتو ژور اغيز وکړ او ده د ادب له دې ټولو خمونو څخه د خپلو تخليقاتو له پاره يو ځانګړی پوخ رنګ ترلاسه کړ.

په ۱۳۱۸ کال کې په هيواد کي د مطبوعاتو د مستقل رياست په جوړيدلو سره دی د نشراتو د عمومي مديريت د دوهمي څانګي مدير وټاکل شو او لږ موده وروسته د هيواد د معتبري مرکزي ورځپاڼي اصلاح لوی مدير مقرر شو چي د باختر آژانس د لوی مدير دنده هم ورته وسپارل شوه.

هغه په ۱۳۲۰ کال کي د پښتو ټولني لوی مدير وټاکل شو، او په ۱۳۲۱ کال استاد پژواک د مطبوعاتو د رياست د نشراتو د لوی مدير په توګه په کار وګمارل شو. استاد پژواک په دې علمي او کلتورې موسسو کې د ماموريت په ترڅ کې خپل کڼ پاخه علمې او ادبي تخليقات ټولني ته وړاندي کړل.

په پښتو کې ئې په لومړي ځل په ۱۳۱۷ کال کي په آزاد شعر کليمه داره روپی ډيرامه وليکله، او د دې اثر په ليکو سره ئې په پښتو کې يو داسي شعر رامنځته کړ چې تر څه حده ئې جوړښت د غرب د آزاد شعر نه الهام اخستی وو او له بلي خوا ئې د پښتو له لنډيو څخه رنګ اخيست چې د پښتو شعر ملي رسالت ئې خوندي کړی وه. ده همدا وخت د « ګلهاې کوهي» په نامه د پښتو په ولسي شاعرۍ خوږه او له نوښته ډکه ليکنه وکړه چې کابل مجلې پرلپسې نشر کړه.

ښاغلی عبدالرحمان پژواک په ملگرو ملتونو کي د ماموريت پر مهال

ښاغلی عبدالرحمان پژواک په ملگرو ملتونو کي د ماموريت پر مهال

استاد پژواک تر ګڼو سياسي ماموريتونو وروسته په ملګروملتونو کي د افغانستان دايمي نماينده وټاکل شو چې هلته ئې په نړيواله کچه خدمتونه وکړل په ۱۳۴۶ کال کې ئې د ملګروملتو د عمومي اسبلۍ د رئيس په حيث ومنل شو. استاد پژواک د داود خان د جمهوريت په دوره کي لومړی په هند کي د افغانستان لوی سفير وو او بيا لندن ته د افغانستان د لوی سفير په حيث وليږل شو.

په لندن کي د افغانستان لوی سفير وو چې په کابل کې کمونيستي کودتاه وشوه او ده د دې کودتاه په وړاندې د غبرګون په توګه د سفارت نه استعفا ورکړه او د خپل ماموريت پر دوسيه ئې د ملي وياړ مهر ولګاوه. استاد له درنو سياسي ماموريتو سره سره قلم د پخوا په شان وچلاوه او ادبي هڅونې ئې وکړي ملي فرهنګ ته ئې خدمت وکړ او عملي کارونو ته ئې دوام ورکړ.

استاد د ژوند په وروستيو کي د پښتونخوا د پيښور په حيات آباد کي له خپل ورو ارواښاد عتيق الله پژواک سره اوسيده او د هيواد دردونو د خپل ځانې رنځ درنې څپې ځني هيرولې هر وخت يي پر خپل حال شکر کاوه او د هيواد پر حال افسوس، ده په دې ټوله دوره کې مسلسل قلمي او فکري جهاد وکړ او د تاوده جهاد د حال نه ئې ځان خبر کړ او د مجاهدينو قربانۍ ئې وستايلې.

هو ما له استاد سره تر مړني څو شپې وړاندي وليدل ډير زهير شوی وو. خو بيا هم د تل غوندي ئې د خپل همت د نښي په توګه نرۍ مسکا پر شونډو خوره وه او د خپل هيواد د نوو حالاتو د اوريدلو ليوال وو.

استاد پژواک بالاخره په ۱۳۷۴ کال د عاشورا په ورځ د مسلمانانو د عام غم په ورځ له غمونو او ارمانو ډک زړه د خپل هيواد د لوړو غرونو په لمنه کي په پيښور کې له دې فانې دنيا څخه سترګي پټي کړې او د هيواد يوې لوېې علمي، ادبي او سياسي هستې په غربت کي په پردېسۍ کې او په بې کسۍ کي له ژوند سره خدای پاماني وکړه.

زه ئې چې د خبريدلو سره وروستي ديدن ته ورغلم په شونډو ئې د تل غوندي نرۍ مسکا خوره وه او زما له سترګو نه بې اختياره د اوښکو شيبه را شوه او د ده دا بيت مي په مغزو کې را وګرځيد.

زه پژواک يم په پيچومو کې لوی شوی دا چې چپ يم دلته غر او کمر نشته.

استاد حبيب الله رفيع

کتونکی: نجيب الله زيارمل

د روسيې سفير دله واقعيتونو پرده پورته کړه
د روسيې سفير دله واقعيتونو پرده پورته کړه
د روسيې سفير د جهاد د مهال له واقعيتونو پرده پورته کړه

ژوندون ټلوېزيون د (سپيناوى) تر عنوان لاندې د ځانګړو مرکو په لړ کې د فبرورۍ پر (٦) نېټه د ماښام پر شپږ نيمو بجو په کابل کې د روسيې فدراتيف د سفير ښاغلي (اندري افتيسين) ځانګړې مرکه خپره کړه.

ښاغلي (اندري افتيسين) په دې مرکه کې د نورو پوښتنو د ځوابولو ترڅنګ د لومړي ځل لپاره په څرګنده ومنله چې په افغانستان کې د شوروي پوځونو د موجوديت پرمهال يې ((ښاغلي احمد شاه مسعود سره تړونونه درلودل.)) د روسيې سفير په دې مرکه کې وويل چې دا اړيکي له افغانستانه د شوروي پوځونو د وتلو پرمهال زيات شوي وو، ځکه چې شوروي اتحاد غوښتل خپل عسکر په خوندي ډول د افغانستان د شمال له لارې وباسي.)) روسيې سفير ددې پوښتنې په ځواب کې چې دا اړيکي زيات د کوم لوري په ګټه وو، د احمدشاه مسعود که د شوروي اتحاد؟ وويل: (( زه په دې خبره نه پوهېږم دا پوښتنه بايد له نظاميانو وشي...)) د روسيې سفير وويل چې د طالبانو پر خلاف موږ د احمدشاه مسعود او شمال ټلوالې ملاتړ کاوه. د روسيې سفير له لهجې څخه ښکارېده چې له احمدشاه مسعود سره يې خواخوږه روابط درلودل، خو ډېر يې نه غوښتل لا هم څرګند ځوابونه ورکړي. البته تر دې دمخه هم د جهاد او تر هغه وروسته مهال کې د روسيې او احمدشاه مسعود د روابطو په هکله ګڼو روسي جنرالانو په خپلو کتابونو او همدارنګه نورو بهرنيو سياسي شنونکو ددې روابطو په هکله ډېرې ليکنې کړي، خو د روسيې د سفير وروستۍ څرګندونې په تېرو ليکنو او ادعاوو د ثبات مهر ولګاوه. د زيات تفصيل لپاره د ژوندون پر فيسبوک دا مرکه کتلاى شئ.


09.02.2012
د روسيې سفير دله واقعيتونو پرده پورته کړه...
د روسيې سفير دله واقعيتونو پرده پورته کړه
د روسيې سفير د جهاد د مهال له واقعيتونو پرده پورته کړه

ژوندون ټلوېزيون د (سپيناوى) تر عنوان لاندې د ځانګړو مرکو په لړ کې د فبرورۍ پر (٦) نېټه د ماښام پر شپږ نيمو بجو په کابل کې د روسيې فدراتيف د سفير ښاغلي (اندري افتيسين) ځانګړې مرکه خپره کړه.

ښاغلي (اندري افتيسين) په دې مرکه کې د نورو پوښتنو د ځوابولو ترڅنګ د لومړي ځل لپاره په څرګنده ومنله چې په افغانستان کې د شوروي پوځونو د موجوديت پرمهال يې ((ښاغلي احمد شاه مسعود سره تړونونه درلودل.)) د روسيې سفير په دې مرکه کې وويل چې دا اړيکي له افغانستانه د شوروي پوځونو د وتلو پرمهال زيات شوي وو، ځکه چې شوروي اتحاد غوښتل خپل عسکر په خوندي ډول د افغانستان د شمال له لارې وباسي.)) روسيې سفير ددې پوښتنې په ځواب کې چې دا اړيکي زيات د کوم لوري په ګټه وو، د احمدشاه مسعود که د شوروي اتحاد؟ وويل: (( زه په دې خبره نه پوهېږم دا پوښتنه بايد له نظاميانو وشي...)) د روسيې سفير وويل چې د طالبانو پر خلاف موږ د احمدشاه مسعود او شمال ټلوالې ملاتړ کاوه. د روسيې سفير له لهجې څخه ښکارېده چې له احمدشاه مسعود سره يې خواخوږه روابط درلودل، خو ډېر يې نه غوښتل لا هم څرګند ځوابونه ورکړي. البته تر دې دمخه هم د جهاد او تر هغه وروسته مهال کې د روسيې او احمدشاه مسعود د روابطو په هکله ګڼو روسي جنرالانو په خپلو کتابونو او همدارنګه نورو بهرنيو سياسي شنونکو ددې روابطو په هکله ډېرې ليکنې کړي، خو د روسيې د سفير وروستۍ څرګندونې په تېرو ليکنو او ادعاوو د ثبات مهر ولګاوه. د زيات تفصيل لپاره د ژوندون پر فيسبوک دا مرکه کتلاى شئ.


دافغانستان څخه د انسانانو د قاچاق تجارت د کال ۱ بلين ډالرو ته ورسيد
دافغانستان څخه د انسانانو د قاچاق تجارت د کال ۱ بلين ډالرو ته ورسيد


دافغانستان څخه د انسانانو د قاچاق تجارت د کال ۱ بلين ډالرو ته ورسيد



واشنګټن پوست د ننۍ ګنی په یو راپور کی راکاږی چه د ملګرو ملتونو د مخدره توکو او د جرمونو نړیوال دفتر د احصایی پر اساس د افغانستنان او پاکستان څخه د افغانانو د قاچاق تجارت د کال یو بیلیون ډالرو ته رسیدلی دی.

واشنګټن پوست راکاږی چه هغه کسان چې د خپل سفر د نهایی هدف ته د رسیدلو په موخه قاچاقبرانو ته پیسی ورکوی د څو سوه ډالرو نه نیولی آن تر ۲۵۰۰۰ ډالرو پوری رسیږي. چه دغه نهایی اهداف د ایران څخه شروع او تر اروپا او امریکا پوری رسي.

غربی هیوادونو ته د افغان کډوالو دغه غیر قانوني لاری د خطرونو سره سره کله نا کله د ډیپورتیشن (واپس کیدلو) څخه هم ډکی وی، ځکه چه نن سبا اکثره مترقی هیوادونه افغان کډوال سیاسی نه بلکی اقتصادی کډوال ګڼي او بیرته یی خپل هیواد ته واپس کوي. خو بیا هم ددومره خطرونو سره سره یوازی تیر کال په ۲۰۱۱ میلادی کال کی د ۳۰۰۰۰ څخه زیات افغانانو خپل هیواد د نورو هیوادو ته د رسیدلو په تکل پریښودلی دی. چه له دی سره د ۲۰۱۱ میلادی کال د ۲۰۱۰ کال په پرتله د افغان کډوالو د شمیر په نسبت ۲۵٪ زیات وو. دغه احصاییه ۴ کاله وړاندی دری ځلي کمه وه.

تیر کال د دغو کډوالو څخه چه په یوه کشتۍ کی سپاره وو او د استرالیا په لور یی تکل درلود ۲۰۰ تنو په شاوخوا یی په دریاب کی غرق شول. چه البته په کښتۍ کی د نورو هیوادو کډوال هم وو خو زیاته برخه یی افغانان وو.

په دقیقه ډول د افغان کډوالو احصاییه هیچا ته معلومه نه ده او یوازینۍ خبره چه واضح ده هغه دا ده چه د افغان ګډوالو د نړیوال دفتر د راجستر شوی احصایی څخه لوړه ده.

د افغانستان د خارجه وزارت د وینا پر اساس یوازی ۵۰۰۰۰ زره افغانی کډوال په غیر قانونی ډول یونان ته په تیرو دوه کلونو کی داخل شوی دي.


انجنیر سید احمد شاه سادات

22.01.2012